Milli güreşçilerin kariyer sonlanma kaygısı ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between national wrestlers' career termination anxiety and their levels of cognitive flexibility
- Tez No: 1009030
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, milli güreşçilerin kariyer sonlanma kaygısı ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla gerçekleştirilen ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye Güreş Federasyonu'na kayıtlı, millilik statüsüne sahip ve en az bir yıl aktif spor geçmişi bulunan sporcular oluşturmuştur. Uygun örnekleme yöntemiyle toplanan veriler, eksik/hatalı veri ve uç değer analizleri sonrasında 231 sporcu üzerinden değerlendirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Özkan, Çepikkurt ve Uzun (2024) tarafından geliştirilen üç alt boyutlu Sporcularda Kariyer Sonlanma Kaygısı Ölçeği ile Dennis ve Vander Wal (2010) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Sapmaz ve Doğan (2013) tarafından yapılan ve Yarayan, Turhan ve Tekkurşun-Demir (2023) tarafından spor alanına uyarlanan iki alt boyutlu Sporcu Bilişsel Esneklik Envanteri kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir ve iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir (α=0,77–0,92). Verilerin analizinde varsayım kontrolleri çarpıklık ve basıklık değerleriyle değerlendirilmiş; karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA), değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır (p<0,05). Araştırma bulgularına göre, cinsiyet değişkenine göre kariyer sonlanma kaygısı ve bilişsel esneklik alt boyutları açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Yaş değişkeni ile kariyerin erken sonlanması korkusu arasında düşük düzeyde negatif; bilişsel esnekliğin alternatifler alt boyutu ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Ayrıca spor yapma süresi ile bilişsel esnekliğin alternatifler alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Millilik düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, kariyeri tamamlama arzusu alt boyutunda anlamlı fark olduğu ve C Millî sporcuların puanlarının A ve B Millî sporculardan daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, yaş ve spor deneyimi arttıkça bilişsel esneklik düzeylerinin güçlendiği ve kariyerin erken sonlanmasına yönelik kaygı göstergelerinin azaldığı söylenebilir. Uygulamada, elit güreşçilerde kariyer geçiş sürecine hazırlığı desteklemek amacıyla bilişsel esneklik bileşenlerini hedefleyen psiko-eğitsel programların ve yapılandırılmış kariyer planlama desteklerinin yararlı olabileceği değerlendirilmektedir. Gelecek araştırmalarda, boylamsal tasarımlar, çok kaynaklı ölçümler ve yapısal eşitlik modelleri kullanılarak aracı ve düzenleyici değişkenlerin sınanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted as a correlational research to examine the relationship between career termination anxiety and cognitive flexibility levels among national wrestlers. The sample of the study consisted of athletes who were registered with the Turkish Wrestling Federation, held national team status, and had at least one year of active sports experience. Data were collected using a convenience sampling method and, following the exclusion of missing, erroneous, and outlier data, analyses were performed on 231 athletes. Data collection instruments included a Personal Information Form developed by the researcher; the three-dimensional Athlete Career Termination Anxiety Scale developed by Özkan, Çepikkurt, and Uzun (2024); and the two-dimensional Athlete Cognitive Flexibility Inventory, originally developed by Dennis and Vander Wal (2010), adapted into Turkish by Sapmaz and Doğan (2013), and later modified for the sports context by Yarayan, Turhan, and Tekkurşun-Demir (2023). The reliability coefficients of the scales were found to be within acceptable to good ranges (α = 0.77 0.92). Assumption checks were conducted using skewness and kurtosis values. Independent samples t-tests and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for group comparisons, while Pearson correlation analysis was employed to examine relationships between variables (p < 0.05). The findings indicated no significant differences in career termination anxiety or cognitive flexibility subscales based on gender. A low-level negative relationship was found between age and fear of early career termination, while a positive relationship was observed between age and the alternatives subdimension of cognitive flexibility. Additionally, years of sports participation were positively associated with the alternatives subdimension. Comparisons based on national team level revealed a significant difference in the desire to complete one's career subdimension, with C level national athletes scoring higher than A- and B-level national athletes. In conclusion, the results suggest that increases in age and sports experience are associated with stronger cognitive flexibility and reduced indicators of anxiety related to early career termination. In practice, psychoeducational programs targeting cognitive flexibility components and structured career planning support may be beneficial in preparing elite wrestlers for career transition processes. Future research is recommended to employ longitudinal designs, multi-source assessments, and structural equation modeling to examine potential mediating and moderating mechanisms.
Benzer Tezler
- Milli güreşçilerin psikolojik becerilerinin tükenmişlik düzeyleri ile ilişkisi
Relationship between national wrestlers psychological skills with their level of burnout
YAVUZ GÜVENDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sporİstanbul Gelişim ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN IŞIK ABANOZ
- Milli takım gelişim kamplarına katılan güreşçilerin beslenme alışkanlıkları ve beslenme destek ürünü kullanma durumlarının incelenmesi
Exami̇nation on nutritional habits and nutrition supplements' usage of elite wrestlers
MİNE KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
SporKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bölümü
YRD. DOÇ. DR. ÜNAL TÜRKÇAPAR
- Milli takım deneyimi bulunan güreşcilerin akıldışı performans inançları ve ilişkili faktörler
Irreal performance beliefs and related factors of wrestlers with national team experience
MUSTAFA SAİT TURKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ GÜREŞ
- Milli takım düzeyindeki güreşçilerin tükenmişlik durumlarının uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of burnout status of national team level wrestlers on sleep quality
FATMANUR ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporHitit ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKERİM ÇEVİKER
- Yıldız milli serbest güreşçilerin bazı antropometrik, fizyolojik ve biomotorik özelliklerin araştırılması
Research on certain antrophometric, physiologic and biomotoric characteristics of the youth national free-style wrestlers
İSMAİL GİRGİN