Geri Dön

Biyolojik tedavi alan nonradyografik ve radyografik aksiyel spondiloartrit hastalarında klinik cevabı öngören faktörlerin araştırılması

Investigation of factors predicting clinical responsein patients with non-radiographic and radiographic axialspondyloarthritis receiving biological therapy

PDF İndir

  1. Tez No: 1009794
  2. Yazar: NİZAMETTİN ACA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KADRİYE ÖNEŞ, PROF. DR. HALİL HARMAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
  6. Anahtar Kelimeler: Aksiyel spondiloartropati, biyolojik ilaç, klinik yanıt, Biyolojik tedavi, Spondilit-ankilozan, Spondiloartrit, Axial spondyloarthritis, biologic agents, clinical response, Biological therapy, Spondylitis-ankylosing, Spondylarthritis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç:“Bu araştırmanın amacı, biyolojik tedavi altındaki non-radyografik ve radyografik aksiyel spondiloartropati hastalarında tedavi başarısını ve klinik yanıt süresini etkileyen bağımsız prediktörleri (öngördürücü faktörleri) analiz etmektir.”Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.11.2024 – 01.06.2025 tarihleri arasında SBÜ İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, ASAS 2009 görüntüleme kriterlerine göre non-radyografik aksiyel spondiloartrit (nr-axSpA) ve Modifiye New York kriterlerine göre radyografik aksiyel spondiloartrit (r-axSpA) tanısı almış toplam 128 hasta (64 nr-axSpA, 64 r-axSpA) dahil edilmiştir. Örneklem büyüklüğü, %95 güven düzeyi, %80 test gücü ve d=0.5 etki büyüklüğü esas alınarak GPower 3.1 programı ile hesaplanmış; hesaplamada Corli ve ark.'nın çalışması referans alınmıştır. Çalışma, biyolojik tedavi öncesi ve sonrası BASDAI skorlarının karşılaştırılması nedeniyle retrospektif kesitsel-analitik bir araştırma olarak tanımlanmıştır. Tüm hastaların demografik özellikleri, tanı süresi, cinsiyet, HLA-B27 durumu, sigara/alkol kullanımı ve ekstraartiküler tutulum varlığı dosya kayıtlarından elde edilmiştir. Klinik yanıtı değerlendirmek amacıyla güncel BASDAI, BASFI ve BASMI skorları hesaplanmıştır. Tüm veriler hastane bilgi yönetim sistemi, poliklinik notları ve hasta dosyalarından retrospektif olarak toplanmış; değerlendirmeler aynı hekim tarafından yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 128 birey katılmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 44,18±8,59 yıl olup, %18,8'i (n=24) kadın, %81,2'si (n=104) erkektir. Ortalama şikâyet süresi 17,28±7,88 yıl, tanı süresi 11,31±6,82 yıl ve tanıda gecikme süresi 5,97±4,81 yıldır. Aile AS hastalığı öyküsü %39,8 (n=51) oranında tespit edilmiş, BMI ortalaması 27,39±3,65 kg/m² olarak saptanmıştır. Bireylerin %30,5'inde (n=39) tek biyolojik ilaç yanıtsızlığı, %7,0'sinde (n=9) birden fazla biyolojik ilaç yanıtsızlığı vardır. Ortalama biyolojik ilaç kullanım süresi 5,51±3,25 yıldır. HLA-B27 testi yapılan 100 hastanın %67,0'sinde pozitif bulunmuştur. Biyolojik ilaç yanıtsızlığı açısından cinsiyet dağılımı anlamlı farklılık göstermiştir (p=0,034). Yanıtsızlık olmayan bireylerin %23,6'sı kadın iken, yanıtsızlık olanlarda bu oran %7,7'dir. Düzenli NSAİİ kullanımı yanıtsızlık grubunda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (%12,8'e karşı %2,2; p=0,027). Benzer şekilde düzensiz NSAİİ kullanımı da yanıtsızlık grubunda daha fazladır (%38,5'e karşı %19,1; p=0,020). Radyografik tutulum varlığı yanıtsızlık grubuyla anlamlı ilişkili bulunmuştur (p=0,026); yanıtsızlık olanların %87,2'si radyografik AS iken, yanıtsızlık olmayanlarda bu oran %68,5'tir. Biyolojik ilaç yanıtsızlığı olanların hem ilaç başlangıcındaki (6,60±0,47'ye karşı 6,18±0,56) hem de en son BASDAI ortalaması (2,91±0,72'ye karşı 2,19±0,59) yanıtsızlık olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001). Her iki grubun da BASDAI değerlerinde zamana bağlı anlamlı azalma tespit edilmiş ve etki genişliği büyük olarak bulunmuştur (yanıtsızlık olmayanlarda r=0,656; olanlarda r=0,652). Biyolojik ilaç yanıtsızlığı olanların BASMI (3,33±2,90'a karşı 1,92±2,25; p=0,009) ve BASFI (2,32±1,66'ya karşı 0,96±1,11; p<0,001) skorları anlamlı düzeyde daha yüksektir. Sağkalım analizlerinde, r-axSpA hastalarında biyolojik tedaviye yanıtsızlık daha erken ortaya çıkmış (120 ay), nr-axSpA grubunda sağkalım eğrisi daha uzun süre korunmuştur (171 ay, p=0,037). NSAİİ kullanan hastalarda tedaviye yanıt süresi 46,5 ay iken, kullanmayanlarda 144 ay olarak bulunmuştur (p=0,02). Kadın cinsiyette tedaviye yanıtsızlık daha geç gelişmiştir (p=0,034). HLA-B27 pozitifliği (p=0,485) ve aile öyküsü (p=0,397) ile biyolojik tedaviye yanıt süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Yaş, tanı süresi, BMI, ekstraartiküler tutulumlar ve tedavi başlangıcındaki inflamatuar belirteçler açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Bu çalışma aksiyel spondiloartrit hastalarında biyolojik tedavi yanıtını öngören faktörlerin belirlenmesine önemli katkılar sağlamıştır. Erkek cinsiyet, radyografik tutulum