Çağdaş sanatta feminist hareketler
Feminist movements in contemporary art
- Tez No: 1008517
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KAVUKCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çağdaş sanat içerisinde feminist hareketlerin tarihsel gelişimini, kuramsal dayanaklarını ve sanat üretimi üzerindeki dönüştürücü etkilerini kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel yöntem tercih edilmiş; feminist sanat literatürü, sanatçı pratikleri, eleştirel kuramsal tartışmalar ve feminist sanatın farklı dönemlerine ait görsel ve yazılı belgeler doküman incelemesi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Tez kapsamında öncelikle konuya ilişkin ulusal ve uluslararası alanyazın sistematik biçimde taranmış; feminist sanatın tarihsel gelişimi, kuramsal yaklaşımları ve çağdaş sanattaki yansımaları incelenmiştir. Bu alanyazın incelemesi doğrultusunda, önceki araştırmaların ağırlıklı olarak Batı merkezli örneklere odaklandığı, Türkiye bağlamındaki feminist sanat üretimlerinin ise sınırlı sayıda ele alındığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, feminist sanatın birinci dalgadan dördüncü dalgaya ve dijital feminizme uzanan süreçte yalnızca estetik bir yönelim olmaktan çıkarak toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini görünür kılan, sorgulayan ve dönüştürmeye yönelik güçlü bir politik alan oluşturduğunu göstermektedir. Judy Chicago'nun kadın tarihini yeniden yazmaya yönelik çalışmaları, Cindy Sherman'ın kimliğin performatif doğasını açığa çıkaran fotoğrafları, Guerrilla Girls'ün sanat kurumlarına yönelik eleştirel aktivizmi ile Nil Yalter, Şükran Moral ve İnci Eviner'in Türkiye bağlamındaki üretimleri feminist sanatın kurumsallaşma sürecini açık biçimde ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu tez, feminist sanatın ataerkil yapıyı eleştirel şekilde dönüştürdüğünü, temsil pratiklerini yeniden tanımladığını ve sanatın politik işlevini derinleştirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, feminist sanatı uluslararası ve yerel kapsamda ele alarak alanyazına özgün bir katkı sunmakta; bu alanın toplumsal değişimde etkili bir kültürel pratik olduğunu vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively examine the historical development of feminist movements within contemporary art, their theoretical foundations, and their transformative effects on artistic production. A qualitative research method was employed; feminist art literature, artistic practices, critical theoretical debates, and visual and written documents from different periods of feminist art were analyzed through document analysis. Within the scope of the thesis, national and international literature on the subject was systematically reviewed; the historical development of feminist art, its theoretical approaches, and its reflections in contemporary art were examined. Based on this literature review, it was determined that previous studies predominantly focus on Western-centered examples, while feminist art practices in the Turkish context have been addressed in a limited manner. The findings indicate that feminist art, evolving from the first wave through the fourth wave and into digital feminism, has moved beyond being merely an aesthetic orientation and has become a powerful political field that makes gender inequalities visible, questions them, and seeks to transform them. The works of Judy Chicago, which aim to rewrite women's history; the photographs of Cindy Sherman that expose the performative nature of identity; the critical activism of Guerrilla Girls targeting art institutions; and the practices of Nil Yalter, Şükran Moral, and İnci Eviner within the Turkish context clearly demonstrate the institutionalization process of feminist art. In conclusion, this thesis reveals that feminist art critically transforms the patriarchal structure of art history, redefines representational practices, and deepens the political function of art. By addressing feminist art within both international and local frameworks, the study offers an original contribution to the existing literature and emphasizes that feminist art constitutes an effective cultural practice contributing to social transformation.
Benzer Tezler
- Feminist kuram bağlamında üçüncü dalganın sanatta ifadesi
Art expression of the third wave in the context of feminist theory
SEMA ÖCAL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Güzel SanatlarAnadolu ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GÜLDANE ARAZ AY
- Beden imgesinin sanat nesnesi olarak tekstil malzemesiyle ifadesi
Expression of the body as an art object throught textile material
DEFNE BOZBIYIK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2024
Güzel SanatlarHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜRGÜLER
- Bitkisel örücülük tekniklerinin kinetik sanat ölçütlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of plant knitting techniques according to kinetic art criteria
NAZAN ÖZCAN
Doktora
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE FERİHA AKPINARLI
- Çağdaş sanatta kültürel bir olgu olarak medyanın kadın imgesine etkisi
The effect on the media on the female image as a cultural phenomenon in contemporary
EZGİ KIZILDAĞ