İç Anadolu bölgesi patates üretim alanlarındaki kök-lezyon nematodları (pratylenchus spp.)'nın morfolojik ve moleküler karakterizasyonu ile bazı nematisitlerin etkinliklerinin araştırılması
Morphological and molecular characterization of root-lesion nematodes (pratylenchus spp.) in potato production areas of the central anatolia region and investigation of the efficacy of some nematicides
- Tez No: 1008369
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK AKYAZI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Entomoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma ile, Türkiye'de en fazla patates üretiminin yapıldığı İç Anadolu Bölgesi'ndeki üretim alanlarından kök-lezyon nematodu türlerinin (Pratylenchus spp.) tespit edilerek, mevsimsel populasyon dalgalanması ve yoğunluklarının belirlenmesi, ticari olarak kullanılan bazı kimyasalların in vitro ve in vivo koşullarda kök-lezyon nematodları üzerinde etkinliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmada patates üretiminin yapıldığı Afyon (25), Niğde (21), Konya (25), Kayseri (15), Sivas (11), Aksaray (11), Nevşehir (10) illerinden vegetasyon döneminde toplamda 118 farklı lokasyondan toprak ve kök örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinden nematodlar Cobb elek + Şekerli su santrifüj yöntemiyle, kök örneklerinden ise Geliştirilmiş Baermann Huni yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Pratylenchus türleri morfolojik, morfometrik ve moleküler yöntemlerle tanımlanmıştır. Moleküler analiz için 28S rDNA gen bölgesini hedefleyen D2A ve D3B primer çifti kullanılmıştır. Analizler sonucunda kök-lezyon nematodu türlerinden Pratylenchus crenatus Loof, 1960, P. neglectus Rensch, 1924, P. oleae Palomares-Rius et al., 2014, P. pseudopratensis Seinhorst, 1968, ve P. thornei Sher & Allen, 1953 (Tylenchida: Pratylenchidae) türleri tespit edilmiştir. Her bir kök-lezyon nematod türü tek bir dişi birey ile havuç kültüründe saf olarak çoğaltılarak morfolojik ve morfometrik çalışmalarda kullanılmıştır. Yetiştiricilik yapılan illerde en yüksek bulaşıklık oranı %92 ile Konya ili ilk sıra yer almakta, bunu Afyon (%88), Kayseri (%87), Sivas (%73), Niğde (%62), Nevşehir (%60), Aksaray (%55) illeri takip etmiştir. Örnekleme yapılan alanlardaki toprak örneklerinde en yüksek popülasyon yoğunluğu Konya (378/100 cm3 toprak) ilinde, kök örneklerinde ise en fazla yoğunluk Kayseri (63/10 gr kök) ilinde tespit edilmiştir. Afyon, Niğde ve Konya illerinde belirlenen patates alanlarında kök-lezyon nematodlarının yıllık mevsimsel popülasyon dalgalanması takip edilmiş olup, haziran, temmuz ve ağustos aylarında artış gözlendiği, kasım ve aralık aylarında düşük populasyonda seyrettiği tespit edilmiştir. Çalışmada Fosthiazate 900g/l (250ml/da) ve Abamectin 50g/l (400ml/da) etken maddeli ticari preparatların P. neglectus, P. oleae ve P. thornei üzerine in vitro ve in vivo koşullarda etkinliği denenmiştir. In vitro'da Fosthiazate etkili maddesinin 72. saat sonundaki ölüm oranının P. thornei için %100, P. neglegtus için %84.8, P. olea için %51.3 olarak saptanmıştır. Abamectin için en yüksek ölüm oranı P. thornei için %59.9 olarak tespit edilmiştir. In vivo denemelerinde ise Fosthiazate uygulamasında P. neglectus ve P. thornei için köke girişlerde %100 engelleme sağladığı, P. oleae'de ise engelleme oranının %98.00 olduğu bulunmuştur. Abamectin uygulamasındaki köke giriş engelleme P. neglectus için %98.12, P. thornei için %96.15 ve P. oleae için ise %83.40 olarak tespit edilmiştir. Çalışmada Fosthiazate 900g/l (250ml/da) ve Abamectin 50g/l (400ml/da) etken maddeli ticari preparatların P. neglectus, P. oleae ve P. thornei üzerine in vitro ve in vivo koşullarda etkinliği denenmiştir. In vitro'da Fosthiazate etkili maddesinin 72. saat sonundaki ölüm oranının P. thornei için %100, P. neglegtus için %84.8, P. olea için %51.3 olarak saptanmıştır. Abamectin için en yüksek ölüm oranı P. thornei için %59.9 olarak tespit edilmiştir. In vivo denemelerinde ise Fosthiazate uygulamasında P. neglectus ve P. thornei için köke girişlerde %100 engelleme sağladığı, P. oleae'de ise engelleme oranının %98.00 olduğu bulunmuştur. Abamectin uygulamasındaki köke giriş engelleme P. neglectus için %98.12, P. thornei için %96.15 ve P. oleae için ise %83.40 olarak tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to identify root-lesion nematode