Geri Dön

Hemşinli kimliğinin yapısal özellikleri: Fenomenolojik bir araştırma

Structural characteristics of Hemşi̇nli̇ identity: A phenomenological research

PDF İndir

  1. Tez No: 1008305
  2. Yazar: AYLİN KÖSE
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NAİF ERGÜN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Genel Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yapılan bu çalışma, Artvin ilinde yaşayan Hemşinli bireylerin yaşam deneyimleri ve kimliklerine yönelik algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bireylerin dil ve kültürlerini nasıl ifade ettiklerini, yaşam hikâyelerini, kimlik gelişim süreçlerinde karşılaştıkları olumlu ve olumsuz deneyimleri ve bu deneyimlere yükledikleri duygu ve anlamları odağına almaktadır. Çalışma, nitel araştırma deseninde fenomenolojik analiz yöntemiyle yürütülmüştür. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve görüşme sürecinde yapılan gözlemler aracılığıyla toplanmış; elde edilen bulgular Sosyal Kimlik Kuramı ve Sembolik Etkileşimcilik Kuram temelinde tartışılmıştır. Bu kuramlar, kimlik oluşum sürecini hem bireysel hem de kültürel boyutlarıyla ele alma potansiyelleri nedeniyle tercih edilmiştir. Araştırma bulguları, Hemşinli bireylerin sosyal dünyayı“biz”ve“onlar”ayrımı üzerinden anlamlandırdıklarını ve Hemşinli kimliğini ağırlıklı olarak olumlu özellikler etrafında tanımladıklarını ortaya koymaktadır. Sosyal Kimlik Kuramı çerçevesinde değerlendirildiğinde, bireylerin benimsedikleri kimlik yönetim stratejilerinin (sosyal yaratıcılık, bireysel hareketlilik ya da sosyal rekabet) dış gruba yönelik algılanan tehdit düzeyine göre biçimlendiği görülmektedir. Tehdit algısının arttığı bağlamlarda kolektif kimliği güçlendirmeye yönelik kimliği koruma ve dayanışma stratejileri ön plana çıkarken; tehdit algısının görece düşük olduğu ve grup sınırlarının daha geçirgen biçimde algılandığı durumlarda bireysel hareketlilik ve uyum stratejilerinin daha belirgin hâle geldiği saptanmıştır. Bulgular ayrıca Hemşinli bireylerin Türk kimliği ile etnik kimliklerini çatışma yaşamadan birlikte sürdürebildiklerini, kimlikler arasında bağlamsal ve stratejik geçişler yaptıklarını göstermektedir. Sembolik etkileşim alanlarının kimliğin korunması ve sürekliliği açısından merkezi bir rol oynadığını; modernite ve köyden kente göçle birlikte bu alanların daralmasının kimlik, dil ve kültür aktarımını zayıflattığını ortaya koymaktadır. Bu durum, kültürleşme süreçlerinde entegrasyonun baskın olduğunu; ancak yapısal koşullar nedeniyle asimilasyon eğilimlerinin giderek arttığını düşündürmektedir. Sonuç olarak çalışma, Hemşinli kimliğinin korunması ve sürekliliğinin bireysel tercihlerden ziyade, dil, kültürel pratikler ve sembolik etkileşim alanlarının varlığıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Kimlik süreçlerinin anlaşılmasında sosyal kimlik, sembolik etkileşim ve sosyal baskınlık kuramlarının birlikte ele alınmasının daha bütüncül bir açıklama sunduğu vurgulanmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the life experiences and perceptions of identity among Hemşinli individuals living in Artvin Province. The research focuses on how these individuals express their language and culture, their life stories, the positive and negative experiences they encounter during their identity development processes, and the emotions and meanings they ascribe to these experiences. The study was conducted using a qualitative research design with a phenomenological analysis method. Data were collected through semi-structured interviews and observations made during the interview process; the findings were discussed based on Social Identity Theory and Symbolic Interactionism. These theories were chosen due to their potential to address the identity formation process from both individual and cultural dimensions. The research findings reveal that Hemşin individuals interpret the social world through the“us”and“them”distinction and define Hemşin identity primarily around positive characteristics. When evaluated within the framework of Social Identity Theory, it is observed that the identity management strategies adopted by individuals (social creativity, individual mobility, or social competition) are shaped according to the perceived level of threat from an out-group. In contexts where the perception of threat increases, identity preservation and solidarity strategies aimed at strengthening collective identity come to the fore; whereas in situations where the perception of threat is relatively low and group boundaries are perceived as more permeable, strategies of individual mobility and accommodation become more prominent. The findings also indicate that Hemşin individuals are able to maintain both their Turkish identity and their ethnic identity without experiencing conflict, making contextual and strategic transitions between these identities. It demonstrates that symbolic interaction spaces play a central role in the preservation and continuity of identity; furthermore, it shows that the narrowing of these spaces, brought about by modernity and rural-to-urban migration, has weakened the transmission of identity, language, and culture. This situation suggests that integration predominates in acculturation processes; however, due to structural conditions, assimilationist tendencies are gradually increasing. In conclusion, the study demonstrates that the preservation and continuity of Hemşin identity are closely linked to the existence of language, cultural practices, and symbolic interaction rather than individual preferences. It emphasizes that considering social identity, symbolic interaction, and social dominance theories together provides a more comprehensive explanation of identity processes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    62638

    Rize/Pazar/Akbucak, Ortayol ve Uğrak köylerinin etnik yapıları

    Başlık çevirisi yok

    GÜLSEN BALIKÇI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1997

    SosyolojiAnkara Üniversitesi

    Halk Bilimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜRBÜZ ENGİNER

  2. Tez No

    226735

    Din ve hoşgörü: İmkan ve sınırlılıklar -İslam Dini örneği-

    Religion and tolerance: Possibility and limits -the case of İslam-

    HAKAN HEMŞİNLİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    FelsefeYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ERDAL BAYKAN

  3. Tez No

    393830

    Hopa Hemsinlis: History, language and identity

    Hopa Hemşinlileri: Tarih, dil ve kimlik

    NEŞE KAYA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    AntropolojiSabancı Üniversitesi

    Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEYLA NEYZİ

  4. Tez No

    350908

    Hemşinlilerde unutarak ve gizlenerek var olmak

    To exist by forgeting and hiding in Hemshinli's

    TALİN BÜYÜKKÜRKCİYAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Sosyolojiİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERHAT KENTEL

  5. Tez No

    319298

    Asetilsalisilik asit ve klopidogrel kullanan hastalarda,koroner arter bypas greftleme operasyonu sonrası traneksamik asit ve desmopressin asetatın kanamaya olan etkisi

    The effect of tranexamic acid and desmopressin acetate on coagulation in coronary artery patients operated under dual antiplatelet therapy

    DOĞUŞ HEMŞİNLİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ CİVELEK

Geri Dön