Ekonomik özgürlüğün e-ticarete etkisinde lojistik performansın aracı rolü: GSYİH temelli bir karşılaştırma
The mediating role of logistics performance in the impact of economic freedom on e-commerce: A PIB-based comparison
- Tez No: 1008679
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, B2C e-ticaretin küresel ölçekte hızla büyümesine rağmen ülkeler arasında gözlemlenen performans farklılıklarını açıklamayı amaçlamakta ve bu bağlamda ekonomik özgürlük ile lojistik performansın rolünü incelemektedir. Özellikle, Lojistik Performans Endeksi'nin (LPI) bu ilişkide bir aracı mekanizma olarak işlev görüp görmediği analiz edilmektedir. Literatürde ekonomik özgürlük, lojistik performans ve e-ticaret genellikle ayrı ayrı ele alınmış olsa da, bu değişkenlerin nasıl etkileşime girdiğini açıklayan bütüncül çalışmalar sınırlıdır. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, çalışmada 2018 yılına ait uluslararası veriler kullanılmış ve Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Denklem Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi uygulanmıştır. Ayrıca, ülkeler Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) düzeylerine göre yüksek ve düşük olmak üzere iki gruba ayrılarak karşılaştırmalı analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, e-ticaret dinamiklerinin ekonomik gelişmişlik düzeyine bağlı olarak önemli yapısal farklılıklar gösterdiğini ortaya koymaktadır. Analiz sonuçlarına göre ekonomik özgürlük, her iki ülke grubunda da lojistik performansı istatistiksel olarak anlamlı ve güçlü bir şekilde artırmaktadır. Bununla birlikte, ekonomik özgürlüğün e-ticaret üzerindeki etkisinin nasıl gerçekleştiği ülke gruplarına göre farklılık göstermektedir. Yüksek GSYİH seviyesine sahip ülkelerde ekonomik özgürlük, e-ticaret üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etki yaratırken, lojistik performansın aracı rolü istatistiksel olarak desteklenmemiştir. Bu durum, gelişmiş ekonomilerde kurumsal yapıların dijital ticaret için yeterli altyapıyı sağladığını göstermektedir. Buna karşılık, düşük GSYİH seviyesine sahip ülkelerde lojistik performansı, ekonomik özgürlük ile e-ticaret arasında“tam aracı”bir rol üstlenmektedir. Bu bulgu, ekonomik özgürlükteki iyileşmelerin doğrudan e-ticarete yansımadığını; bunun yerine lojistik kapasite ve verimlilik aracılığıyla somut çıktılara dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Dolayısıyla lojistik performans, gelişmekte olan ekonomilerde e-ticaretin gelişimi için kritik bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma, ekonomik özgürlük, lojistik performans ve e-ticaret arasındaki ilişkilerin bağlama duyarlı olduğunu göstermekte ve önemli politika çıkarımları sunmaktadır. Gelişmiş ekonomilerde kurumsal iyileşmelerin dijital ticarete doğrudan katkı sağladığı; buna karşın gelişmekte olan ekonomilerde bu etkinin ancak lojistik altyapının güçlendirilmesiyle mümkün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, politika yapıcıların ekonomik bağlamı dikkate alarak kurumsal reformlar ile lojistik yatırımlar arasında dengeli ve stratejik bir önceliklendirme yapmaları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to explain the performance differences observed across countries despite the rapid global growth of B2C e-commerce, focusing on the role of economic freedom and logistics performance. In particular, it analyzes whether the Logistics Performance Index (LPI) functions as a mediating mechanism in this relationship. Although the literature has examined economic freedom, logistics performance, and e-commerce separately, comprehensive studies explaining how these variables interact remain limited. To address this gap, the study uses international data from 2018 and applies the Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method. In addition, countries are classified into high- and low-GDP groups, and a comparative analysis is conducted. The findings reveal that e-commerce dynamics exhibit significant structural differences depending on the level of economic development. The results indicate that economic freedom has a statistically significant and strong positive effect on logistics performance in both country groups. However, the way in which economic freedom influences e-commerce differs across groups. In high-GDP countries, economic freedom has a direct and significant effect on e-commerce, while the mediating role of logistics performance is not statistically supported. This suggests that in developed economies, institutional structures already provide sufficient conditions for digital trade. In contrast, in low-GDP countries, logistics performance plays a full mediating role between economic freedom and e-commerce. This finding indicates that improvements in economic freedom do not directly translate into higher e-commerce outcomes; instead, they must first be transformed through logistics capacity and operational efficiency. Therefore, logistics performance emerges as a critical determinant of e-commerce development in developing economies. In conclusion, this study demonstrates that the relationships between economic freedom, logistics performance, and e-commerce are context-dependent and provides important policy implications. While institutional improvements can directly enhance digital trade in developed economies, in developing economies these effects materialize only through strengthened logistics infrastructure. Accordingly, policymakers are advised to prioritize a balanced and strategic combination of institutional reforms and logistics investments based on the economic context.
Benzer Tezler
- Genelleştırilmiş toplamsal modeller ile Bitcoin için yön analizi
Directional analysis of Bitcoin using generalized additive models
İLAYDA ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İstatistikHacettepe Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL AKTAŞ ALTUNAY
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Erythraı surları
The fortifications of Erythrai
YUSUF ÇORBACIOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
ArkeolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ATEŞLİER
- Modern endüstri mirası alanlarının yeniden kullanımı üzerine bir araştırma ve öneri: Bursa ipek iş fabrika alanının yeniden işlevlendirilmesi
A research and recommendation on the modern industrial heritage areas reuse: Re-use of Bursa ipek iş textile mill area
HALİL İBRAHİM CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYAHAN TÜRKANTOZ
- Serological investigation of peste des petits ruminants in lambs in Iraq-Kirkuk region
Irak–Kerkük bölgesinde kuzularda küçük ruminant vebası (pestedes petits ruminants ppr)'ın seroprevalansı
SARWAT KHORSHED RAHEEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Sağlık YönetimiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KOZAT