Bipolar bozukluk tanısı almış bireylerde intiharın kronotip, yalnızlık ve sosyal destek ile ilişkisi
The relationship of suicide with chronotype, loneliness and social support in individuals diagnosed with bipolar disorder
- Tez No: 1009632
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET CİHAD AKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikiyatri, Hemşirelik, Psikoloji, Psychiatry, Nursing, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Kronotip, Sosyal destek, Yalnızlık, İntihar, Bipolar disorder, Chronotype, Social support, Loneliness, Suicide
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, remisyondaki bipolar bozukluk tanılı bireylerde intihar düşüncesi ile kronotip, yalnızlık ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma Kasım 2024-Temmuz 2025 arasında yürütülmüş, 117 katılımcı ile tamamlanmıştır. Veriler Hasta Bilgi Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Beck İntihar Düşünceleri Ölçeği ve Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği ile toplanmıştır. Yaş ortalaması 36.6±13.4 yıldır. Ölçek puan ortalamaları: Beck İntihar Düşünceleri Ölçeği 33.81±10.89, UCLA Yalnızlık Ölçeği 46.94±6.01, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği 40.33±25.48, Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği 45.70±23.64. Analizlerde yalnızlık ile intihar düşüncesi arasında pozitif, algılanan sosyal destek ile intihar düşüncesi arasında güçlü negatif, kronotip ile intihar düşüncesi arasında negatif anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca yalnızlık ile sosyal destek negatif, kronotip ile sosyal destek pozitif, kronotip ile yalnızlık negatif ilişkilidir. Sosyodemografik karşılaştırmalarda kadınların, bekârların, çocuğu olmayanların ve yalnız yaşayanların intihar düşüncesi puanları daha yüksek; sabahçıl eğilim ve sosyal destek düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Hiyerarşik regresyonda yalnız yaşama, Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği puanı ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puanı intihar düşüncesinin anlamlı yordayıcıları iken; yalnızlık puanı diğer değişkenler kontrol edildiğinde anlamlı değildir. Etki büyüklüğü incelemelerinde sosyal destek alt boyutları ile intihar düşüncesi arasında evlilik, çocuk sahibi olma ve aile ile yaşama durumunda orta ve büyük etkiler saptanmıştır. Bulgular, bipolar bozuklukta akşamcıl eğilim, düşük sosyal destek ve yalnız yaşamanın intihar düşüncesi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Psikiyatri hemşireliğinde biyolojik ritimleri düzenlemeye, sosyal destek ağlarını güçlendirmeye ve riskli grupları erken belirlemeye yönelik bütüncül bakım yaklaşımları önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between suicidal ideation and chronotype, loneliness, and perceived social support in remitted individuals with bipolar disorder. The study was conducted between November 2024 and July 2025 and completed with 117 participants. Data were collected using the Patient Information Form, UCLA Loneliness Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Beck Scale for Suicide Ideation, and Morningness-Eveningness Questionnaire. The mean age was 36.6±13.4 years. Mean scale scores were: Beck Scale for Suicide Ideation 33.81±10.89, UCLA Loneliness 46.94±6.01, Multidimensional Scale of Perceived Social Support 40.33±25.48, Morningness-Eveningness Questionnaire 45.70±23.64. Analyses revealed a positive significant relationship between loneliness and suicidal ideation, a strong negative significant relationship between perceived social support and suicidal ideation, and a negative significant relationship between chronotype and suicidal ideation. Additionally, loneliness was negatively associated with social support, chronotype positively associated with social support, and chronotype negatively associated with loneliness. Sociodemographic comparisons showed that women, single individuals, those without children, and those living alone had higher suicidal ideation scores, while morningness tendency and perceived social support levels were lower. Hierarchical regression indicated that living alone, Morningness-Eveningness Questionnaire score, and Multidimensional Scale of Perceived Social Support total score were significant predictors of suicidal ideation, whereas loneliness score was not significant when other variables were controlled. Effect size analyses revealed moderate to large effects between social support subdimensions and suicidal ideation, particularly regarding marital status, having children, and living with family. Findings suggest that eveningness tendency, low perceived social support, and living alone are associated with suicidal ideation in bipolar disorder. Accordingly, holistic care approaches aimed at regulating biological rhythms, strengthening social support networks, and early identification of at-risk groups are recommended in psychiatric nursing practice.
Benzer Tezler
- Bipolar bozukluk tanılı ötimik hastalarda kronotipin serum sitokin ve nörotrofin düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between chronotype and serum cytokine and neurotrophin levels in euthymic patients diagnosed with bipolar disorder in the euthymic phase
REMZA MERVE CİLLİ BİLİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU
- Unipolar depresyon tanısı alan hastalarda kronotip özelliklerinin mizaç ve özkıyım ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma
Evaluation of the relation of chronotype characteristics with temperament and self-destruction in patients having the diagnosis of unipolar depression: A cross-sectional study
NESLİHAN KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET GÜLEÇ ÖYEKÇİN
- Suisid girişimi olan ve olmayan bipolar bozukluk hastalarında problem çözme becerisinin değerlendirilmesi
Evaluation of problem solving skills in bipolar disorder patients with and without suicide attempt
MEVANUR EROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. EMİNE MERVE AKDAĞ
- Bipolar bozukluğa eşlik eden yanıt biçimleri ve kaçınma stratejileri
Response styles and avoidance strategies that accompanies bipolar disorder
SEVİNÇ ULUSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
PsikiyatriSağlık BakanlığıPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN DR KAASIM FATİH YAVUZ
DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN
- Bipolar bozuklukta bilişsel yanlılık örüntüleri: Klinik seyir, işlevsellik ve psikotik-benzeri yaşantılarla ilişkileri
Cognitive bias patterns in bipolar disorder: Relationships with clinical course, functionality, and psychotic-like experiences
KHALIDA RUSTAMLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT İLHAN ATAGÜN