Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalında 1996-2024 yılları arasında akraba vericiden hematopoetik kök hücre nakli uygulanan hastaların vericilerinde uzun dönem etkilenimlerin belirlenmesi
Long-term outcomes in related donors of patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation at the division of pediatric hematology, Ankara University Faculty of Medicine (1996–2024)
- Tez No: 1008509
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF ÜNAL İNCE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: hematopoetik kök hücre nakli, akraba verici, allojenik nakil, çocuk verici, donör izlemi, uzun dönem sonuçlar, hematopoietic stem cell transplantation, related donor, allogeneic transplantation, pediatric donor, donor follow-up, long-term outcomes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı'nda 01.01.1996–01.01.2024 tarihleri arasında akraba vericiden allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastaların vericilerinde donasyona bağlı uzun dönem etkilenimleri değerlendirmek amacıyla planlandı. Özellikle çocuk yaşta kardeş verici olan sağlıklı bireylerde, bağış sürecinin yalnızca erken dönem güvenliliğinin değil, bir yıldan sonraki dönemi kapsayan uzun dönem sağlık sonuçlarının da ortaya konması hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bir anket çalışması olarak yürütüldü. Transplantasyona ilişkin veriler hastane dosyaları ve kayıt sistemlerinden retrospektif olarak elde edildi; vericilerin uzun dönem sağlık durumu ise telefon anketi ile değerlendirildi. Çalışmaya, belirtilen tarihler arasında akraba vericiden allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastaların vericileri dahil edildi. Birincil sonlanım noktası vericilerin sağkalım durumu, ikincil sonlanım noktaları ise donasyon sonrası gelişen yeni hastalıklar ve ilk bir yıl içindeki izlem özellikleri olarak belirlendi. İstatistiksel analizler tanımlayıcı yöntemlerle yapıldı. Bulgular: İncelenen dönemde toplam 260 akraba içi allojenik hematopoetik kök hücre nakli saptandı. Bu nakillerin 165'ine (%63,5) ait güncel iletişim bilgilerine ulaşıldı ve bunların 158 farklı vericiye karşılık geldiği belirlendi. Bir vericinin meslek hastalığına bağlı olarak yaşamını yitirdiği öğrenildiğinden değerlendirmeler 157 verici üzerinden yapıldı. Vericilerin %52,9'u kadın, %47,1'i erkekti. Güncel yaş ortancası 25,3 yıl, verici oldukları yaş ortancası 12,2 yıl olup vericilerin %67,5'i bağış sırasında 18 yaş ve altındaydı. Vericilerin büyük bölümünü kardeş vericiler oluşturmakta, olguların %79'unda kardeş verici ve %77,7'sinde tam uyumlu kardeş verici bulunmaktaydı. İzlem sürecinde vericilerin %68,8'inde yeni bir hastalık saptanmazken, %31,2'sinde çeşitli sistemleri ilgilendiren yeni sağlık sorunları gelişti. En sık saptanan durum obezite (%3,8) olup, bunu eklem ağrısı (%3,2) izledi. Fanconi aplastik anemi tanılı alıcı için 14,2 yaşında, tam uyumlu kardeş ve G-CSF mobilizasyonu uygulanmadan kemik iliği vericisi olan bir vericide (%0,6), donasyondan 10,09 yıl sonra non-Hodgkin lenfoma geliştiği saptandı. Vericilerin hiçbirinde trombotik olay belirlenmedi. Vericilerin %71,3'ünün düzenli bir sağlık izlemi olmadığı görüldü. Donasyon sonrası ilk ayda %8,0, altıncı ayda %14,6 ve birinci yılda %10,8 oranında kontrol başvurusu bulunduğu, kontrole giden vericilerde fizik muayene ve tam kan sayımı bulgularının normal olduğu belirlendi. Sonuç: Bu çalışma, ülkemizde akraba içi hematopoetik kök hücre vericilerinin, özellikle de çocuk yaşta kardeş verici olmuş bireylerin, uzun dönem sağlık sonuçlarını ortaya koyan öncü tanımlayıcı çalışmalardan biridir. Kohortumuzda vericilerin üçte birinde hematopoetik kök hücre vericisi olmalarını takiben ek hastalık geliştiği görülmüş, Fanconi aplastik anemi tanılı alıcının vericisi olan bir olguda ise non-Hodgkin lenfoma gelişmiştir. Ortanca izlem süresi 12,4 yıl olan verici izleminde ortaya çıkan sağlık problemlerinin ne kadarının direk olarak vericilik süreci ile ilişkili olduğunu ortaya koymak bu araştırma yapısı nedeniye mümkün değildir. Vericilerin donasyon sonrasındaki takiplerinin yetersiz olduğu dikkat çekmiştir. Çalışmamız verici güvenliği ve takibinin daha uygun yapılabilmesi için erken ve geç dönem izlemi kapsayan yapılandırılmış, standart bir donör takip sistemine gereksinim bulunduğunu göstermektedir. Özellikle pediatrik vericilerin kurumsal ve uzun soluklu izlem programlarıyla takip edilmesi, verici güvenliğinin güçlendirilmesine önemli katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was designed to evaluate the long-term donation-related effects in donors of patients who underwent related-donor allogeneic hematopoietic stem cell transplantation at the Division of Pediatric Hematology, Ankara University Faculty of Medicine, between January 1, 1996 and January 1, 2024. In particular, it aimed to demonstrate not only the early safety profile of the donation process but also the long-term health outcomes beyond one year in healthy individuals who had served as sibling donors during childhood. Materials and Methods: This was conducted as a cross-sectional, descriptive