Doğum öncesi hazırlık eğitiminin doğum süreci, ağrı ve travma algısı ile postpartum anne-bebek bağlanmasına etkisi : Prospektif gözlemsel bir çalışma
The effect of antenatal childbirth preparation education on labor pin and trauma perception and postpartum moyher-infant bonding : A prospective observational cohort study
- Tez No: 1008224
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLHAN GÜNEŞ ELÇİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Doğuma hazırlık eğitimi, doğum ağrısı, doğum travması, anne-bebek bağlanması, postpartum psikososyal iyilik hali, Anne eğitimi, Vajinal doğum, Childbirth preparation education, labor pain, birth trauma, mother-infant bonding, postpartum psychosocial wellbeing, Mother education, Vaginal birth
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, doğuma hazırlık eğitimi (DHE) düzeyinin postpartum doğum ağrısı algısı, doğuma bağlı travma belirtileri ve anne-bebek bağlanması üzerindeki etkisini; tam eğitim, kısmi eğitim ve eğitimsiz gruplar arasında prospektif olarak karşılaştırmak ve bu üç psikososyal boyutun birbiriyle ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, SBÜ Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 1 Ekim 2025 – 10 Mart 2026 tarihleri arasında yürütülen tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir araştırmadır. Çalışmaya 18–35 yaş arasında, 37–41. gebelik haftasında, primipar ve vajinal yolla doğum yapmış 172 kadın dahil edilmiş; takip kaybı yaşanan 19 katılımcı çıkarıldıktan sonra 153'ü (%89,5) analize tamamlanmıştır. Katılımcılar eğitim alma durumlarına göre üç gruba ayrılmıştır: tam eğitim alan (gebe okulu mezunu, n=51), kısmi eğitim alan (ebe polikliniği bilgilendirmesi, n=51) ve eğitim almayan (n=51). Doğum ağrısı postpartum 24–48. saatte, 1. hafta ve 1. ayda Görsel Analog Skala (VAS) ile; travma belirtileri postpartum 1. ve 3. ayda City Birth Trauma Scale Türkçe versiyonu (CityBiTS) ile; anne-bebek bağlanması postpartum 1. ve 3. ayda Postpartum Bonding Questionnaire Türkçe versiyonu (PBQ) ile ölçülmüştür. Veriler Kruskal–Wallis testi, Dunn–Bonferroni post-hoc analizi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Friedman testi, eğitim durumu için düzeltilmiş lineer karma modeller ve Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Tam eğitim alan grubun VAS puanları tüm ölçüm noktalarında diğer gruplara kıyasla anlamlı düzeyde düşük seyretmiştir. En yüksek etki büyüklüğü postpartum 1. ayda gözlemlenmiştir (ε²=0,159; p<0,001). CityBiTS puanları açısından postpartum 1. ayda gruplar arası fark istatistiksel eşiği aşamamıştır. (p=0,079) Ancak CityBiTS puanları postpartum 3. ayda tam eğitim ve kısmi eğitim gruplarının eğitimsiz gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük travma belirti yüküne sahip olduğu belirlenmiştir (p<0,001). PBQ açısından eğitim almayan grubun 1. ayda anlamlı biçimde daha yüksek bağlanma güçlüğü puanı bildirdiği, 3. ayda ise grupların birbirine yakınsadığı saptanmıştır. Spearman korelasyon analizleri, eğitim almayan grupta travma belirtileri ile bağlanma güçlüğü arasındaki ilişkinin 3. ayda da güçlü biçimde sürdüğünü (rho=0,359; p=0,010); tam eğitim alan grupta ise bu ilişkinin 3. ayda istatistiksel anlamlılığını yitirdiğini ortaya koymuştur. Eğitim durumu için düzeltilmiş lineer karma modeller, gözlemlenen farklılıkların katılımcıların eğitim düzeyinden bağımsız olduğunu göstermiştir. Sonuç: DHE, doğum ağrısı algısı, travma belirtileri ve anne-bebek bağlanması üzerinde anlamlı koruyucu etkiler sağlamaktadır. Travma ve bağlanma boyutlarında psikososyal koruma için kısmi düzeyde bilgilendirmenin yeterli olabileceği; ağrı yönetimi için ise daha kapsamlı eğitimin gerektiği saptanmıştır. DHE'nin travma-bağlanma ilişkisini zaman içinde koparması, müdahalenin yalnızca semptom azaltmanın ötesinde bütünleşik bir psikolojik koruma sağladığına işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to prospectively compare the effects of antenatal childbirth preparation education (CPE) level on postpartum pain perception, childbirth-related trauma symptoms, and mother-infant bonding among three groups — full education, partial education, and no