Geri Dön

Subakut dönemde hemiplejik omuz ağrısında düşük doz lazer tedavisi ile transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonunun etkinliklerinin karşılaştırılması, tedavilerin üst ekstremite fonksiyonu ve yaşam kalitesi üzerine etkisi

Comparison of the effectiveness of low-level laser therapy and transcutaneous electrical nerve stimulation in hemiplegic shoulder pain in the subacute period, and the effect of the treatments on upper extremity function and quality of life

PDF İndir

  1. Tez No: 1008607
  2. Yazar: ALİYE AYGÜN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAL TEZEL, UZMAN AYŞE NAZ KALEM ÖZGEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu prospektif, randomize kontrollü çalışmada, subakut dönemde hemiplejik omuz ağrısı olan inme hastalarında düşük doz lazer tedavisi (LLLT) ve transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonunun (TENS) konvansiyonel rehabilitasyon programına eklenmesinin ağrı, üst ekstremite fonksiyonu, günlük yaşam aktiviteleri, yaşam kalitesi, uyku, yorgunluk, depresyon ve bakım veren yükü üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2025 ile Ocak 2026 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Şehir Hastanesi nörolojik rehabilitasyon servisinde yatan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 54 hemiplejik hasta alındı. Hastalar bilgisayar tabanlı randomizasyon ile her biri 18 hastadan oluşan üç gruba ayrıldı: 1. grup LLLT + konvansiyonel rehabilitasyon, 2. grup TENS + konvansiyonel rehabilitasyon, 3. grup konvansiyonel rehabilitasyon programına dahil edildi. Tüm hastalar tedavi öncesinde, 1. ayda ve 3. ayda klinik olarak değerlendirildi, aynı zaman noktalarında omuz patolojilerinin belirlenmesi amacıyla ultrasonografik (USG) inceleme de yapıldı. Bulgular: Gruplar arasında demografik özellikler ve başlangıç klinik özellikler açısından genel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Primer sonlanım ölçütü olan Görsel Analog Skala (VAS) değerlendirildiğinde, istirahat VAS'ında tüm gruplarda tedavi öncesine (T0) göre 1. (T1) ve 3. (T2) ayda anlamlı azalma gözlendi; ancak gruplar arasında T0–T1, T0–T2 ve T1–T2 değişim skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (sırasıyla p=0,098, p=0,389, p=0,404). Egzersiz VAS'ında tedavi öncesi ile 1. ay arasındaki değişim gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi (p=0,003) ve bu fark TENS grubu ile konvansiyonel tedavi grubu arasında saptandı (p<0,001). Bu farklılık 3. ayda devam etmedi (T0–T2 p=0,069; T1–T2 p=0,808). LLLT grubunda egzersiz VAS'ında konvansiyonel gruba göre düzelme izlenmesine rağmen, gruplar arası karşılaştırmada istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sekonder sonlanımlar incelendiğinde, Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Fonksiyon Skalası'nda tüm gruplarda zaman içinde anlamlı iyileşme gözlendi (tüm gruplarda p<0,001); ancak gruplar arasında T0–T1, T0–T2 ve T1–T2 değişim skorları açısından anlamlı fark bulunmadı (sırasıyla p=0,532, p=0,945, p=0,699). Barthel İndeksi'nde de tüm gruplarda zaman içinde anlamlı iyileşme izlendi (tüm gruplarda p<0,001), ancak gruplar arası değişim skorları farklı değildi (T0–T1 p=0,810; T0–T2 p=0,691; T1–T2 p=0,656). Omuz eklem hareket açıklığı ölçümlerinde tüm hareket düzlemlerinde zaman içinde iyileşme gözlenmesine rağmen, gruplar arası karşılaştırmalarda anlamlı fark saptanmadı (tüm karşılaştırmalarda p>0,05). İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği puanlarında tüm gruplarda zaman içinde anlamlı iyileşme izlendi (tüm gruplarda p<0,001); ancak gruplar arasında T0–T1, T0–T2 ve T1–T2 değişim skorları açısından anlamlı fark bulunmadı (sırasıyla p=0,793, p=0,344, p=0,223). Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi puanlarında hem grup içi hem de gruplar arası anlamlı değişim saptanmadı (gruplar arası T0–T1 p=0,554; T0–T2 p=0,917; T1–T2 p=0,485). Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği puanlarında da gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (T0–T1 p=0,080; T0–T2 p=0,062; T1–T2 p=0,276). Beck depresyon puanlarında gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (T0–T1 p=0,134; T0–T2 p=0,279; T1–T2 p=0,493); ancak yalnızca TENS grubunda zaman içinde anlamlı değişim izlendi (Friedman p=0,001). Bu grupta anlamlı düzelme özellikle tedavi öncesi ile 3. ay arasında saptandı (p=0,001). Bakım veren yükü ölçeğinde T0–T1 ve T0–T2 değişim skorları açısından gruplar arasında anlamlı fark bulundu (sırasıyla p=0,033 ve p=0,028) ve ikili karşılaştırmalarda bu fark LLLT ile TENS grupları arasındaydı (her ikisi için p=0,009). TENS grubunda bakım yükündeki azalma 1. ayda başlamış ve 3. aya kadar devam ettiği görüldü (Friedman p=0,001; T0–T1 p=0,013; T0–T2 p=0,006; T1–T2 p=0,005). Ultrasonografik değerlendirmede toplam USG skorundaki değişim açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (T0–T1 p=0,644; T0–T2 p=0,242). Grup içi analizlerde de toplam USG skorlarında zaman içinde anlamlı değişiklik izlenmedi (LLLT p=0,607; TENS p=0,083; konvansiyonel ted avi p=0,368). Sonuç: Bu çalışmada, hemiplejik omuz ağrısında TENS uygulamasının özellikle erken dönemde egzersiz ağrısı üzerinde konvansiyonel rehabilitasyona ek analjezik katkı sağlayabildiğini, ancak bu üstünlüğün uzun dönem takipte devam etmediği görüldü. LLLT'nin egzersiz ağrısı üzerindeki etkisi, konvansiyonel tedaviye göre daha fazla azalma yönünde olmakla birlikte, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. TENS'in, özellikle erken dönemde semptom kontrolü açısından konvansiyonel rehabilitasyona göre istatistiksel olarak anlamlı üstünlük sağladığı; non-invaziv, erişilebilir ve evde uygulanabilir bir yöntem olması nedeniyle HOA tedavi yönetiminde avantaj oluşturabileceği sonucuna varılmıştır. Buna karşın, fonksiyonel ve psikososyal