Helicopter Parenting and Narcissistic Tendencies in Türkiye and the USA: A Self-Determination Theory Perspective
Türkiye ve ABD'de Helikopter Ebeveynlik ve Narsisistik Eğilimler: Öz-Belirleme Teorisi Perspektifi
- Tez No: 1009178
- Danışmanlar: PROF. DR. NEBİ SÜMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Büyüklenmeci narsisizm, Helikopter ebeveyn, Kendini belirleme kuramı, Kırılgan narsizm, Grandiose/overt narcissism, Helicopter parents, Self-determination theory, Fragile narcissisim
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Sabancı Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Helikopter ebeveynlik ya da aşırı ebeveynlik, gelişimsel açıdan uygun olmayan düzeylerde ebeveyn müdahalesi, yardımı ve denetimi içeren bir ebeveynlik tarzıdır. Bu ebeveynlik tarzının olası olumsuz sonuçlarından biri aşırı ebeveynliğe maruz kalan çocuklarda hak iddiası ve narsistik özelliklerin gelişmesidir. Helikopter ebeveynlik temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmasını engelleyerek uyumsuz özdüzenleme stratejilerinin benimsenmesine neden olabilir. Bu durumda narsisizm, aşırı müdahaleci davranışların yol açtığı azalan öz-yeterlik duygusunu telafi etmek için uyumsuz özdüzenleme stratejisi olarak ortaya çıkabilir. Bireylerin karşılanamayan ihtiyaçlarını telafi etmek için narsisizmin büyüklenmeci ya da kırılgan formlarından hangisine yönelecekleri, kültürel normlarla ilişkili olabilir. Çalışmanın hipotezlerini test etmek amacıyla Türkiye'den (N=350) ve ABD'den (N=251) genç yetişkinlerden özbildirim yoluyla veri toplanmıştır. İlk olarak, bulgular helikopter ebeveynliğin her iki örneklemde de temel psikolojik ihtiyaçları engellediğini göstermiştir. Temel psikolojik ihtiyaçların aracılık rolü her iki örneklemde de kırılgan narsisizm için anlamlıyken, büyüklenmeci narsisizm için sadece Türkiye örnekleminde anlamlı bulunmuştur. ABD örnekleminde helikopter ebeveynlik büyüklenmeci narsisizmi anlamlı düzeyde yordasa da, psikolojik ihtiyaçların aracılık etkisi anlamlı bulunmamıştır. Son olarak, kültürel bağlamın ihtiyaçların engellenmesi ile kırılgan narsisizm arasındaki ilişkide düzenleyici bir rol oynadığı bulunmuştur. Türkiye'de ilişkisellik ihtiyacının, ABD'de ise yetkinlik ihtiyacının engellenmesinin kırılgan narsisizm üzerinde daha belirgin etkiye yol açtığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Helicopter parenting is characterized by developmentally inappropriate levels of parental involvement, assistance, and monitoring. A critical negative outcome of this parenting style is the growth of entitlement and narcissistic traits in children exposed to overparenting. Helicopter parenting may promote narcissism by frustrating basic psychological needs, which in turn leads children to develop maladaptive self-regulatory strategies. Narcissism might serve as a maladaptive self-regulatory strategy to compensate for diminished self-efficacy stemming from over-intrusiveness. However, whether individuals will engage in more grandiose or vulnerable components of narcissism to compensate for their frustrated needs might be related to cultural norms. To test these arguments, young adult participants from Türkiye (N = 350) and the US (N = 251) completed several questionnaires. First, the findings revealed that helicopter parenting frustrates the basic psychological needs across both cultural contexts, suggesting a context-free negative effect. Furthermore, the mediating role of basic psychological needs was significant for vulnerable narcissism in both samples, whereas it was significant for grandiose narcissism only in the Turkish sample. Although helicopter parenting significantly predicted grandiose narcissism in the US sample, the mediation effect was not significant. Finally, cultural context moderated the relationship between need frustration and vulnerable narcissism. Specifically, relatedness frustration in Türkiye and competence frustration in the US had a prominent effect on vulnerable narcissism.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinin algıladıkları helikopter ebeveynlik tutumlarının narsistik kişilik özellikleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisi: Konya ili örneği
The effect of perceived helicopter parenting attitudes of high school students on narcisistic personality traits and healthy lifestyle behaviors: The Konya province example
ÖZGE METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA BAYIR
- The relationship between helicopter parenting and eating disorder symptoms in university students: The roles of parental emotional availability and emotion regulation difficulty
Helikopter ebeveynlik ve üniversite öğrencilerinde yeme bozukluğu belirtileri arasındaki ilişki: Ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin ve duygu düzenleme güçlüğünün rolleri
SEMİHA ÇOBAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE NURAY KARANCI
- The relationship between perceived helicopter parenting and non-suicidal self-injury in emerging adulthood: the mediating role of self-criticism and procrastination
Beliren yetişkinlikte algılanan helikopter ebeveynlik ileintihar amaçlı olmayan kendine zarar verme davranışı arasındaki ilişki: Kendilik-eleştirisi ve erteleme davranışının aracı rolü
DİDEM TÜRE ŞAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiTed ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. ILGIN GÖKLER DANIŞMAN
- The mediating role of basic psychological need satisfaction and need frustration in the relationship of helicopter parenting and autonomy-supportive parenting with marital attitudes
Helikopter ebeveynlik ve özerklik destekleyici ebeveynlik ile evlilik tutumu arasındaki ilişkide temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmasının ve engellenmesinin aracı rolü
EDASU TABANOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİzmir Ekonomi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN KOÇAK ŞEN
- 6-18 yaş arası tek çocuğa sahip ebeveynlerin evlilik uyumu ile helikopter tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between marital adjustment and helicopter parenting in parents with only one child aged 6-18
FATMA BETÜL BEZELYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBULFEZ SÜLEYMANLI