Türkçe çocuk kitaplarının metindilbilimsel olarak incelenmesi
Textlinguistic analysis of Turkish children's books
- Tez No: 1008273
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖZDE DEMİREL FAKİROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil Bilimi Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6-9 yaş grubu için hazırlanmış Neşeli Öyküler Serisi ve Değerler Eğitimi Serisi adlı iki farklı Türkçe çocuk hikaye setini metindilbilimsel açılardan incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, her iki sette yer alan hikayelerin, Beaugrande ve Dressler (1981)'in tanımladığı metinsellik ölçütlerine göre değerlendirilmesi ve bu ölçütlere olan uygunluklarının ortaya konulması hedefiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, her iki setteki hikayeler, bağlaşıklık ölçütleri açısından genelde uygun bir yapı sergilemektedir. Setler bağdaşıklık ölçütleri açısından değerlendirildiğinde ise, özellikle konu seçimlerinin, çocuk okuyucuların ilgisini çekecek şekilde çeşitlendirildiği görülmüştür. Bununla birlikte, Değerler Eğitimi Serisi'nde hikayelerin tümünde yazarın didaktik bir anlatım gerçekleştirdiği, Neşeli Öyküler Serisi'nde ise yazarın hikayelerinin çoğunluğunda eğlenceli ve düşündürücü bir anlatım tarzı geliştirdiği gözlemlenmiştir. Öte yandan, her iki setteki hikayelerin başlıklarının içerik ile tam uyum içinde olmadığı ve hikayelerin özünü yansıtmakta yetersiz kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, setlerdeki hikayeler, bilgilendiricilik ve metinlerarasılık ölçütleri açısından da yetersiz kalmaktadır. Neşeli Öyküler Serisi'nde öne çıkan en belirgin özellik, yazarın hayal gücünü etkili bir şekilde kullanarak, çocuk okuyucuların yaratıcı düşünme becerilerini harekete geçirmesi olmuştur. Değerler Eğitimi Serisi'nde ise yazar, duyuşsal ve ahlaki değerleri çocuklara aktarırken, dili estetik bir biçimde kullanmış ve bu sayede akılda kalıcı, etkili bir anlatım oluşturmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine two different Turkish children's story sets, Neşeli Öyküler Serisi and Değerler Eğitimi Serisi, prepared for the 6-9 age group, from textual perspectives. The research was conducted with the aim of evaluating the stories in both sets according to the textuality criteria defined by Beaugrande and Dressler (1981) and revealing their compliance with these criteria. In the study, document review and content analysis methods, which are qualitative research methods, were used. According to the research findings, the stories in both sets generally exhibit a suitable structure in terms of cohesion criteria. When the sets were evaluated in terms of cohesion criteria, it was seen that in particular, the topic choices were diversified in a way that would attract the attention of child readers. However, it has been observed that the author of Değerler Eğitimi Serisi uses a didactic narrative in all of the stories, whereas the author of Neşeli Öyküler Serisi adopts an entertaining and thought-provoking narrative style in most of the stories. On the other hand, it was found that the titles of the stories in both sets were not fully compatible with the content and fell short of reflecting the essence of the stories. In addition, the stories in the sets were also inadequate in terms of informativeness and intertextuality criteria. The most prominent feature of Neşeli Öyküler Serisi has been the author's effective use of imagination to stimulate child readers' creative thinking skills. In Değerler Eğitimi Serisi, the author uses language in an aesthetic way while conveying emotional and moral values to children, thus creating a memorable and effective narrative.
Benzer Tezler
- Eine vergleichende analyse der rhetorischen strukturen in ausgewählten Türkischen und Deutschen bilderbüchern
Türkçe ve Almanca resimli kitaplardaki sözbilimsel yapıların karşılaştırmalı analizi
FURKAN KOCA
Yüksek Lisans
Almanca
2021
DilbilimTrakya ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET ASUTAY
- İlköğretim okuma kitaplarındaki Sahaca (Yakutça) öykülerin bilişsel gelişim kuramı ve metindilbilim bağlamında analizi
An analysis of Sakha (Yakut) stories in primary school reading books within the framework of cognitive development theory and text linguistics
GÜLŞAH TUĞLACI
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FATİH KİRİŞÇİOĞLU
- Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde bir tiyatro metni uyarlama çalışması: Tuncer Cücenoğlu, Boyacı
A drama text adaptation study for teaching Turkish as a foreign language: Tuncer Cücenoğlu, Boyacı
HASAN KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL ERDEM ÇOCUK
- Ortaokul Türkçe ders kitaplarının çocuk hakları açısından incelenmesi
The analysis of secondary school Turkish textbooks in terms of children's rights
MELİK ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİHNİ MEREY
- İki dilli çocuk kitaplarının Türkçe ve Türk Kültürü dersi öğretim programı temaları açısından incelenmesi: TEDA Projesi örneği
Examination of bilingular children's books in terms of Turkish Language and Culture Teaching program themes: The TEDA Project example
GAMZE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAYRAM BAŞ