Deniz kirliliği ve hukuk: sistematik literatür taraması ve bibliyometrik analiz
Marine pollution and law: Systematic literature review and bibliometric analysis
- Tez No: 1009034
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ TEHCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Denizcilik, Marine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, deniz kirliliği ve hukuk alanlarında yapılan akademik araştırmaların mevcut durumunu, eğilimlerini ve temel odak noktalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Web of Science (WoS) ve Scopus veri tabanlarında yapılan sistematik literatür taraması sonucunda toplam 190 makale analiz edilmiştir. Bulgular, deniz kirliliği ve hukuk ilişkisine dair çalışmaların özellikle 2005 sonrasında ve 2020–2025 döneminde belirgin biçimde arttığını, araştırmaların çok disiplinli, küresel ve çevresel sürdürülebilirlik odaklı bir nitelik kazandığını göstermektedir. WoS literatürü, UNCLOS ve MARPOL gibi uluslararası düzenlemelerin deniz çevresinin korunmasında önemli bir çerçeve sunduğunu, ancak uygulama, denetim ve yaptırım mekanizmalarındaki zayıflıkların etkinliği sınırladığını ortaya koymaktadır. Scopus verileri ise, kurumsal koordinasyon eksikliği, ulusal mevzuatın parçalı yapısı ve ekonomik önceliklerin çevre politikalarına baskınlığı gibi sorunlara dikkat çekmektedir. Her iki veri tabanı da mevcut hukuki çerçevenin iklim değişikliği, plastik kirliliği, okyanus asitlenmesi ve teknolojik gelişmeler gibi yeni tehditler karşısında yetersiz kaldığını, ayrıca çevre adaleti, mavi adalet, halk katılımı ve insan hakları perspektiflerinin literatürde yeterince yer bulmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, deniz kirliliği ve hukuk alanındaki çalışmalar güçlü bir normatif temel oluşturmakla birlikte, uygulama etkinliği, yönetişim kapasitesi ve uluslararası iş birliği açısından geliştirilmesi gereken yönler barındırmaktadır. Bu bulgular, alanın mevcut durumuna ilişkin bütüncül bir değerlendirme sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için disiplinler arası ve çözüm odaklı yaklaşımların önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal the current state, trends, and main focal points of academic research in the fields of marine pollution and law. A systematic literature review conducted through the Web of Science (WoS) and Scopus databases resulted in the analysis of a total of 190 articles. The findings indicate that studies on the relationship between marine pollution and law have increased significantly, particularly after 2005 and during the 2020–2025 period, and have evolved into a multidisciplinary, global, and sustainability-oriented field of inquiry. The WoS literature highlights that international legal framework such as UNCLOS and MARPOL play a vital role in the protection of the marine environment, yet their effectiveness remains limited due to weaknesses in implementation, enforcement, and monitoring mechanisms. The Scopus data emphasize persistent issues such as institutional coordination gaps, fragmented national legislation, and the dominance of economic priorities over environmental policies. Both databases reveal that existing legal structures are insufficient to address emerging environmental challenges such as climate change, plastic pollution, ocean acidification, and technological developments, while environmental justice, blue justice, public participation, and human rights perspectives remain underrepresented. In conclusion, although the field of marine pollution law provides a strong normative foundation, it exhibits notable shortcomings in terms of implementation capacity, governance effectiveness, and international cooperation. These findings provide a comprehensive assessment of the current state of the field and highlight the importance of interdisciplinary and solution-oriented approaches for future research.
Benzer Tezler
- Uluslararası hukukta deniz yatağı faaliyetlerinden kaynaklı deniz kirliliği ve devletlerin sorumluluğu
Marine pollution and state responsibility from seabed activities within internatinal law
FİGEN TABANLI
- Donatanın deniz kirliliğine yol açan fiillerden dolayı hukuki sorumluluğunun sınırı
Limitation of ship-owners liability from causing achs to marine pollution
İBRAHİM AĞSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Kamu YönetimiKocaeli ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAY BARLAS
- Donatanın petrol kirliliğinden doğan sorumluluğu ve sınırlandırılması
Shipowner's civil liability for oil pollution and limitation of liability
GÜLFER MERİÇ
- Liability for dangerous goods: Protocol of 2010 to the international convention on liability and compensation for damage in connection with the carriage of hazardous and noxious substances by sea, 1996
Tehlikeli mallar sorumluluğu: Tehlikeli ve zararlı maddelerin denizlerde taşınmasına ilişkin zararlı sorumluluk ve tazminat için uluslararası 2010 sözleşmesi protokolü, 1996
MD SYFUL ISLAM
- Çevreyi kirletenin hukuki sorumluluğu
Civil liability of the polluter
ZEYNEP GÜDÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HukukGazi ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜHEYLA SUZAN GÖKALP ALICA
