Aile hekimliği pratiğinde bireyselleştirilmişkısa eğitimin ebeveynlerin antibiyotik algılarına etkisi: Kontrollü bir çalışma
The effect of individualized brief education on parents' perceptions of antibiotics in family medicine practice: A controlled study
- Tez No: 1008279
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, antibiyotik, algı, antibiyotik direnci, ebeveyn, okul öncesi, Doktorlar-birinci basamak, Family medicine, antibiotics, perception, antibiotic resistance, parents, pre-school, Physicians-primary care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliği pratiğinde uygulanan bireyselleştirilmiş kısa eğitim müdahalesinin, ebeveynlerin solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi, tutum ve davranışları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal metod: Kontrollü müdahale tipinde tasarlanan çalışma, Adana Akıncılar Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 0–6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerle yürütülmüştür. Katılımcılar müdahale (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına ardışık olarak atanmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik özellikleri içeren anket formu ve Anne ve Babaların Antibiyotik Algıları Ölçeği (ABANA) kullanılmıştır. Müdahale grubuna, ebeveynlerin ölçek yanıtlarına dayalı olarak yaklaşık 15–20 dakika süren bireyselleştirilmiş kısa eğitim verilmiş, her iki gruba ölçek 4 hafta sonra tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Grupların demografik özellikleri ve müdahale öncesi ölçek puanları benzerdir (p>0,05). Müdahale sonrası gruplar karşılaştırıldığında, eğitim grubunda ABANA toplam puanı 116,2 ± 13,8 iken kontrol grubunda 106,1 ± 11,7 olarak bulunmuştur (p=0,003). Alt boyutlar incelendiğinde“Uyum”(p=0,004) ve“Antibiyotik Direnci Hakkında Farkındalık”(p<0,001) puanlarında eğitim grubu lehine anlamlı artış saptanmıştır.“Bilgi ve İnançlar”,“Davranışlar”ve“Bilgi Arama”alt boyutlarında puan artışı izlenmekle birlikte gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Kontrol grubunda alt boyutlarda anlamlı değişiklik saptanmazken, toplam puanda 104,7 ± 12,8'den 106,1 ± 11,7'ye sınırlı ancak anlamlı bir artış saptanmıştır (p=0,008). Sonuç: Birinci basamakta uygulanan kısa ve bireyselleştirilmiş eğitim müdahalesi, ebeveynlerin antibiyotik algısını anlamlı düzeyde iyileştirmiş; özellikle tedaviye uyum ve antibiyotik direnci farkındalığı alanlarında belirgin artış sağlamıştır. Buna karşın“Bilgi ve İnançlar”,“Davranışlar”ve“Bilgi Arama”alt boyutlarda daha sınırlı değişiklik xii gözlenmiş olması dikkate alındığında bu alanlar için daha uzun süreli ve daha yoğun girişimler gerekli olabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the effect of an individualised brief educational intervention implemented in family medicine practice on parents' knowledge, attitudes and behaviours regarding antibiotic use in respiratory tract infections. Methods: The study, designed as a controlled intervention, was conducted with parents of children aged 0–6 years registered at the Adana Akıncılar Family Health Centre. Participants were sequentially assigned to the intervention (n=30) and control (n=30) groups. A questionnaire form containing sociodemographic characteristics and the Parents' Perceptions of Antibiotics Scale (ABANA) were used as data collection tools. The intervention group received individualised brief training lasting approximately 15–20 minutes based on the parents' scale responses, and the scale was re-administered to both groups after 4 weeks. Results: The demographic characteristics and pre-intervention scale scores of the groups were similar (p>0.05). When the groups were compared after the intervention, the ABANA total score was 116.2 ± 13.8 in the education group and 106.1 ± 11.7 in the control group (p=0.003). When the subscales were examined, a significant increase in favour of the education group was observed in the“Compliance”(p=0.004) and“Awareness of Antibiotic Resistance”(p<0.001) scores. Although an increase in scores was observed in the“Knowledge and Beliefs”,“Behaviours”and“Information Seeking”subscales, the difference between the groups was not statistically significant (p>0.05). No significant changes were observed in the subscales in the control group, but a limited yet significant increase was observed in the total score, from 104.7 ± 12.8 to 106.1 ± 11.7 (p=0.008). Conclusion: The short, individualised educational intervention implemented in the first stage significantly improved parents' perceptions of antibiotics, particularly leading to a marked increase in treatment compliance and awareness of antibiotic resistance. However, considering that more limited changes were observed in the sub-dimensions of xiv“Knowledge and Beliefs”,“Behaviours”and“Information Seeking”, longer-term and more intensive interventions may be necessary in these areas.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği pratiğinde ebeveynlere yönelik bireyselleştirilmiş kısa eğitimin çocukların ekran kullanımına etkisi
The effect of brief individualized education for parents on children's screen use in family medicine practice
FATMA TUĞBA ÜNAL KÜLTÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Aile hekimliği pratiğinde proton pompa inhibitörleri tedavisi farkındalık çalışması
Family medicine practice proton pump i̇nhibitors treatment awareness study
NAZAN KAPICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KEKİLLİ
- Aile hekimliği pratiğinde sık reçetelenen ilaçların ilaç-ilaç etkileşimi açısından değerlendirilmesi ve hekimlerin akılcı ilaç kullanımındaki farkındalıklarının arttırılması
Evaluation of frequently recognized medicines in the practice of family medicine in terms of drug-drug interaction and increasing the awareness of physicians in rational drug use
FATMA TÜRKYÖN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA YILDIRIM BAŞ
- Aile hekimliği pratiğinde çocuklardaki hiperglisemiye yaklaşım ve birinci basamak sağlık kurumlarında tip 1 diyabet tanı tedavi izlem rehberinin yeri
Approach to hyperglycemia in children in family medicine practice and the place of type 1 diabetes diagnostic treatment follow-up guide in primary healthcare
SELAMİ BAYRAKDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıYeditepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM UĞRAŞ
DOÇ. DR. BELMA HALİLOĞLU
- Türkiye'deki Aile Hekimleri ve Aile Hekimliği asistanlarının demans ve alzheimer hastalığı hakkındaki bilgi düzeyi
The level of knowledge of family physicians and family medicine assistants about dementia and alzheimer's disease in Turkey
NAİLE BETÜL NACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM