Edirne il merkezindeki yetişkinlerde uyku hijyeni ile teknoloji kullanım ilişkisi
The relationship between sleep hygiene and technology use among adults in the city centre of Edirne
- Tez No: 1008382
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: uyku hijyeni, teknoloji, uyku, erişkin, aile hekimliği, sleep hygiene, technology, sleep, adult, family practice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Edirne il merkezinde yaşayan 18–65 yaş arası erişkin bireylerde uyku hijyeni ile teknoloji kullanımı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Günümüzde teknolojik ürünlerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, uyku davranışları ve uyku hijyeni üzerinde önemli etkiler oluşturabilmektedir. Bu nedenle, erişkin bireylerde teknoloji kullanım alışkanlıklarının uyku hijyeni ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışma kesitsel ve gözlemsel tipte planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Edirne il merkezinde bulunan aile sağlığı merkezlerine başvuran 18–65 yaş arası 416 erişkin birey oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan 31 soruluk sosyodemografik veri formu ve 13 maddeden oluşan Uyku Hijyeni İndeksi Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 38,16±12,83 yıl olup %54,6'sı kadın, %45,4'ü erkektir. Uyku Hijyeni İndeksi toplam puan ortalaması 27,89±7,34 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %36,1'i uyku problemi yaşadığını, %39,2'si gündüz uykululuğu yaşadığını belirtmiştir. Katılımcıların %36,5'inin günde 5 saatten fazla teknolojik ürün kullandığı, yatak odasında ve yatakta en sık kullanılan teknolojik ürünün cep telefonu olduğu saptanmıştır. Karşılaştırmalı analizlerde bekar olma, çocuk sahibi olmama, üniversite mezunu olma, dönüşümlü vardiyalı çalışma, günde 5 saatten fazla teknolojik ürün kullanımı, uyku problemi varlığı, uykuya dalma süresinin uzun olması, gündüz uykululuğu, sigara ve alkol kullanımı ile daha kötü uyku hijyeni arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde ise medeni durum, iş düzeni, günlük çay tüketimi, sigara kullanımı ve alkol kullanımının uyku hijyeni puanı üzerinde anlamlı belirleyiciler olduğu bulunmuştur (R²=0,263; düzeltilmiş R²=0,233). Sonuç olarak, erişkin bireylerde uyku hijyeninin yalnızca bireysel uyku alışkanlıklarından değil, aynı zamanda sosyodemografik özellikler, yaşam tarzı davranışları ve teknoloji kullanımı ile ilişkili çok boyutlu bir yapı gösterdiği saptanmıştır. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde bireylerin uyku alışkanlıklarının sorgulanması, teknoloji kullanım süresinin değerlendirilmesi ve uyku hijyeni konusunda danışmanlık verilmesi koruyucu hekimlik açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to evaluate the relationship between sleep hygiene and technology use among adults aged 18–65 years living in the city center of Edirne. As technological devices have become an integral part of daily life, they may exert significant effects on sleep behaviors and sleep hygiene. Therefore, this study aimed to determine the association between technology use habits and sleep hygiene in adult individuals. This study was designed as a cross-sectional and observational study. The sample consisted of 416 adults aged 18–65 years who applied to family health centers in the city center of Edirne. Data were collected through face-to-face interviews using a 31-item sociodemographic questionnaire prepared by the researcher and the 13-item Sleep Hygiene Index. Chi-square test, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis H test, Spearman correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used for statistical evaluation. The mean age of the participants was 38.16±12.83 years; 54.6% were female and 45.4% were male. The mean total Sleep Hygiene Index score was 27.89±7.34. Of the participants, 36.1% reported having sleep problems and 39.2% reported daytime sleepiness. It was determined that 36.5% of the participants used technological devices for more than 5 hours a day, and the most commonly used technological device both in the bedroom and in bed was the mobile phone. Comparative analyses revealed significant associations between poorer sleep hygiene and being single, not having children, being a university graduate, working in rotating shifts, using technological devices for more than 5 hours a day, having sleep problems, longer sleep onset latency, daytime sleepiness, smoking, and alcohol use. In multiple linear regression analysis, marital status, work schedule, daily tea consumption, smoking, and alcohol use were found to be significant predictors of sleep hygiene score (R²=0.263; adjusted R²=0.233). In conclusion, sleep hygiene in adults appears to be a multidimensional construct associated not only with individual sleep habits but also with sociodemographic characteristics, lifestyle behaviors, and technology use. In primary care, questioning sleep habits, evaluating technology use duration, and providing counseling on sleep hygiene are important in terms of preventive medicine.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezindeki yetişkinlerde 10 yıllık tip 2 diabetes mellitus riski ve etkileyen faktörler
Ten year risk of TYPE 2 diabetes mellitus and affecting factors of adults in edirne city center
NESLİHAN ÖZDOĞAN LAFÇI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Edirne merkezindeki yetişkinlerde cilt kanseri riski ve korunma davranışları
Risk of skin cancer and protection behaviors of adults in Edirne city center
FATMAGÜL GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonunun genel sağlığa etkisi
The effect of health literacy and patient activation on general health in adults
KAMİL YAYLA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Edirne merkezinde anasınıfı velilerinin akılcı ilaç kullanımına yönelik ebeveyn tutumları
Parental attitude of the kindergarten students' parents towards wise medicine usage in edirne city center
CÜNEYİT COŞKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Edirne il merkezinde 15-49 yaş grubu kadınlarda siberkondrinin sürekli kaygı ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of cyberchondria's connection with trait anxiety and psychological well being in women 15-49 years in Edi̇rne province center
MEHMET AKİF BAŞOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER