Decolonial claims and limits of civilizational thinking: Family, community and society in contemporary islamic intellectual field in Turkey
Medeniyetçi düşüncede dekolonyal iddialar ve sınırlar: Türkiye'de çağdaş islami entelektüel alanda aile, topluluk ve toplum
- Tez No: 1009577
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERAL UĞUR ÇINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
- Enstitü: Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, medeniyet kavramının Türkiye'de çağdaş İslami siyasal düşünce içinde nasıl kullanıldığını, öne çıkan üç kamusal entelektüel olan Lütfi Bergen, Cihan Aktaş ve Yusuf Kaplan'ın yazıları üzerinden incelemektedir. Çalışma, medeniyet söyleminin bilgi, ahlak ve toplumsal düzen üzerine nasıl iddialar ürettiğini; bu iddiaların aile, topluluk ve toplum tartışmalarına nasıl taşındığını ele almaktadır. Tez, entelektüel tarih, medeniyet çalışmaları, Türkiye'de çağdaş İslami siyasal düşünce ve dekolonyal eleştirinin kesişiminde konumlanmaktadır. Medeniyeti söylemsel bir kategori olarak ele almakta; bu figürleri de İslam'ın siyasal düşüncedeki yeri, toplumsal hayatın nasıl düzenlenmesi gerektiği ve siyasal düşüncenin hangi temeller üzerinde kurulacağı üzerine tarihsel olarak şekillenmiş tartışmalara müdahil olan entelektüel aktörler olarak okumaktadır. Tez, dekolonyal düşünceyi, Batı modernitesiyle ilişkilendirilen evrensellik iddialarına yönelen eleştirileri ve epistemik yeniden kuruluş yönündeki girişimleri analiz etmeye yarayan kavramsal bir araç seti olarak kullanmaktadır. Bu tez dekolonyal çerçeveyi normatif bir proje olarak benimsememekte; buna karşılık, bu düşünce alanı içinde ortaya çıkan dekolonyal iddiaların biçimini, kapsamını ve sınırlarını izlemek için kullanmaktadır. Yöntemsel olarak çalışma, Bergen, Aktaş ve Kaplan'ın kitapları, denemeleri, gazete yazıları ve diğer yayımlanmış metinlerinin yakın metin analizine dayanmaktadır.Tez, medeniyet kavramının günümüzde neden bu kadar merkezi hale geldiğini, Türkiye'deki Müslüman entelektüellerin İslam ile siyasal düşünce arasındaki ilişkiyi bu kavram üzerinden yeniden kurabilmeleriyle açıklamaktadır. Bulgular, medeniyet söyleminin, siyasal düşüncenin meşruiyetini İslam'dan alan bilgi, ahlak ve düzen anlayışları temelinde yeniden kuran bir siyasal teorileştirme tarzı olarak işlediğini göstermektedir. Bununla birlikte bu söylem, yeni hiyerarşi, epistemik sınır çizimleri ve dışlama biçimlerini de beraberinde getirmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how the concept of civilization is mobilized within contemporary Islamic political thought in Turkey through the writings of three prominent public intellectuals, Lütfi Bergen, Cihan Aktaş, and Yusuf Kaplan. It asks how civilizational discourse is used to formulate claims about knowledge, morality, and collective order, and how these claims are carried into arguments about family, community, and society. The thesis is situated at the intersection of intellectual history, the study of civilization, contemporary Islamic political thought in Turkey, and decolonial critique. It approaches civilization as a discursive category and reads these figures as intellectual actors intervening in historically situated debates over the place of Islam in political thought, the terms of collective order, and the grounds on which political claims are made. The thesis uses decolonial thought as a conceptual toolbox for analyzing critiques of universalist claims associated with Western modernity, as well as attempts at epistemic reconstitution. It does not adopt decoloniality as a normative horizon, but uses it to trace the form, scope, and limits of decolonial impulses within this body of thought. Methodologically, the thesis is based on close textual analysis of books, essays, newspaper columns, and other published interventions by Bergen, Aktaş, and Kaplan.The thesis argues that the contemporary appeal of civilization lies in how the concept enables Muslim intellectuals in Turkey to reframe the relationship between Islam and political thought. The findings show that civilizational discourse operates as a mode of political theorizing that relocates the grounds of political thought in religiously authorized conceptions of knowledge, morality, and order, while producing new forms of hierarchy, epistemic closure, and exclusion.
Benzer Tezler
- Özel ve kamusal eşiğindeki ara durumların yeniden üretimi
Reproduction of intermediary circumstances on the threshold of private and public
BURÇE KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SIDIKA ASLIHAN ŞENEL
- A Muslim feminist NGO in Turkey: The case of Havle Women Association
Türkiye'de Müslüman feminist bir STK: Havle Kadın Derneği örneği
ZEYNEP ÖNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Siyasal Bilimlerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV ÇINAR
- Üçüncü Sinema'ya Fernando Solanas sineması üzerinden bakış
A look at Third Cinema over Fernando Solanas
YUSUF ZİYA GÖKÇEK
Doktora
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL KIREL
- Sömürgecilik ve hegemonya ekseninde İspanyol anlatılarına göre 'öteki' imgesi: 1492-1566
Image of the 'other' according to Spanish narratives in trajectory of colonialism and hegemony: 1492-1566
SALİH CENK ÖZCAN
- 19. yüzyıldan günümüze Musul meselesi
The issue of Mosul from the 19th century to the present
RAMAZAN NEREDE