Kırgızistan'da öğretmen olmanın anlamına ilişkin fenomenolojik bir çalışma, Bişkek Türk Okulu örneği
A phenomenological study on the meaning of being a teacher in Kyrgyzstan, the case of Bishkek Turkish School
- Tez No: 1009742
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAVUZ ERCAN GÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Fenomenoloji, yurt dışı öğretmenlik, Bişkek Türk Okulu, öğretmen kimliği, kültür elçiliği, Phenomenology, overseas teaching, Bishkek Turkish School, teacher identity, cultural ambassadorship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET KIRGIZİSTAN'DA ÖĞRETMEN OLMANIN ANLAMINA İLİŞKİN FENOMENOLOJİK BİR ÇALIŞMA, BİŞKEK TÜRK OKULU ÖRNEĞİ Bu çalışma, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te bulunan Bişkek Türk Okulu'nda Türkiye'den gelerek görev yapan öğretmenlerin mesleki deneyimlerinden hareketle öğretmenlik mesleğine yükledikleri anlamı derinlemesine incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden betimleyici fenomenoloji deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Bişkek Türk Okulu'nda görev yapan ve amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile maksimum çeşitlilik örneklemesi birlikte kullanılarak belirlenen 20 Türk öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcıların 16'sı erkek, 4'ü kadındır; yaş aralığı 31 ile 55 arasında değişmekte, 11 farklı branş temsil edilmektedir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla iki aşamalı olarak toplanmıştır. Beş katılımcıyla yüz yüze bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiş, on beş katılımcıdan ise yazılı form aracılığıyla veri elde edilmiştir. Verilerin analizinde Giorgi (1997) ve Moustakas (1994) tarafından önerilen fenomenolojik analiz modeli temel alınmıştır. Kodlama ve tema oluşturma süreçleri MAXQDA nitel veri analizi yazılımı kullanılarak yürütülmüştür. Analiz sonucunda beş ana tema, 17 kod ve 44 alt kod belirlenmiştir. Ana temalar şu şekildedir: Anlam ve kimlik inşası – çok boyutlu temsil sorumluluğu, Mesleki dönüşüm – pedagojik uyarlama ve kişisel gelişim, Bağlantı ve aidiyet – gurbet duygusu ile soydaş yakınlığı arasında, Yapısal zorluklar – engeller ve baş etme stratejileri, Mesleki doyum ve iz bırakma – anlam kaynağı olarak öğrenciye dokunmak. Bulgular, Bişkek Türk Okulu öğretmenlerinin yurt dışı öğretmenlik deneyimini bireysel bir kariyer kararının çok ötesinde, tarihsel vefa, kültürel elçilik ve ulusal temsil gibi çok katmanlı bir anlam çerçevesinde yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin Kırgızistan'ı“ata yurt”olarak algılaması, yurt dışı öğretmenlik yazınındaki diaspora ve aidiyet kuramlarına özgün bir boyut eklemektedir. Yapısal zorlukların beklenin aksine öğretmenleri pasifleştirmek yerine pedagojik yaratıcılıklarını harekete geçirdiği ve mesleki dönüşümün tetikleyicisi olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda Millî Eğitim Bakanlığı'na, Bişkek Türk Okulu yönetimine ve yurt dışında görev yapmayı düşünen öğretmenlere yönelik uygulamaya ve araştırmaya yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur. 2
Özet (Çeviri)
SUMMARY A PHENOMENOLOGICAL STUDY ON THE MEANING OF BEING A TEACHER IN KYRGYZSTAN, THE CASE OF BISHKEK TURKISH SCHOOL This study aims to examine in depth the meaning that Turkish teachers working at the Bishkek Turkish School (BTO) in Kyrgyzstan attribute to the teaching profession based on their professional experiences. The research was conducted using a descriptive phenomenological design. The study group consisted of 20 Turkish teachers working at the Bishkek Turkish School during the 2025-2026 academic year, selected through purposive sampling combining criterion sampling and maximum variation sampling. Of the participants, 16 were male and 4 were female; ages ranged from 31 to 55, and 11 different subject areas were represented. Data were collected in two phases using a semi-structured interview form developed by the researcher: individual face-to-face interviews were conducted with five participants, while data were obtained from fifteen participants through written forms. Data analysis was based on the phenomenological analysis model proposed by Giorgi (1997) and Moustakas (1994); coding and theme development processes were carried out using the MAXQDA qualitative data analysis software. The analysis yielded five main themes, seventeen codes, and forty-four subcodes. The main themes are as follows: Meaning and identity construction – the multidimensional responsibility of representation, Professional transformation – pedagogical adaptation and personal development, Connection and belonging – between feelings of homesickness and kinship with fellow Turkic peoples, Structural challenges – obstacles and coping strategies, and Professional satisfaction and leaving a mark – touching students' lives as a source of meaning. Research findings reveal that BTO teachers experience the overseas teaching assignment as far more than an individual career decision; rather, they experience it within a multilayered framework of meaning involving historical loyalty, cultural ambassadorship, and national representation. Teachers' perception of Kyrgyzstan as the“ancestral homeland”(ata yurt) adds a unique dimension to the existing literature on diaspora and belonging in overseas teaching. It was found that structural challenges, rather than demotivating teachers, activated their pedagogical creativity and served as a trigger for professional transformation. Based on the findings, various practical and research-oriented recommendations are presented for 4 the Ministry of National Education, the administration of the Bishkek Turkish School, and teachers considering overseas assignments.
Benzer Tezler
- Чынгыз Айтматовдун чыгармаларында бала проблемасы
Başlık çevirisi yok
NEZAHAT TÜRK
Yüksek Lisans
Kırgızca
2008
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LAYLİ ÜKÜBAYEVA
- T.C. Milli Eğitim Bakanlığı'nın yurtdışına görevlendirdiği öğretmenlerinin iş doyumu (Kırgızistan örneği)
Түрция улуттук билим берүү министрлиги тарабынан чет өлкөгө жөнөтүлгөн мугалимдердин кесиптик канааттануу маселелери (кыргызстандын мисалында)
İRFAN ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURBÜBÜ ASİPOVA
- Bağımsızlık sonrası Kırgız tarihi biyografik romanı
Эгемендүүлүктөн кийинки кыргыз тарыхый биографиялык романдары
HALİT AŞLAR
Doktora
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LAYLİ ÜKÜBAYEVA
PROF. DR. ORHAN SÖYLEMEZ
- Türkiye'de ve Kırgızistan'da öğretmen eğitimi programlarının karşılaştırılması
Comparison of teacher training programs in Turkey and Kyrgyzstan
OMURKAN SHAMSHIEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
- Türkiye'de ve Kırgızistan'da ortaöğretim okullarında çalışan İngilizce öğretmenlerinin yabancı dil öğretiminde karşılaştıkları sorunlar: Bir durum çalışması
Encountered problems of english teachers who teach atsecondary schools in teaching foreign language in Turkeyand in Kyrgyzstan
ZHYLDYZ AKUNOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN GÜNBAYI