Trombolitik tedavi uygulanan akut iskemik inmeli hastalarda platelet parametrelerinin sağ kalımı öngörmedeki rolü
The role of platelet parameters in predicting survival in patients with acute ischemic stroke treated with thrombolytic therapy
- Tez No: 1008808
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RECEP BAYDEMİR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Akut iskemik inme, intravenöz trombolitik tedavi, mortalite, platelet parametreleri, sağkalım, Acute ischemic stroke, intravenous thrombolytic therapy, mortality, platelet parameters, survival
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Akut iskemik inme; serebral kan akımının bozulmasıyla beyin dokusunda hasara neden olan, her yıl yaklaşık 15 milyon kişiyi etkileyen nörolojik bir acildir. Aynı zamanda topluma ciddi ekonomik yük de getiren morbidite ve mortalite nedenidir. Trombositler intravasküler trombüs oluşumuyla iskemik inme ve ateroskleroz sürecinde ciddi rol oynar. Bu çalışmada akut iskemik inmede trombolitik tedaviyle platelet parametreleri [ortalama trombosit hacmi (MPV), platelet dağılım genişliği (PDW), trombosit büyük hücre oranı (PLCR)] arasında korelasyonun olup olmadığını, korelasyon saptanırsa; hastalık şiddeti, mortalite, prognoz üzerine etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kesitsel çalışma, 01.01.2017 – 03.10.2024 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde akut iskemik inme nedeniyle intravenöz trombolitik tedavi uygulanan 141 hastayı kapsamaktadır. Hastalara ait demografik veriler, risk faktörleri, klinik skorlar ve laboratuvar bulguları hastane bilgi sisteminden elde edilerek kaydedilmiştir. Klinik sonlanım olarak 3. Aydaki modifiye rankin skoru baz alınmıştır. Trombosit parametreleri ile sağkalım arasındaki ilişki lojistik regresyon analizleriyle değerlendirilmiştir. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 141 hastanın yaş ortalaması 67±12.8 olup, %52.5'i erkekti. Sağ kalan hastalarda glomerüler filtrasyon hızı (GFR) ve LDL düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu. Platelet sayısı ve HDL düzeylerinin sağkalım üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmadı. MPV'nin 1 birim artışı, ölüm riskini 1.49 kat; PLCR'nin artışı 1.06 kat; PDW'nin artışı 1.28 kat artırdı. Ayrıca, PDW/MPV oranındaki 1 birimlik artış, ölüm riskini 1.8 kat artırmaktaydı. MPV/PDW' de meydana gelen her 1 birimlik azalmanın ölüm riskini 2.5 kat azalttığı tespit edildi. Bu sonuçlar, platelet morfoloji ve aktivasyon parametrelerinin sağkalım açısından önemli belirteçler olabileceğini göstermektedir. Sonuç: Akut iskemik inme hastalarında tPA tedavisi sonrasında mortaliteyle ilişkili belirteçlerin belirlenmesi, klinik yönetim ve prognoz açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada MPV, PDW, PLCR gibi trombosit morfoloji ve aktivasyon parametreleri ile bunlardan türetilen PDW/MPV, MPV/PDW oranlarının mortalite ile anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur. Özellikle MPV/PDW oranının 1 birim azalmasında ölüm riskinin 2.5 kat azaltması, bu oranın güçlü bir prognostik gösterge olabileceğine işaret etmektedir. MPV ve PDW gibi parametreler, trombosit aktivitesinin artışıyla ilişkili olup, artmış trombojenik potansiyelin ve sistemik inflamasyonun göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, yüksek MPV ve PDW değerlerinin sağkalımı olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılması anlamlıdır. Benzer şekilde, PDW/MPV oranının yüksek olması, büyük ve reaktif trombositlerin dolaşımdaki oranını yansıtarak kötü prognozla ilişkili olabilir. Çalışmamızda sağ kalan grupta LDL düzeylerinin daha yüksek bulunması, literatürde zaman zaman bildirilen“lipid paradoksu”ile uyumludur. LDL'nin düşük olması genellikle kardiyovasküler riskin düşük olduğunu düşündürse de, akut inme gibi sistemik stres durumlarında düşük LDL düzeyleri immün yetmezlik, kötü beslenme durumu veya kronik hastalık varlığına işaret ediyor olabilir. Bu da mortal seyreden grupta daha düşük LDL düzeylerinin saptanmasını açıklayabilir. Ayrıca, glomerüler filtrasyon hızının (GFR) sağ kalan grupta daha yüksek bulunması, renal fonksiyonun genel sağlık durumu ve dolaşım sistemi rezerviyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, trombosit parametrelerinin değerlendirilmesi, akut inme hastalarında erken mortalite riskinin öngörülmesinde faydalı olabilir. Bu parametrelerin klinik pratiğe entegre edilmesi, tedavi stratejilerinin bireyselleştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: Acute ischemic stroke is a neurological emergency that causes brain tissue damage due to impaired cerebral blood flow, affecting approximately 15 million people worldwide each year. It remains a major cause of morbidity and mortality, posing a significant socioeconomic burden. Platelets play a crucial role in the pathogenesis of ischemic stroke and atherosclerosis through intravascular thrombus formation. This study aimed to investigate the correlation between platelet parameters—mean platelet volume (MPV), platelet distribution width (PDW), platelet large cell ratio (PLCR) in patients with acut ischemic stroke receiving thrombolytic therapy, and to evaluate their potential impact on disease severity, prognosis, and mortality. Materials and Methods: This retrospective