Afet gönüllüsü atama ve yönetim sisteminin geliştirilmesi:“Ben de Varım Türkiye”model önerisi
Development of a disaster volunteer assignment and management system: The“Count Me in Türkiye”model
- Tez No: 1008786
- Danışmanlar: PROF. DR. İSKENDER PEKER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: AFAD, Delphi tekniği, Gönüllü katılım, Stokastik modeller, Çok kriterli karar verme, Disaster and Emergency Management Directorate, Delphi technique, Voluntary contribution, Stochastic models, Multi criteria decision making
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler büyüklüğüne bağlı olarak artan can ve mal kayıpları sebebiyle, müdahale kapasitesini zorlayarak profesyonel ekiplerin yetersiz kalmasına neden olmaktatır. Bu durum, özellikle 'altın saatlerde' gönüllü insan kaynağının etkin yönetimini kritik bir zorunluluk haline getirmektedir. Bu tez çalışması, afet sahasına kontrolsüz şekilde yönelen spontan veya bir kuruma bağlı olarak görev alan gönüllülerin atama ve yönetim sorunlarını en aza indirmek amacıyla geliştirilen“Ben de Varım Türkiye”modelini sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı; kayıtlı ve anlık gönüllülerin yetkinlik, konum ve müsaitlik durumlarına göre“doğru bölgeye”ve“doğru göreve”atanmasını sağlayan dinamik bir optimizasyon sistemi kurmaktır. Araştırma sürecinde öncelikle Delphi yöntemi ile paydaş gruplardan uzman görüşleri alınmış; gönüllü yönetimi önündeki kısıtlar ve sahip olunması gereken yetkinlikler belirlenmiştir. Belirlenen 12 temel yetkinlik kriteri, belirsizliği klasik bulanık mantığa göre daha geniş bir aralıkta modelleyebilen Fermatean Bulanık DEMATEL yöntemi ile ağırlıklandırılmıştır. Gönüllülerin bu kriterlere göre önceliklendirilmesi ise Fermatean Bulanık TOPSIS algoritması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen modelin operasyonel gürbüzlüğü, 150.000 veri ile sentetik bir havuz üzerinde Monte Carlo simülasyonu (N=10.000 iterasyon) ve Markov Karar Süreçleri ile test edilmiştir. Simülasyon sonuçları, sistemin yerel kaynak yetersizliğini (darboğaz) saniyeler içinde tespit ederek TAMP protokolüne uygun dış kaynak ataması yapabildiğini ve kaotik süreçleri başarıyla yönettiğini kanıtlamıştır. Ayrıca model, oyunlaştırma ve eğitim modülleriyle afet öncesi toplumsal dirençliliğe katkı sağlayan proaktif bir ekosistem sunmaktadır. Bu çalışma, statik atama yöntemlerinden farklı olarak, kriz anındaki“stres sapmasını”dikkate alan ve liyakat odaklı yeni bir afet yönetim paradigması ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Disasters, depending on their scale, cause escalating losses of life and property, straining response capacities and rendering professional teams insufficient. This situation makes the effective management of volunteer human resources a critical necessity, particularly during the“golden hours.”This thesis presents the“Ben de Varım Türkiye”model, developed to minimize the assignment and management challenges of volunteers who operate either spontaneously or under an institution in disaster areas. The primary objective is to establish a dynamic optimization system that assigns registered and spontaneous volunteers to the“right location”and“right task”based on their competencies, location, and availability. Expert opinions were first obtained from stakeholder groups using the Delphi method to identify management constraints and required competencies. The 12 identified core competency criteria were weighted using the Fermatean Fuzzy DEMATEL method, which models uncertainty over a broader range than classical fuzzy logic. Volunteers were then prioritized according to these criteria using the Fermatean Fuzzy TOPSIS algorithm. The operational robustness of the model was tested on a synthetic pool of 150,000 data points through Monte Carlo simulations (N=10,000 iterations) and Markov Decision Processes. Simulation results demonstrated that the system identifies local resource bottlenecks within seconds, allocates external resources according to the TAMP protocol, and successfully manages chaotic processes. Additionally, the model provides a proactive ecosystem that enhances pre-disaster social resilience through gamification and training modules. By accounting for“stress deviation”during crises, this study proposes a merit-oriented disaster management paradigm that differs from traditional static assignment methods.
Benzer Tezler
- Afet yönetimi ve gönüllü katılım: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin afetlere gönüllü katılımına yönelik bir araştırma
Disaster management and voluntary participation: A research of on the voluntary participation to disasters
ŞEVİN TOZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN SEZER
PROF. DR. RAHMAN DAĞ
- Afetlere karşı direncin oluşturulmasına mahalle ölçeğinde veri temelli bir model önerisi
A proposed neighbourhood-level, data-based model for increasing resilience to disasters
ALP TEKİN BABAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEHER BAŞLIK
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri ve Türkiye afet yönetimi sistemine ilişkin bir değerlendirme
February 6th 2023 Kahramanmaraş earthquakes and an evaluation of the disaster management system of Türkiye
HALDUN DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. DİDEM SALOĞLU DERTLİ
- AKUT arama kurtarma derneği gönüllüleri bakış açısıyla afet lojistiği sorunları ve dijital çözüm önerileri
Disaster logistics problems and digital solutions from the perspective of AKUT search and rescue association volunteers
CEMİL SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İlk ve Acil YardımÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU KANYILMAZ POLAT
- Afetlere müdahale amacıyla kurulan sivil toplum kuruluşlarında görevli gönüllülerin motivasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the motivations of volunteers in non-society organizations established for the purpose of intervention in disaster
RAMAZAN ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İlk ve Acil YardımBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN ERDOĞAN