Bireysel iş hukukunda tahkim
Arbitration in individual labor law
- Tez No: 1009410
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN TÜRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde iş hayatının karmaşıklaşması ve yargı sistemlerindeki iş yükünün artması, iş uyuşmazlıklarının çözümünde alternatif yöntemlerin önemini artırmıştır. Bu bağlamda, geleneksel olarak uzmanlaşmış iş mahkemelerinin yetki alanında kabul edilen bireysel iş uyuşmazlıkları, son yıllarda tahkim mekanizması ile çözülmeye çalışılmaktadır. Bu eğilim, bir yandan yargılamada etkinlik ve esneklik vaat ederken, diğer yandan işçinin anayasal hak arama özgürlüğünün kısıtlanması riskini barındırmaktadır. Bu çalışmada; söz konusu gerilim Türk hukuku ve karşılaştırmalı hukuk perspektifinden analiz edilerek bireysel iş hukukunda tahkime elverişlilik sınırları incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde tahkim kavramı, tarihsel gelişimi ve diğer alternatif çözüm yollarından farkları, avantajları ve dezavantajları genel teorik çerçevede ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, iş hukukuna hâkim olan işçinin korunması ilkesi ışığında, bireysel iş uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği meselesi irdelenmiştir. Türk hukukunda iş güvencesi kapsamındaki feshin geçersizliği davaları ile sınırlanan tahkime elverişlilik; doktrindeki tartışmalar, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları çerçevesinde analiz edilmiştir. Ayrıca, iş ilişkisi başlarken veya devam ederken yapılan tahkim sözleşmelerinin geçerliliği sorunu, irade serbestisi ve bağımlılık ilişkisi bağlamında Yargıtay'ın değişen yaklaşımlarıyla birlikte ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde; Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Almanya ve Avustralya hukuk sistemleri karşılaştırmalı bir analize tabi tutularak, bireysel iş uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği meselesindeki teorik ve pratik yaklaşım farkları üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, tahkimin geniş bir uygulama alanı bulduğu Anglo-Sakson sistemleri ile iş mahkemelerinin münhasır yetkisini ve kamu düzenini ön planda tutan Kıta Avrupası modelleri arasındaki farklılıklar, güncel mevzuat ve yargı içtihatları ışığında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The increasing complexity of working life and the growing caseload of judicial systems have enhanced the significance of alternative dispute resolution methods. Within this framework, individual labor disputes, traditionally within the exclusive jurisdiction of specialized labor courts, have recently been resolved through arbitration. While this trend promises procedural efficiency and flexibility in adjudication, it simultaneously entails the risk of restricting employees' constitutional right of access to justice. In this study, the limits of arbitrability in individual labor law is examined by analyzing this tension from the perspectives of Turkish law and comparative law. In the first part, the concept of arbitration, its historical development, its distinctions from other alternative dispute resolution methods, its advantages and disadvantages are addressed within a general theoretical framework. In the second part, the arbitrability of individual labor disputes is scrutinized in light of the principle of employee protection in labor law. In Turkish law, the arbitrability of individual labor disputes, limited to claims involving the invalidity of dismissal within the framework of job security, is analyzed through doctrinal debates, annulment decision of the Constitutional Court, and the established precedents of the Court of Cassation. Furthermore, the validity of arbitration agreements concluded during the establishment or continuation of an employment relationship is addressed in light of the changing approaches of the Court of Cassation, within the context of party autonomy and the relationship of subordination. In the final part, a comparative analysis is conducted on the legal systems of the United States, the United Kingdom, France, Germany, and Australia, highlighting the theoretical and practical differences regarding the arbitrability of individual labor disputes. In this context, the distinctions between Anglo-Saxon systems, where arbitration enjoys a broad field of application, and Continental European models, which prioritise the exclusive jurisdiction of labour courts and public policy, are evaluated in light of contemporary legislation and judicial precedents.
Benzer Tezler
- Bireysel iş hukukunda tahkim
Başlık çevirisi yok
NURŞAH BALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukBahçeşehir ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZ CAN TUNCAY
- Vergilendirmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yatırım tahkimi
Investment arbitration in tax-related investment disputes
ALEYNA KALENDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BALCA ÇELENER
- İslam hukukunda mahkeme bağlantılı tahkim yoluyla uyuşmazlık çözümü
Court-connected arbitration as a mechanism fot dispute resolution in Islamic law
MUHAMMED MANSUR KARADAĞ
Doktora
Türkçe
2025
DinAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AVCI