cross-sectional study included 141 patients who received intravenous thrombolytic therapy for acute ischemic stroke at Erciyes University Faculty of Medicine Hospital between January 1, 2017, and October 3, 2024. Patient demographic data, risk factors, clinical scores, and laboratory findings were obtained from the hospital information system and recorded. The clinical outcome was the modified Rankin score at 3 months. The relationship between platelet parameters and survival was assessed using logistic regression analysis. A p value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of the 141 patients included in the study was 67±12.8 years, and 52.5% were male. Glomerular filtration rate (GFR) and LDL levels were found to be significantly higher in surviving patients. Platelet count and HDL levels had no significant effect on survival. A 1-unit increase in MPV increased the risk of death by 1.49 times, a 1.06-fold increase in PLCR, and a 1.28-fold increase in PDW. Furthermore, a 1-unit increase in the PDW/MPV ratio increased the risk of death by 1.8 times. Each 1-unit decrease in MPV/PDW was found to reduce the risk of death by 2.5 times. These results suggest that platelet morphology and activation parameters may be important predictors of survival. Conclusion: Identifying markers associated with mortality after tPA treatment in patients with acute ischemic stroke is crucial for clinical management and prognosis. This study found that platelet morphology and activation parameters such as MPV, PDW, and PLCR, as well as the PDW/MPV and MPV/PDW ratios derived from these parameters, were significantly associated with mortality. In particular, a 1-unit decrease in the MPV/PDW ratio resulted in a 2.5-fold reduction in the risk of death, indicating that this ratio may be a strong prognostic indicator. Parameters such as MPV and PDW reflect increased platelet activity and are considered indicators of enhanced thrombogenic potential and systemic inflammation. Therefore, the association of higher MPV and PDW values with poorer survival outcomes is biologically plausible. Likewise, an elevated PDW/MPV ratio may reflect a higher proportion of large, reactive platelets in circulation, which could contribute to adverse prognosis. In this study, higher LDL levels observed in survivors align with the“lipid paradox”occasionally reported in the literature. Although low LDL levels are generally associated with reduced cardiovascular risk, in acute systemic stress conditions such as stroke, low LDL may indicate immune dysfunction, malnutrition, or chronic illness, which may explain the lower LDL values observed in the non-survivor group. Additionally, higher GFR levels in survivors suggest that preserved renal function may reflect better overall health status and circulatory reserve. In conclusion, evaluation of platelet parameters may be useful for predicting early mortality risk in patients with acute ischemic stroke. Integrating these parameters into clinical practice could aid in individualizing treatment strategies and improving patient outcomes.
Benzer Tezler
- İntravenöz trombolitik tedavisi uygulanan akut iskemik inmeli hastalarda nötrofil lenfosit oranı, trombosit lenfosit oranı ve lenfosit monosit oranının trombolitik tedavi sonrası nörolojik sonuçlarla ilişkisi
The relationship between neutrophil lymphocyte ratio, platelet lymphocyte ratio, and lymphocyte monocyte ratio with neurological outcomes following intravenous thrombolytic treatment in patients with acute ischemic stroke
ORÇUN ATAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NURİ BOZDEMİR
- Iv trombolitik ve endovasküler tedavi uygulanan akut iskemik inmeli hastalarda erken dönemde mortalite ve morbidite oranlarının karşılaştırılması
Comparison of outcomes in acute ischemic cerebrovascular accident patients treated with iv thrombolytic therapy and mechanical thrombectomy
ÖZKAN ÖZMUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP NEŞE ÖZTEKİN
- Trombolitik tedavi alan akut iskemik inmeli hastalarda klinik nörolojik dalgalanmaların nedenleri ve sonlanım üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the causes of clinical neurological fluctuations and their effects on outcome in patients with acute ischemic stroke receiving thrombolytic treatment
GİZEM ÇİFTER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
NörolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLLA ÖZCAN ÖZDEMİR
- Acil serviste akut iskemik inme için intravenöz trombolitik tedavi alan ve almayan hastalarda mortalite ve morbidite ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examination of factors associated with mortality and morbidity in patients receiving and not receiving intravenous thrombolytic therapy for acute ischemic stroke in the emergency department
HAKAN BARIŞ DEMİRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDEN EROL ÜNLÜER
- Akut iskemik inmede intravenöz trombolitik tedavi; 2007-2018 yılları arasında tedavi alan olguların retrospektif analizi
Intravenous thrombolytic treatment in acute ischemic strokeretrospective analysis of the cases receiving that are treated between 2007-2018
RAMAZAN AKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NörolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERİYA ALİOĞLU