survey study. Transplant-related data were obtained retrospectively from hospital files and medical record systems, while the donors' long-term health status was assessed by telephone survey. Donors of patients who underwent related-donor allogeneic hematopoietic stem cell transplantation within the specified period were included in the study. The primary endpoint was donor survival status, and the secondary endpoints were newly developed diseases after donation and follow-up characteristics within the first year after donation. Statistical analyses were performed using descriptive methods. Results: During the study period, a total of 260 related allogeneic hematopoietic stem cell transplantations were identified. Current contact information was available for 165 of these transplants (63.5%), corresponding to 158 different donors. Since it was learned that one donor had died due to an occupational disease, analyses were performed on 157 donors. Of the donors, 52.9% were female and 47.1% were male. The median current age was 25.3 years, and the median age at donation was 12.2 years; 67,5% of the donors were aged 18 years or younger at the time of donation. Most donors were siblings, with sibling donors accounting for 79% of cases and fully matched sibling donors for 77.7%. During follow-up, no new disease was identified in 68.8% of donors, whereas 31.2% developed new health problems involving various organ systems. Obesity was the most frequently identified condition (3.8%), followed by joint pain (3.2%). In one donor (0.6%)—a 14.2-year-old fully matched sibling bone marrow donor for a recipient diagnosed with Fanconi aplastic anemia, who underwent donation without G-CSF mobilization—non-Hodgkin lymphoma was identified 10.09 years after donation. No thrombotic events were observed in any donor. It was found that 71.3% of donors had no regular health follow-up. Post-donation follow-up visits were documented in 8.0% of donors during the first month, 14.6% at the sixth month, and 10.8% at the first year; among donors who attended follow-up visits, physical examination findings and complete blood count results were normal. Conclusion: This study is one of the pioneering descriptive studies in our country to report the long-term health outcomes of related hematopoietic stem cell donors, particularly individuals who had served as sibling donors during childhood. In our cohort, approximately one-third of donors developed additional health conditions after serving as hematopoietic stem cell donors, and non-Hodgkin lymphoma developed in one donor of a recipient with Fanconi aplastic anemia. Given the median follow-up duration of 12.4 years, it is not possible, due to the design of this study, to determine to what extent the health problems observed during follow-up were directly related to the donation process. The inadequacy of post-donation follow-up was notable. Our findings indicate the need for a structured, standardized donor follow-up system encompassing both early- and late-term monitoring in order to improve donor safety and follow-up practices. In particular, long-term institutional follow-up programs for pediatric donors may make an important contribution to strengthening donor safety.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı lösemi ve lenfomalarında antrasiklin tedavisinin atriyal natriüretik peptid düzeyleri ve kalp fonksiyonları üzerine etkileri
The Effect of anthracycline therapy on ANP levels and cardiac functions in leukemia and lymphoma during childhood
ERGÜN PARLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ GÖZDAŞOĞLU
- Çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi tedavi sonuçları: Tek merkez deneyimimiz
Acute lymphoblastic leukemia treatment outcomes in children: Single center experience
SERAY ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLBER TALİA İLERİ
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalında akut myeloid lösemi tanısı ile izlenen hastaların tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment outcomes in patients diagnosed with acute myeloid leukemia followed in the division of Pediatric Hematology, Ankara University Faculty of Medicine
FATMA NUR ÖĞÜTCÜOĞLU ERTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLBER TALİA İLERİ
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Onkoloji Bilim Dalında 2002-2022 yılları arasında çocukluk çağı nadir tümörü tanısıyla izlenen hastaların epidemiyolojik, klinik ve sağkalım özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the epidemiological, clinical, and survival characteristics of patients followed with a diagnosis of rare childhood tumors at the Department of Pediatric Oncology, Ankara University Faculty of Medicine between 2002 and 2022
CEREN KILINÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONAY İNCESOY ÖZDEMİR
- İmmün trombositopeni tanısı ile izlenen çocuklarda hastalığın klinik seyri ve prognostik faktörlerin değerlendirilmesi (Tek merkez deneyimi)
Başlık çevirisi yok
ZHALA ABDULLAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLBER TALİA İLERİ