varlığı ve NSAİİ kullanımı, biyololjik ilaç yanıtsızlığı ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Bu faktörlerin klinik pratikte tedavi planlaması, hasta seçimi ve takip stratejilerinin belirlenmesinde göz önünde bulundurulması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective The aim of this study was to analyze the independent predictors influencing treatment success and the duration of clinical response in patients with non-radiographic and radiographic axial spondyloarthritis receiving biologic therapy. Materials and Methods This study was conducted between 01 November 2024 and 01 June 2025 at the Rheumatology Outpatient Clinic of the University of Health Sciences Istanbul Physical Medicine and Rehabilitation Training and Research Hospital. A total of 128 patients diagnosed with non-radiographic axial spondyloarthritis (nr-axSpA) according to the ASAS 2009 imaging criteria and radiographic axial spondyloarthritis (r-axSpA) according to the Modified New York criteria were included (64 nr-axSpA and 64 r-axSpA). The sample size was calculated using GPower 3.1 software based on a 95% confidence level, 80% power, and an effect size of d = 0.5, with the study by Corli et al. used as a reference. Due to the comparison of BASDAI scores before and after biologic therapy, the study was defined as a retrospective cross-sectional analytical study. Demographic characteristics, disease duration, sex, HLA-B27 status, smoking and alcohol use, and the presence of extra-articular manifestations were obtained from patient records. Clinical response was assessed using current BASDAI, BASFI, and BASMI scores. All data were collected retrospectively from the hospital information system, outpatient clinic records, and patient files, and all evaluations were performed by the same physician. Results A total of 128 patients were included in the study. The mean age was 44.18 ± 8.59 years; 18.8% (n=24) were female and 81.2% (n=104) were male. The mean duration of symptoms was 17.28 ± 7.88 years, mean disease duration was 11.31 ± 6.82 years, and mean diagnostic delay was 5.97 ± 4.81 years. A family history of ankylosing spondylitis was present in 39.8% (n=51) of patients, and the mean body mass index (BMI) was 27.39 ± 3.65 kg/m². Single biologic drug failure was observed in 30.5% (n=39) of patients, while 7.0% (n=9) had failure to more than one biologic agent. The mean duration of biologic therapy was 5.51 ± 3.25 years. Among the 100 patients tested for HLA-B27, 67.0% were positive. A significant difference was observed in sex distribution with respect to biologic drug failure (p=0.034). Females constituted 23.6% of patients without treatment failure, compared with 7.7% among those with failure. Regular NSAID use was significantly more frequent in the treatment failure group (12.8% vs. 2.2%; p=0.027), and irregular NSAID use was also higher in this group (38.5% vs. 19.1%; p=0.020). Radiographic involvement was significantly associated with biologic treatment failure (p=0.026); 87.2% of patients with treatment failure had radiographic AS compared with 68.5% in the non-failure group. Patients with biologic treatment failure had significantly higher BASDAI scores both at treatment initiation (6.60 ± 0.47 vs. 6.18 ± 0.56) and at the most recent visit (2.91 ± 0.72 vs. 2.19 ± 0.59) (p<0.001). A significant reduction in BASDAI scores over time was observed in both groups, with a large effect size (r=0.656 in the non-failure group and r=0.652 in the failure group). BASMI (3.33 ± 2.90 vs. 1.92 ± 2.25; p=0.009) and BASFI (2.32 ± 1.66 vs. 0.96 ± 1.11; p<0.001) scores were significantly higher in patients with treatment failure. Survival analyses showed that biologic treatment failure occurred earlier in patients with r-axSpA (120 months), while the survival curve was maintained longer in the nr-axSpA group (171 months; p=0.037). The duration of treatment response was shorter in NSAID users (46.5 months) compared with non-users (144 months; p=0.02). Female patients developed treatment failure later than males (p=0.034). No statistically significant association was found between treatment response duration and HLA-B27 positivity (p=0.485) or family history (p=0.397). No significant differences were observed between groups regarding age, disease duration, BMI, extra-articular manifestations, or inflammatory markers at treatment initiation (p>0.05). Conclusion This study provides important contributions to identifying factors associated with biologic treatment response in patients with axial spondyloarthritis. Male sex, the presence of radiographic involvement, and NSAID use were found to be significantly associated with biologic treatment failure. These factors should be considered in clinical practice when planning treatment strategies, selecting patients, and determining follow-up approaches.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    797216

