16.yüzyıl Osmanlısında ateşli silahlar ve fetih politikalarına etkileri (1500-1600)
Firearms and the political effects of conquest in the 16th century Ottoman Empire (1500–1600)
- Tez No: 1009662
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAMİRA AHMEDOVA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Osmanlı İmparatorluğu'nda ateşli silahların ortaya çıkışı, gelişimi ve özellikle fetih politikalarına etkilerini incelemektir. Çin'de simyasal kökenlerden doğan barutun, Moğollar aracılığıyla İslam dünyasına ve buradan Osmanlı askerî yapısına intikal süreci ele alınmış; ateşli silahların Osmanlı askerî stratejisi, siyasî tercihleri ve fetih anlayışı üzerindeki dönüştürücü etkisi analiz edilmiştir. Çalışmada, ateşli silahların yalnızca askerî bir yenilik olmadığı, aynı zamanda ekonomik ve kurumsal dönüşümlere zemin hazırlayan bir unsur olduğu ortaya konulmuştur. Tezimizde barut ve ateşli silahların gelişimi tarihsel bir çerçevede ele alınarak Çin, Moğol ve İslam dünyası bağlamında değerlendirilmiş; Memlükler başta olmak üzere Osmanlı öncesi İslam devletlerinin bu teknolojiyi ne ölçüde benimsedikleri incelenmiştir. Ardından Osmanlı Devleti'nde ateşli silahların kullanımı, topçu ve humbaracı gibi askerî teşkilatların kuruluşu ile meydan savaşları ve kale kuşatmalarında sağlanan askerî üstünlük analiz edilmiştir. II. Murad döneminden Haçova Meydan Muharebesi'ne kadar olan süreçteki Osmanlı fetihlerinde ateşli silahların rolü, somut tarihî örnekler üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışma, klasik tarih yazımı yöntemine dayalı olarak birincil ve ikincil kaynakların karşılaştırmalı analiziyle hazırlanmıştır. Elde edilen bulgular, 16. yüzyıl Osmanlı fetihlerinde ateşli silahların belirleyici bir rol oynadığını ve bu teknolojinin erken dönemde benimsenmesinin rakiplere karşı kalıcı bir üstünlük sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the emergence and development of firearms in the Ottoman Empire and their specific impacts on conquest policies. The process of the transfer of gunpowder, which originated from alchemical roots in China, to the Islamic world via the Mongols and subsequently to the Ottoman military structure is discussed. The transformative effect of firearms on Ottoman military strategy, political preferences, and the concept of conquest is analyzed. The study posits that firearms were not merely a military innovation but also an element that paved the way for economic and institutional transformations. In this thesis, the development of gunpowder and firearms is evaluated within a historical framework in the context of the Chinese, Mongol, and Islamic worlds. Furthermore, the extent to which pre-Ottoman Islamic states, particularly the Mamluks, adopted this technology is examined. Following this, the use of firearms in the Ottoman Empire, the establishment of military corps such as the artillery and bombardiers, and the military superiority achieved through firearms in pitched battles and sieges are analyzed. The role of firearms in Ottoman conquests from the reign of Murad II to the Battle of Haçova is evaluated through concrete historical examples. The findings demonstrate that firearms played a decisive role in 16th-century Ottoman conquests and that early adoption of this technology provided a lasting military advantage over rivals.
Benzer Tezler
- Barut ve Tabya: Rönesans mimarisi bağlamında Fatih Sultan Mehmed kaleleri
Başlık çevirisi yok
H. BURCU ÖZGÜVEN
- 17. Asrın ikinci yarısında Osmanlı savaş tekniği ve Tımarlı Sipahiler
Ottoman war technique and Tımarlı Sipahies in second half of 17th century
MURAT HİLMİ ARIÇ
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Fıkıh, mezhep ve sultan: 16. yüzyıl osmanlı merkez topraklarında mahkeme kararlarında hangi hukukî görüşlerin esas alınacağı ile ilgili emr-i sultânîler
Fiqh, madhhab, and sultan: the sultanic decrees regarding which legal opinions court decisions are to be based on in the central lands of the 16th century ottoman empire
MURAT SARITAŞ
Doktora
Türkçe
2024
Hukukİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURTEZA BEDİR