species (Pratylenchus spp.) in potato production areas in the Central Anatolia Region, where the highest potato production takes place in Türkiye, to determine their seasonal population fluctuations and densities, and to investigate the effectiveness of some commercially used chemicals against root-lesion nematodes under in vitro and in vivo conditions. In the study, soil and root samples were collected from a total of 118 different locations during the growing season in the provinces of Afyon (25), Niğde (21), Konya (25), Kayseri (15), Sivas (11), Aksaray (11), and Nevşehir (10), where potato production takes place. Nematodes were obtained from soil samples using the Cobb sieve + sugar water centrifuge method, and from root samples using the improved Baermann funnel method. Pratylenchus species were identified by morphological, morphometric and molecular methods. For molecular analysis, primers D2A and D3B targeting the 28S rDNA region were used. As a result of the analyses, the root-lesion nematode species Pratylenchus crenatus Loof, 1960, P. neglectus Rensch, 1924, P. oleae Palomares-Rius et al., 2014, P. pseudopratensis Seinhorst, 1968, and P. thornei Sher & Allen, 1953 (Tylenchida: Pratylenchidae) were identified. Each root-lesion nematode species was reproduced as a pure culture on carrot discs from a single female individual and subsequently used for morphological and morphometric studies. Among the provinces where potato cultivation is practiced, the highest infestation rate was recorded in Konya (92%), followed by Afyon (88%), Kayseri (87%), Sivas (73%), Niğde (62%), Nevşehir (60%), and Aksaray (55%). The highest population density in soil samples was detected in Konya (378 individuals/100 cm³ soil), whereas the highest population density in root samples was observed in Kayseri (63 individuals/10 g root). The annual seasonal population fluctuations of root-lesion nematodes were monitored in potato fields identified in the provinces of Afyon, Niğde, and Konya. The results indicated that nematode populations increased during the months of June, July, and August, whereas lower population levels were observed during the November and December months. In the study, the efficacy of commercial preparations containing Fosthiazate 900 g/L (250 ml/da) and Abamectin 50 g/L (400 ml/da) was evaluated under both in vitro and in vivo conditions against Pratylenchus neglectus, P. oleae, and P. thornei. Under in vitro conditions, the mortality rate of Fosthiazate at 72 hours was determined to be 100% for P. thornei, 84.8% for P. neglectus, and 51.3% for P. oleae. For Abamectin, the highest mortality rate was recorded in P. thornei at 59.9%. In the in vivo experiments, Fosthiazate application provided 100% inhibition of root penetration for P. neglectus and P. thornei, while the inhibition rate for P. oleae was 98.00%. Abamectin application resulted in root penetration inhibition rates of 98.12% for P. neglectus, 96.15% for P. thornei, and 83.40% for P. oleae.
Benzer Tezler
- İç Anadolu Bölgesi`ndeki don olayları ve bunların tarımsal üretime etkisi
Başlık çevirisi yok
SELDA NACİYE TÜFENK
- Eskişehir kuzeydoğusunun coğrefi etüdü (Mihalıççık, Beylikova, Alpu ve çevresi)
Geographical study of northeastern part of Eskişehir (Mihalıççık, Beylikova, Alpu and arround)
HÜSEYİN SARAÇOĞLU
- İç Anadolu'da dağılım gösteren patates böceği Leptinotarsa decemlineata, say populasyonlarında COI+COII (mtDNA) ve AChE2 (nükleer) geni DNA dizi varyasyonları
Dna sequence variation in COI+COII (mtDNA) and AChE2 (nuclear) genes in potato beetle Leptinotarsa decemlineata, say populations distributed in Central Anatolia
BURCU LAÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyolojiAnkara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN KANDEMİR
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ÖZKAN KOCA
- İç Anadolu'da dağılım gösteren patates böceği Leptinotarsa decemlineata, Say (Coleoptera: Chrysomelidae) populasyonlarında mikrosatellit varyasyonu
Microsatellite variation in potato beetle Leptinotarsa decemlineata, Say (Coleoptera: Chrysomelidae) populations distributed in Central Anatolia
SALİH BERKAY BERKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
BiyolojiAnkara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN KANDEMİR
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ÖZKAN KOCA