iyileşmenin sağlanmasında temel belirleyicinin konvansiyonel rehabilitasyon programı olduğu görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Aim: This prospective, randomized controlled study aimed to compare the effects of adding low-level laser therapy (LLLT) and transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) to a conventional rehabilitation program on pain, upper extremity function, activities of daily living, quality of life, sleep, fatigue, depression, and caregiver burden in stroke patients with hemiplegic shoulder pain in the subacute period. Materials and Methods: A total of 54 hemiplegic patients hospitalized in the neurological rehabilitation service of University of Health Sciences Ankara Etlik City Hospital between January 2025 and January 2026 and meeting the inclusion criteria were enrolled in the study. Patients were divided into three groups of 18 patients each using computer-based randomization: Group 1 received LLLT + conventional rehabilitation, Group 2 received TENS + conventional rehabilitation, and Group 3 received a conventional rehabilitation program alone. All patients were clinically evaluated before treatment, at the 1st month, and at the 3rd month, and ultrasonographic (USG) examinations were also performed at the same time points to determine shoulder pathologies. Results: No significant differences were generally observed between the groups in terms of demographic characteristics and baseline clinical features (p>0.05). When the primary outcome measure, the Visual Analog Scale (VAS), was evaluated, a significant decrease in resting VAS scores was observed in all groups at the 1st (T1) and 3rd (T2) months compared to pretreatment values (T0); however, no statistically significant differences were found between the groups regarding T0–T1, T0–T2, and T1–T2 change scores (p=0.098, p=0.389, and p=0.404, respectively). In exercise VAS scores, the change between pretreatment and the 1st month differed significantly between the groups (p=0.003), and this difference was observed between the TENS group and the conventional treatment group (p<0.001). This difference did not persist at the 3rd month (T0–T2 p=0.069; T1–T2 p=0.808). Although improvement in exercise VAS scores was observed in the LLLT group compared to the conventional group, no statistically significant difference was detected in intergroup comparisons. When secondary outcomes were examined, significant improvement over time was observed in the Fugl-Meyer Upper Extremity Motor Function Scale in all groups (p<0.001 for all groups); however, no significant differences were found between the groups in T0–T1, T0–T2, and T1–T2 change scores (p=0.532, p=0.945, and p=0.699, respectively). Significant improvement over time was also observed in the Barthel Index in all groups (p<0.001 for all groups), but intergroup change scores were not different (T0–T1 p=0.810; T0–T2 p=0.691; T1–T2 p=0.656). Although improvements in shoulder range of motion measurements were observed over time in all movement planes, no significant differences were detected in intergroup comparisons (p>0.05 for all comparisons). Significant improvement over time was observed in Stroke-Specific Quality of Life Scale scores in all groups (p<0.001 for all groups); however, no significant differences were found between the groups in T0–T1, T0–T2, and T1–T2 change scores (p=0.793, p=0.344, and p=0.223, respectively). No significant within-group or between-group changes were detected in Pittsburgh Sleep Quality Index scores (between-group T0–T1 p=0.554; T0–T2 p=0.917; T1–T2 p=0.485). No significant differences were found between the groups in Fatigue Severity Scale scores (T0–T1 p=0.080; T0–T2 p=0.062; T1–T2 p=0.276). No significant differences were observed between the groups in Beck depression scores (T0–T1 p=0.134; T0–T2 p=0.279; T1–T2 p=0.493); however, significant changes over time were observed only in the TENS group (Friedman p=0.001). In this group, significant improvement was particularly detected between pretreatment and the 3rd month (p=0.001). Significant differences were found between the groups regarding caregiver burden scale T0–T1 and T0–T2 change scores (p=0.033 and p=0.028, respectively), and pairwise comparisons revealed that this difference was between the LLLT and TENS groups (p=0.009 for both). In the TENS group, the reduction in caregiver burden began at the 1st month and continued until the 3rd month (Friedman p=0.001; T0–T1 p=0.013; T0–T2 p=0.006; T1–T2 p=0.005). Ultrasonographic evaluation revealed no significant differences between the groups in terms of changes in total USG scores (T0–T1 p=0.644; T0–T2 p=0.242). In intragroup analyses, no significant changes over time were observed in total USG scores (LLLT p=0.607; TENS p=0.083; conventional treatment p=0.368). Conclusion: In this study, TENS application in hemiplegic shoulder pain was shown to provide an additional analgesic contribution to conventional rehabilitation, particularly for exercise pain in the early period; however, this superiority did not persist during long-term follow-up. Although the effect of LLLT on exercise pain tended toward greater reduction compared to conventional treatment, this difference was not statistically significant. TENS demonstrated statistically significant superiority over conventional rehabilitation in terms of symptom control, particularly in the early period; furthermore, because it is a non-invasive, accessible, and home-applicable method, it may offer advantages in the management of hemiplegic shoulder pain. Nevertheless, the conventional rehabilitation program appeared to be the primary determinant in achieving functional and psychosocial improvement.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    541422