education — and to examine the interrelationships among these three psychosocial outcomes. Materials and Methods: This single-center, prospective, observational cohort study was conducted at the Department of Obstetrics and Gynecology, SBU Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between October 1, 2025 and March 10, 2026. A total of 172 primiparous women aged 18–35 years who delivered vaginally between 37–41 gestational weeks were enrolled; following the exclusion of 19 participants lost to follow-up, 153 (89.5%) completed the analysis. Participants were assigned to three groups based on CPE status: full education (hospital childbirth school graduates, n=51), partial education (midwifery clinic informational visits, n=51), and no education (n=51). Labor pain was assessed using the Visual Analog Scale (VAS) at postpartum 24–48 hours, 1 week, and 1 month; trauma symptoms were measured using the Turkish version of the City Birth Trauma Scale (CityBiTS) at 1 and 3 months postpartum; and mother-infant bonding was assessed using the Turkish version of the Postpartum Bonding Questionnaire (PBQ) at 1 and 3 months postpartum. Data were analyzed using Kruskal–Wallis test with Dunn–Bonferroni post-hoc correction, Wilcoxon signed-rank test, Friedman test, education-adjusted linear mixed models, and Spearman correlation analysis. Results: VAS scores were significantly lower in the full education group at all time points compared to other groups, with the highest effect size at postpartum 1 month (ε²=0.159; p<0.001). CityBiTS scores did not differ significantly between groups at 1 month (p=0.079); however, at 3 months, both the full and partial education groups showed significantly lower trauma symptom burden compared to the no-education group (p<0.001). The no-education group had significantly higher PBQ scores at 1 month, with convergence observed by 3 months. Spearman correlation analyses revealed that the association between trauma symptoms and bonding difficulties persisted strongly at 3 months in the no-education group (rho=0.359; p=0.010), while this association lost statistical significance at 3 months in the full education group. Education-adjusted linear mixed models confirmed that observed differences were independent of participants' educational level. Conclusion: CPE provides significant protective effects on labor pain perception, trauma symptoms, and mother-infant bonding. Partial-level information appears sufficient for psychosocial protection regarding trauma and bonding, while more comprehensive training is needed for pain management. The finding that CPE disrupts the trauma-bonding relationship over time suggests that the intervention provides integrated psychological protection beyond mere symptom reduction.
Benzer Tezler
- Klinik pilates egzersizleri ve doğuma hazırlık eğitiminin sadece doğum eğitimine göre doğum sonuçları üzerine etkisi
The effect of clinical pilates exercises and childbirth preparation education and only for childbirth preparation education effects on delivery outcomes
BERRİN AKTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN AKBAYRAK
- Lamaze felsefesine dayalı doğuma hazırlık sınıflarının doğum sürecine etkisi
The Effect of Education of Pregnant Women in Childbirth Education Classes Based on the Philosophy of Lamaze on Birth Process
FATMA COŞAR
Doktora
Türkçe
2012
Kadın Hastalıkları ve DoğumMarmara ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURDAN DEMİRCİ
- Gebelere verilen web tabanlı doğuma hazırlık eğitiminin prenatal bağlanma ve doğum korkusu üzerine etkisi
Web-based childbirth preparation training given to pregnant women prenatal attachment and its effect on fear of childbirth
EBRU CERAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
- Transperineal ultrasonografi ile verilen valsalva manevrası eğitiminin term primipar gebelerde doğumun ikinci evre süresine olan etkisi
The effect to the second stage of labor in term primipar pregnant women provided by transperineal ultrasonography of valsalva maneuver training
BEYZA BULUT KARATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE MAT
DR. GİZEM ELİF DİZDAROĞULLARI