    Non-radyografik aksiyel spondiloartrit hastalarında serum endokan düzeyi ile hastalık aktivitesi ve fonksiyonel durumu arasındaki ilişki

    The relationship between serum endocan level and disease activity and functional status in patients with non-radiographic axial spondyloarthrit

    AHMED SİNAN ALPAYDIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN TURAN

  2. Tez No

    1001967

    Biyolojik ajan kullanan uzun hastalık süreli aksiyel spondiloartrit hastalarında atlantoaksiyel instabilite sıklığı ve ilişkili faktörler

    Frequency of atlantoaxial instability and related factors in patients with long-standing axial spondyloarthritis treated with biological agents

    ALİYE YÜZGÜLEÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. METE PEKDİKER

  3. Tez No

    1010531

    Ailevi Akdeniz Ateşi hastalarında kas-iskelet sistemi tutulumları özellikleri

    Musculoskeletal system involvement features in Familial Mediterranean Fever patients

    GÖZDENUR ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE USLU

  4. Tez No

    522959

    Aksiyal spondiloartrit hastalarında inflamatuvar bağırsak hastalığı birlikteliğinin radyografik hasara etkisinin değerlendirilmesi

    Impact of coexistence of inflamatory bowel disease in axial spondiloarthritis patients on severity of radiographic damage

    FIRAT BALUKEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    RomatolojiMarmara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET PAMİR ATAGÜNDÜZ

    PROF. DR. ÖZLEN ATUĞ

  5. Tez No

    260942

    Assessment of hard tıssue densıty around dental ımplants usıng conventıonal radıographs

    Dental implantlar çevresindeki sert doku densitesinin konvensiyonel radyograflar ile incelenmesi

    WAEL ALSHAIBANI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2010

    Diş HekimliğiGazi Üniversitesi

    Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NUR MOLLAOĞLU

Geri Dön