Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonunun genel sağlığa etkisi
The effect of health literacy and patient activation on general health in adults
- Tez No: 450828
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aktivasyon analizi, Doktorlar, Doktorlar-aile, Hastalar, Sağlık, Sağlık okuryazarlığı, Yetişkinler, Ölçekler, Activation analysis, Physicians, Physicians-family, Patients, Health, Health literacy, Adults, Scales
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmamızda Edirne il merkezindeki 20 Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 20-64 yaş arası bireylerin, sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonu düzeyini belirlemek, sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonunu etkileyen faktörleri belirlemek, sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonu ile sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini Edirne il merkezindeki 20 Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 20-64 yaş arası 285 birey oluşturmaktadır. Veriler 92 soru içeren ölçek yardımıyla toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik faktörlerini sorgulayan 20 soru bulumaktadır. Ek olarak 13 soru içeren Hasta Aktivasyonu Ölçeği, 23 soru içeren Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, 36 soru içeren Short Form-36 katılımcılara uygulanmıştır. Katılımcılar 143 kadın (%50,2) ve 142 erkekten (%49,8) oluşmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 39,42 olarak bulundu. Katılımcıların Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanları değerlendirildiğinde ortalama 13,26 olarak hesaplandı. Katılımcıların Hasta Aktivasyonu Ölçeği puanları hesaplandığında ortalamanın 47,88 olduğu görüldü. Hasta aktivasyonu seviye 4 olan 21 (%7,4) katılımcı olduğu bulundu. Short Form-36 alt ölçekleri ile Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanları karşılaştırıldı. Fiziksel işlev, fiziksel rol, ağrı, duygusal rol, mental sağlık; alt ölçekleri ile katılımcıların Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği puanları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Short Form-36 alt ölçekleri ile hasta aktivasyonu puanları karşılaştırıldı. Genel sağlık, yaşamsallık, duygusal rol, mental sağlık alt ölçekleri ile katılımcıların hasta aktivasyonu puanları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Çalışmamızda hasta aktivasyonu düzeyi arttıkça sağlık okuryazarlığı puanı doğrusal olarak artmaktadır. Sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonunu etkileyen faktörler ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesiyle olan ilişkinin incelendiği çalışmamızda eğitim ve sosyo-ekonomik düzey, sağlık okuryazarlığı ve hasta aktivasyonunu etkilemekte bu da sağlıkla ilişkili yaşam kalitesiyle pozitif korelasyon göstermektedir. Çalışmamız hasta aktivasyonu ile ilgili olarak ülkemizde yapılmış ilk araştırmadır. Ülkemizde yapılacak daha geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
In our study we aimed to describe health literacy and patient activation levels of individuals aged 20-64 years who were registered at 20 Family Health Centers in Edirne city center, to find the factors that affect health literacy and patient activation and to find the relationship between health-related quality of life and health literacy, patient activation. The sample of this study comprised of 285 individuals of the population aged 20-64 years who were registered at 20 Family Health Centers in Edirne city center. The data were collected using a questionnaire with 92 questions. There were 20 questions inquiring about the sociodemographic factors of the participants. In addition, the Patient Activation Measure which includes 13 questions, the Adult Health Literacy Measure which includes 23 questions and the Short Form-36 which includes 36 questions were carried out on the participants. Our volunteers were 143 female (50.2%) and 142 male (49.8%). Participants' mean age was calculated 39,42 years. Adult health literacy scale mean score was calculated as 13,26. Adult patient activation scale mean score was calculated as 47,88. 21 participant's (7.4%) health activation level was calculated as 4. We compared adult health literacy scale with subscales of Short Form-36. Physical function, physical role, pain, emotional role and mental health subscales were found to have positive corelation with adult health literacy scale. We compared patient activation scale with subscales of Short Form-36. General health, vitality, role emotional, mental health subcales were found to have have positive corelation with participants' patient activation scale. In our study health literacy score and patient activation score increased linearly together. In our study we analyzed the factors that affect health literacy and patient activation and we analyzed the relationship between health literacy, patient activation and health-related quality of life. Education and socio-economic level affects the patient activation and health literacy. Education and socio-economic level and health-related quality of life has a positive correlation. Our study is the first study about patient activation in Turkey. In future there may be a need for further studies in our country.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran hasta yakınlarının temel yaşam desteği farkındalığı ve sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evalution of basic life support awareness and health literacy of patient relatives WHO apply for emergency services
ZUHAL YALDIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Halk SağlığıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÖRSAL
- Mobil sağlık (M-sağlık) okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the mobile health (M-HEALTH) literacy scale
ESRA KARADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. JÜLİDE GÜLİZAR YILDIRIM DUMAN
- Kolorektal kanser tanısı almış bireylerde beslenme durumunun yordayıcısı olarak yaşam kalitesi, beslenme okuryazarlığı, depresyon ve anksiyetenin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, nutrition literacy, depression and anxiety as predictors of nutritional status in individuals diagnosed with colorectal cancer
SELVİ ALTUNIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA TUNÇİL
ÖĞR. GÖR. ŞENAY BURÇİN ALKAN
- Erişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı ile obezite ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition literacy and obesity in adult
KÜBRA ŞENTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN SET
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarının tedavi uyumuna geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın etkileri
The effects of traditional and complementary medicine on treatment adherence in patients with Type 2 diabetes mellitus
ONUR ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıTrakya ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GALİP EKUKLU