Karaciğer nakli olan ergenlerin ilaç tedavisine uyum özbakım gücü ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between compliance with medication treatment, self-care, and quality of life of adolescents having a liver transplantation
- Tez No: 1009095
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜRKAN KADİROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Ergenlik, karaciğer nakli, özbakım gücü, tedaviye uyum, yaşam kalitesi, Liver transplant, puberty, quality of life, self-care ability, treatment adherence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Karaciğer Nakli Olan Ergenlerin İlaç Tedavisine Uyum Özbakım Gücü ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki Amaç: Bu araştırma, karaciğer nakli olan ergenlerin ilaç tedavisine uyum, özbakım gücü ve yaşam kalitesi düzeylerini incelemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırma, bir organ nakli merkezinde, 12–19 yaş aralığında karaciğer nakli olan 69 ergen ile yürütüldü. Veriler,“Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu”,“Organ Nakli Hastalarında İmmünosupresif Tedaviye Uyum Ölçeği”,“Özbakım Gücü Ölçeği”ve“Pediatrik Yaşam Kalitesi Soru Formu (Ergen Raporu)”kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanıldı. Araştırmada etik ilkelere uyuldu. Bulgular: Ergenlerin yaş ortalaması 15.65±2.08 (yıl)'dir ve %59.4'ünün cinsiyeti kadındır. Ergenlerin tedaviye uyum toplam puan ortalaması 10.73±1.21, özbakım gücü puan ortalaması 98.32±19.72 ve yaşam kalitesi puan ortalaması 64.25±15.36 şeklindedir. Tedaviye uyum ile öz bakım gücü arasında pozitif yönde ve zayıf (r=0.264; p<0.05); öz bakım gücü ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde ve zayıf ilişki vardır (r=0.253; p<0.05). Tedaviye uyum toplam puanı, yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olmasa da (β=-0.101; p>0.05); öz bakım gücü toplam puanı yaşam kalitesi üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcıdır (β=0.279; p<0.05). Öz bakım gücündeki bir birimlik artış, yaşam kalitesi toplam puanında 0.218 birimlik artışa yol açmaktadır. Sonuç: Ergenlerin genel olarak yüksek düzeyde tedaviye uyum gösterdikleri, özbakım gücü düzeylerinin orta–yüksek aralıkta olduğu ve yaşam kalitesinin orta düzeyde bulunduğu belirlendi. Tedaviye uyumun yaşam kalitesi üzerinde doğrudan bir etkisi olsa da özbakım gücü yaşam kalitesi üzerinde anlamlı ve pozitif bir yordayıcıdır. Hemşireler kontrol ziyaretlerinde ergenlerin yalnızca ilaç uyumunu değil, özbakım gücünü de değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
The Relationship Between Medication Adherence, Self-Care Capacity and Quality of Life in Adolescents Who Have Undergone Liver Transplantation Aim: This study was conducted to examine the levels of adherence to medication, self-care capacity and quality of life among adolescents who have undergone a liver transplant, and to identify the relationship between these variables. Materials and Methods: This descriptive and correlational study was conducted with 69 adolescents aged 12–19 who had undergone liver transplantation at an organ transplantation centre. Data were collected using the“Socio-Demographic Characteristics Information Form”, the“Adherence to Immunosuppressive Therapy Scale for Organ Transplant Patients”, the“Self-Care Capacity Scale”and the“Paediatric Quality of Life Questionnaire (Adolescent Report)”. Descriptive statistics, t-tests, ANOVA, correlation and multiple linear regression analyses were used to evaluate the data. The study adhered to ethical principles. Results: The mean age of the adolescents was 15.65 ± 2.08 years, and 59.4% were female. The mean total score for treatment adherence was 10.73 ± 1.21, the mean self-care capacity score was 98.32 ± 19.72, and the mean quality of life score was 64.25 ± 15.36. There is a positive but weak correlation between treatment adherence and self-care capacity (r=0.264; p<0.05); there is also a positive but weak correlation between self-care capacity and quality of life (r=0.253; p<0.05). Although the total score for treatment adherence is not a significant predictor of quality of life (β = −0.101; p>0.05), the total score for self-care capacity is a positive and significant predictor of quality of life (β = 0.279; p <0.05). A one-unit increase in self-care capacity leads to a 0.218-unit increase in the total quality of life score. Conclusion: It was determined that adolescents generally demonstrated a high level of treatment adherence, had self-care capacity levels in the medium–high range, and had a moderate level of quality of life. Although adherence to treatment has a direct impact on quality of life, self-care capacity is a significant and positive predictor of quality of life. During follow-up visits, nurses should assess not only adolescents' medication adherence but also their self-care capacity.
Benzer Tezler
- Bağırsak hasar modellerinde kemik iliği mezenkimal kök hücre ve bağırsak mezenkimal kök hücrelerin rejeneratif ve immün modülatuvar etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of regenerative and immune modulatory effecets of bone marrow and intestinal mesenchymal stem cells i intestinal damage models
BURCU PERVİN
Doktora
İngilizce
2025
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA AERTS KAYA
- Toksik hepatit hastalarının epidemiyolojik ve etiyolojik olarak incelenmesi
Etiologic and epidemiologic factors in toxic hepatitis: A single center experience
MUSTAFA SERHAT SAYLAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL AKDOĞAN KAYHAN
DR. MUHAMMED FATİH ACEHAN
- Akut hepatik ensefalopati: Kolaylaştıran etkenler ve ölüm oranı (200 vakanın incelenmesi)
Acute hepatic encephalopaty: Precipitating factors and death ratio
SEMİR ÖZTOPRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. KERİM GÜLER
- Prevelance and molecular characterization of hepatitis C (HCV) among patients in Thi-Qar province
Thi-Qar vilayetindeki hastalarda hepatit C (HCV) prevalansı ve moleküler karakterizasyonu
MOHAMMED ALI NASER ALASADI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
BiyolojiÇankırı Karatekin ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA CAN KARAHAN
DR. AMRAN MEZHER LAWAS
- Aerobik egzersiz ile kombine edilen whey protein suplementlerinin yetişkin erkek sıçan modelinde testis dokusu üzerine etkisi ve fertilite değerlendirilmesi
Effect of whey protein supplements combined with aerobic exercise on fertility parameters and testicular tissue in an adult male rat model
NAZİRE GÜL NEŞET
Doktora
Türkçe
2026
Histoloji ve EmbriyolojiPamukkale ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI ÇİL