Suçluluk ve günahkârlık duygusunun psikososyal kaynakları/pişmanlık ve din: Samsun T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu kadın tutuklu ve hükümlüler örneği
Psychosocial sources of guilt and sinfulness/remorse and religion: The case of women detainees and convicts in Samsun T-type Closed Penal Institution
- Tez No: 1008898
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Din, Psychology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, suçluluk/günahkârlık ve pişmanlık duyguları üzerinde dinin etkilerini anlamak amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması ile yürütülmüştür. Çalışma gurubu, Samsun T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda adli suçlarla yargılanan kadınlar arasından gönüllülük esasına dayanarak, ölçüt ve maksimum çeşitlilik örnekleme ile belirlenen, 25 tutuklu ve hükümlü kadından oluşmaktadır. Yarı yapılandırılmış mülakat tekniği üzerinden derinlemesine görüşmeler yapılarak veri toplanmıştır. Araştırma, görüşmeler öncesinde belirlenen“Suçun Cinsi, Suça İten Sebepler, Adil Dünya İnancı ve Allah Algısı, Günahkârlık/Pişmanlık ve Tövbe Süreci, Dinî Hayat ve Dinî Rehabilitasyon Süreci”şeklinde altı ana tema çevresinde yapılarak, on üç araştırma problemine cevap aranmış ve bir örtük soru değerlendirilmiştir. Ulaşılan veriler tematik analiz ve hibrit yaklaşımla çözümlenerek yorumlanmıştır. Araştırma gurubunda, uyuşturucu suçları, mal varlığına ve şahsa yönelik işlenen suçlar ağırlıklıdır. Bulgulara göre, aile içi travmalar, sosyoekonomik fırsat eşitsizliği, suçun normalleştiği çevrede yaşamak ve kötü ilişkiler suça yönelimde etkilidir. Her türlü şiddet mağduriyeti, cinsel ve fiziksel istismar, öfke kontrolü eksikliği ve bağımlılık, suç davranışını ortaya çıkaran psikolojik etkilere bağlam oluşturmuştur. Katılımcıların Allah algıları ve Allah'ın adil olduğuna dair inançları dünyayı anlamlandırmaları üzerinde etki oluşturmamıştır. Adaletin sadece bu dünyada değil, öteki dünyada da tecelli edeceğine dair taşıdıkları inanç yalnızca kendi bağlamları ile sınırlıdır.“Günahkârlık/Pişmanlık ve Tövbe Süreci”ana temasında, katılımcıların suç davranışının farkında olmakla beraber nötrleştirmelerle sorumluluğu reddettikleri görülmüştür. Günah algısı kendilerine ve başkalarına verdikleri zarar üzerinden şekillenmiştir. Tövbe geleneksel bir dinî uygulama ve yaşanan zorlukların son bulması isteğine dair bir yakarış ifadesi olarak anlam bulmuştur. Tövbenin değişim/dönüşüm sürecine katkı sağlayan ve yeniden başlama kararlığı düşündüren etkileri görülmemiştir.“Dinî Hayat”ana temasında, suç öncesinde dinî/manevi motivasyonların zayıf olduğu ve infaz kurumunda dua içeriklerinin genellikle manevi arayışlar, özgürlük isteği, aile bağları ve adalet talepleri etrafında şekillendiği görülmüştür. Ceza infaz süreci, katılımcıların destek arayışlarını ve dinî/manevi yönelimlerini arttırmıştır. Araştırmada katılımcılar üzerinde dinin suç davranışına yönelim üzerinde doğrudan bir etkisi görülmemiştir. Son tema olan vi“Dinî Rehabilitasyon Süreci”ana temasında, bireysel eğilimler, bağımlılık, sosyoekonomik sıkıntılar, kurulan ilişkiler ve destek mekanizmalarının eksikliği, suça yönelim ve suç tekerrürü üzerinde risk faktörleri olarak değerlendirilmiştir. Dinî hayatın suçtan uzak tutabileceği kabul edilmiştir. Ancak kötü şartlar iyileşmediği sürece suç tekrarının kaçınılmaz olabileceğine vurgu yapılması dikkat çekicidir. Rehabilitasyon uygulamaları kurumda sosyal destek unsuru olarak işlevseldir. Rehabilitasyon sürecinin hedeflenen değişim/dönüşüm üzerindeki etkileri sınırlıdır. Sonuç olarak; sosyoekonomik eşitsizlikler, aile içi travmalar, cinsiyet temelli şiddetin her türü, bağımlılığın her türü ve yetersiz sosyal destek, suça yönelim ve suç tekerrürü ile bağlantılıdır. Değişim/dönüşüm süreci üzerinde etkin olan bir suçluluk/günahkârlık/pişmanlık ve tövbe deneyimi, vicdani olgunluk ile mümkün görünmektedir. Dinî ve ahlaki değerlerin işlevsel olmaması, dinin kötülükten ve suçtan caydırıcı etkisinin sınırlı kalmasına neden olan bir faktördür. Hayat zorladığında, dinî rehabilitasyon dönüştürücü olmasa da rahatlatan unsurlarıyla olumlu katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to understand the effects of religion on the feelings of guilt/sinfulness and remorse. The research was conducted using a qualitative research method and a case study design. The study group consists of 25 female detainees and convicts, selected through purposive and maximum variation sampling on a voluntary basis from among women prosecuted for criminal offenses at the Samsun T-Type Closed Penal Institution. Data were collected through in-depth interviews using a semi-structured interview technique. The research was structured around six main themes identified prior