Afganistan'da devletin şekli tartışmalarına federalizm üzerinden bir yanıt
A response to the debates on the form of the state in Afghanistan through federalism
- Tez No: 1008781
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA EŞKİ UĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Siyasal Bilimler, Public Administration, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Başarısız devlet, Federal devlet sistemi, Üniter devlet, Failed states, Federial government system, Unitary state
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afganistan'ın tarihsel, toplumsal ve siyasal yapısını çok boyutlu bir perspektifle ele alan bu çalışma, ülkede süregelen yönetim krizlerini merkezî devlet modeli üzerinden açıklamakta ve federalizmi alternatif bir yönetişim çerçevesi olarak tartışmaktadır. Tarihsel süreç incelendiğinde, Afganistan'da devlet-toplum ilişkilerinin sürekli bir gerilim ekseninde şekillendiği, merkezî otoritenin ise yerel güç odakları, etnik çeşitlilik ve dış müdahaleler karşısında kalıcı bir meşruiyet ve kapasite üretemediği görülmektedir. Bu durum, modern devlet inşa çabalarının çoğu zaman toplumsal gerçekliklerle uyumsuz kalmasına ve siyasal istikrarsızlığın kronikleşmesine yol açmıştır. Çalışma, Afganistan'ın çok-etnili ve çok-merkezli yapısının, üniter devlet modeliyle bütünleşmekte zorlandığını ortaya koyarak, federalizmin bu yapısal sorunlara potansiyel bir çözüm sunabileceğini ileri sürmektedir. Bu bağlamda federalizm, yalnızca idari bir yeniden yapılanma değil; aynı zamanda siyasal temsilin genişletilmesi, güç paylaşımının kurumsallaştırılması ve merkez-çevre ilişkilerinin dengelenmesi açısından bir imkân olarak değerlendirilmektedir. Tezde ayrıca federalizme yönelik eleştiriler, uygulanabilirlik sorunları ve geçiş sürecinin zorlukları da ele alınarak Afganistan'a özgü bir federal model önerisi geliştirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Afganistan'da sürdürülebilir siyasal istikrarın sağlanabilmesi için, tarihsel deneyimler ve toplumsal dinamiklerle uyumlu, kapsayıcı ve çok düzeyli bir yönetişim anlayışına ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines Afghanistan's historical, social, and political structure through a multidimensional lens, focusing on the persistent governance crises shaped by the centralized state model and evaluating federalism as an alternative framework. The analysis demonstrates that state–society relations in Afghanistan have historically evolved along a line of tension, where central authority has struggled to establish lasting legitimacy and effective capacity in the face of local power structures, ethnic diversity, and external interventions. As a result, efforts at modern state-building have frequently remained misaligned with societal realities, contributing to enduring political instability. The thesis argues that Afghanistan's multi-ethnic and decentralized social composition is inherently difficult to reconcile with a unitary state structure, and suggests that federalism may offer a viable response to these structural challenges. In this context, federalism is conceptualized not merely as an administrative arrangement, but as a mechanism to enhance political representation, institutionalize power-sharing, and rebalance center–periphery relations. Furthermore, the study critically engages with theoretical and political objections to federalism, as well as the practical constraints and risks associated with its implementation. Building on this analysis, it proposes a context-specific federal model tailored to Afghanistan's unique socio-political conditions. Ultimately, the research emphasizes that achieving sustainable political stability in Afghanistan requires a more inclusive and multi-level governance approach that is grounded in the country's historical experiences and social dynamics.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Terör örgütü IŞİD ve bölgesel etkileri
Terrorist organization ISIS and its regional effects
ABDULKADİR EKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜREL YILMAZ ŞAHİN
- Legitimacy challenges against the International Criminal Court: An evaluation on the legitimacy dialogue of the ICC
Uluslararası Ceza Mahkemesine yönelik meşruiyet itirazları: UCM'nin meşruiyet diyaloğu üzerine bir değerlendirme
YUNUS KESKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BLEDA R. KURTDARCAN
- Dünden bugüne rebab ve yeniden ele alınması
Başlık çevirisi yok
M. REFİK KAYA
Sanatta Yeterlik
Türkçe
1998
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Sanat Müziği Ana Sanat Dalı
DOÇ. M. CAHİT ATASOY
- Afganistan'da kadınların sosyo-kültürel ve dini durumu: Cüzcan örneği
The socio-cultural and religious stiuation of women in Afghanistan
SAYED MOBİN HASHİMİ