2015-2025 yılları arasındaki hutbelerde aileye ilişkin temaların din eğitimi açısından incelemesi
An examination of family-related themes in sermons between 2015–2025 in terms of religious education
- Tez No: 1008961
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF SOBİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, din eğitiminin toplumsal bir aracı olarak hutbelerde aile söylemini, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan cuma hutbeleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Hutbeler, cami merkezli din eğitiminin en yaygın ve etkili araçlarından biri olarak, toplumsal değerlerin aktarımında önemli bir işlev üstlenmektedir. Bu bağlamda araştırmada, aile kurumunun hutbelerde nasıl ele alındığı, ne kadar ele alındığı, hangi dinî ve ahlaki rollerle tanımlandığı ve zaman içerisinde bu söylemin nasıl bir değişim gösterdiği ortaya konulmuştur. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi ve söylem analizi esas alınarak yürütülmüştür. İnceleme kapsamına, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 2015–2025 yılları arasında yayımlanan ve aile temasını doğrudan ya da dolaylı olarak içeren cuma hutbeleri dâhil edilmiştir. Elde edilen veriler, din eğitimi perspektifiyle değerlendirilmiş olup aileye yüklenen sorumluluklar, ailenin önemi, ailenin korunması, değer aktarımı, ahlaki rehberlik ve toplumsal bütünlüğün sağlanması gibi temalar çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, hutbelerde ailenin çoğunlukla toplumsal ve ahlaki değerlerin taşıyıcısı, bireyin dinî ve ahlaki gelişiminin temel zemini olarak konumlandırıldığını göstermektedir. Özellikle son yıllarda aile söyleminin daha koruyucu ve uyarıcı bir dil kazandığı; aile kurumunun ahlaki çözülme, toplumsal riskler ve değer kaybı karşısında bir denge unsuru olarak sunulduğu tespit edilmiştir. Bu durum, hutbelerin yalnızca dinî bilgi aktarımı değil, aynı zamanda toplumu yönlendiren ve eğiten bir din eğitimi aracı olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, 2015–2025 yılları arasında yayımlanan aile temalı hutbelerin, din eğitimi bağlamında aileye yönelik değerlerin aktarılması ve korunması açısından önemli bir işlev üstlendiğini ortaya koymaktadır. Hutbeler aracılığıyla aile kurumuna atfedilen rollerin, sorumlulukların ve ahlaki ilkelerin sistematik bir biçimde ele alındığı görülmektedir. Araştırma, din eğitimi, aile kurumu ve toplumsal yapı arasındaki çok boyutlu ilişkiyi görünür kılmakta olup, ilgili literatüre kavramsal ve içerik analizi açısından katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine family discourse in sermons as a social instrument of religious education through Friday sermons published between 2015 and 2025. As one of the most widespread and influential tools of mosque-centered religious education, sermons play a significant role in the transmission of social values. Within this framework, the study explores how the institution of the family is addressed in sermons, the extent to which it is emphasized, the religious and moral roles attributed to it, and how this discourse has changed over time. The research is conducted using qualitative research methods, primarily content analysis and discourse analysis. The corpus of the study consists of Friday sermons published by the Presidency of Religious Affairs between 2015 and 2025 that directly or indirectly address the theme of family. The data obtained were analyzed from the perspective of religious education and examined within thematic categories such as responsibilities attributed to the family, the significance and protection of the family, value transmission, moral guidance, and the maintenance of social cohesion. The findings indicate that the family is predominantly positioned in sermons as the bearer of social and moral values and as the fundamental ground for individuals' religious and moral development. In recent years, family discourse has adopted a more protective and cautionary tone, presenting the family institution as a balancing factor against moral disintegration, social risks, and value erosion. This demonstrates that sermons function not only as a means of religious information but also as an educational tool that guides and shapes society within the context of religious education. In conclusion, this study reveals that family-themed sermons published between 2015 and 2025 play a significant role in the transmission and preservation of family-related values within the framework of religious education. It is evident that the roles, responsibilities, and moral principles attributed to the family are systematically addressed through sermons. The study makes the multidimensional relationship between religious education, the family institution, and social structure visible and aims to contribute to the relevant literature from conceptual and content analysis perspectives.
Benzer Tezler
- Investigation of mechanoregulatory role of desmin protein
Investigation of mechanoregulatory role of desmin protein
NİLÜFER DÜZ
Doktora
Türkçe
2024
Tıbbi BiyolojiHacettepe ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERVİN RUKİYE DİNÇER
- Diyanet İşleri Başkanlığı hutbelerinin Gordon Allport'un ön yargı teorisi çerçevesinde değerlendirilmesi (2015-2024)
Analysing of the sermons of the Presidency of Religious Affairs within the framework of Gordon Allport's prejudice theory (2015-2024)
ZEYNEP YAMAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinBartın ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL İŞBİLEN
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda hipomagnezemi ve nefropati ilişkisi
The relationship between hypomagnesamia and nephropathy in patients with Type 2 diabetes mellitus
EDİBE SEVDE EKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
- Aerobik egzersiz ile kombine edilen whey protein suplementlerinin yetişkin erkek sıçan modelinde testis dokusu üzerine etkisi ve fertilite değerlendirilmesi
Effect of whey protein supplements combined with aerobic exercise on fertility parameters and testicular tissue in an adult male rat model
NAZİRE GÜL NEŞET
Doktora
Türkçe
2026
Histoloji ve EmbriyolojiPamukkale ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI ÇİL