to the interviews:“Type of Crime, Factors Leading to Crime, Belief in a Just World and Perception of God, Sinfulness/Remorse and the Process of Repentance, Religious Life, and the Religious Rehabilitation Process.”The study sought answers to thirteen research questions and evaluated one implicit question. The obtained data were analyzed and interpreted using thematic analysis and a hybrid approach. In the study group, drug-related crimes and crimes against property and persons are predominant. According to the findings, domestic trauma, socioeconomic inequality, living in environments where crime is normalized, and toxic relationships are influential in criminal tendencies. Exposure to all forms of violence, sexual and physical abuse, lack of anger control, and addiction formed the psychological context that triggers criminal behavior. The participants' perceptions of God and their belief in His justice did not have a significant impact on their interpretation of the world. Their belief that justice will manifest not only in this world but also in the hereafter is limited solely to their own individual contexts. Within the theme of“Sinfulness/Remorse and the Process of Repentance,”it was observed that while participants were aware of their criminal behavior, they denied responsibility through neutralization techniques. The perception of sin was shaped by the harm they caused to themselves and others. Repentance was understood as a traditional religious practice and a form of supplication for the cessation of hardships. No effects of repentance that contribute to the process of change/transformation or suggest a determination to start anew were observed. In the“Religious Life”theme, it was found that religious/spiritual motivations were weak prior to the crime, and the content of prayers in the penal institution generally revolved around spiritual searches, the desire for freedom, viii family ties, and demands for justice. The incarceration process increased the participants' search for support and their religious/spiritual orientations. The research found no direct effect of religion on the participants' tendency toward criminal behavior. In the final theme,“Religious Rehabilitation Process,”individual tendencies, addiction, socioeconomic difficulties, established relationships, and the lack of support mechanisms were evaluated as risk factors for criminal tendencies and recidivism. It was acknowledged that religious life could keep individuals away from crime; however, it is noteworthy that participants emphasized that recidivism might be inevitable unless poor conditions are improved. Rehabilitation practices function as a social support element in the institution. The effects of the rehabilitation process on the targeted change/transformation are limited. In conclusion; socioeconomic inequalities, domestic trauma, all forms of genderbased violence, addiction, and inadequate social support are linked to criminal orientation and recidivism. An experience of guilt/sinfulness/remorse that is effective in the process of change/transformation appears possible only through conscientious maturity. The lack of functionality in religious and moral values is a factor that causes the deterrent effect of religion against evil and crime to remain limited. When life becomes challenging, religious rehabilitation offers positive contributions through its comforting elements, even if it is not inherently transformative.
Benzer Tezler
- Ergen suçluluğu ve dindarlık
Juvenile delinquency and religiosity
LEYLA BAŞKONUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAFFET KARTOPU
- Kelamda vesvese kavramı
The concept of waswasah i̇n kalam
OSMAN GAZİ BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinYozgat Bozok ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TÖZLUYURT
- Tanrı'dan Koparılmış Günahkarlar: Gotiğin teolojik temelleri ve 19. yüzyıl Amerikan gotik yazınında tanrı imajı ve delilik
Sinners separated from god: the theological foundations of the gothic and the image of god and madness in 19th century American gothic fiction
YAĞMUR ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Amerikan Kültürü ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUDRET NEZİR YUNUSOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN CENK YAY
- Ergenlerde günah ve suç algısı, günahkârlık ve suçluluk duygusu üzerine bir araştırma
An investigation on the perception of sin and crime in adolescents, sensory and criminality
BURHAN SERİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU
- Suçluluk ve pişmanlık yaşantısının dine yönelim üzerindeki etkisi
The effect of the experience of guilt and regret on the religious tendency
NİDA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDE DÜZGÜNER