    İnmeli hastalarda rehabilitasyon sürecinde karşılaşılan komplikasyonların değerlendirilmesi

    Evaluation of the complications encountered in the rehabilitation process in stroke patients

    İLKNUR AKSU YALÇINKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF YALÇIN

  2. Tez No

    501399

    Fonksiyonel uygulanan emg-tetikli biofeedbackli elektrik stimulasyonunun akut-subakut inmeli hastalarda üst ekstremite ve el fonksiyonları üzerine etkisi

    Effect of functionally performed emg-triggered electrical stimulation with biofeedback on upper extremity and hand functions in acute-subacute stroke patients

    ZEYNEP KIRAÇ ÜNAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    UZMAN ASLI CAN

    DOÇ. EBRU KARACA UMAY

  3. Tez No

    480106

    Subakut ve kronik dönemde hemiplejik hastalarda disfaji düzeylerinin ve risk faktörlerinin belirlenmesi ve rehabilitasyon sonuçlarına etkisi

    Determination of dysphagia levels and risk factors of the subacute and chronic hemiplegic patients and their effects on rehabilitation results

    BETÜL YAVUZ KELEŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bakanlığı

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    UZMAN MERYEM DOĞAN ASLAN

  4. Tez No

    1015486

    Hemiplejik hastalarda sarkopeni sıklığı ve sarkopeninin yorgunluk, kinezyofobi, günlük yaşam aktiviteleri ve rehabilitasyon sonuçlarına etkisi

    Başlık çevirisi yok

    BEYZA DOĞRU DÖNMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELİHA KASAPOĞLU AKSOY

  5. Tez No

    946138

    İskemik inmeli hastalarda üst ekstremitede gelişen kompleks bölgesel ağrı sendromunun tedavisinde transkraniyal manyetik stimulasyonun etkinliğinin araştırılması

    The efficacy of repetitive transcranial magnetic stimulation in the treatment of post-stroke complex regional pain syndrome

    ÖZLEM YÜCEALP

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. HÜMA BÖLÜK ŞENLİKCİ

Geri Dön