Multipl sklerozlu kadın hastalarda sağlık inanç modeline göre yapılan pelvik taban kas egzersiz eğitiminin üriner inkontinans ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of health belief model-based pelvic floor muscle exercise training on urinary incontinence and quality of life in female patients with multiple sclerosis
- Tez No: 1009941
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP TAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Multipl sklerozlu kadın hastalarda Sağlık İnanç Modeli'ne göre yapılan pelvik taban kas egzersiz eğitiminin üriner inkontinans, öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Materyal ve Metot: Araştırma, ön-test, ara-test ve son-test ölçümlerini içeren randomize kontrollü deneysel tasarımda, Temmuz 2024-Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem, dahil edilme kriterlerini karşılayan 46 kadın hastadan (23 müdahale, 23 kontrol) oluşmuştur. Tüm katılımcılara ön-test aşamasında Tanımlayıcı Özellikler Formu, Uluslararası İnkontinans Sorgulama Kısa Formu (ICIQ-SF), İnkontinans Şiddet İndeksi (İŞİ), İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği (I-QOL), Broome Pelvik Taban Kas Egzersizi Öz-Etkililik Ölçeği (Broome PMSES) ve Mesane Günlüğü uygulanmıştır. Müdahale grubuna Sağlık İnanç Modeli'ne göre pelvik taban kas egzersizi eğitimi verilmiş; egzersizlerin 12 hafta boyunca günde üç kez uygulanması önerilmiş ve eğitim materyali ile desteklenmiştir. Kontrol grubuna müdahale uygulanmamıştır. Veri toplama araçları 1. ve 3. ayda her iki gruba uygulanmıştır. Verilerin analizinde t testi, Mann-Whitney U, tekrarlı ölçümlerde ANOVA, Friedman ve ki-kare testleri uygulanmış; ileri analizlerde Bonferroni kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale grubunda pelvik taban kas egzersizi sonrası ICIQ-SF toplam puanları 0. aydan 3. aya 15.74±4,35'ten 9.04±3.01'e düşmüş ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). İŞİ puanları 8.91±3.49'dan 3.65±1.75'e azalmış (p<0.001), I-QOL toplam puanı ise 46.80±18.10'dan 68.46±13.11'e yükselmiştir (p<0.001). Broome PMSES toplam puanı 34.59±25.66'dan 89.19±13.15'e yükselmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Sağlık İnanç Modeli'ne göre planlanan pelvik taban kas egzersizi eğitimi sonrası uygulanan 12 haftalık egzersiz programı, müdahale grubunda üriner inkontinans şiddetini anlamlı düzeyde azaltmış, öz-etkililik ve yaşam kalitesini anlamlı düzeyde artırmıştır. Bu müdahalenin hemşireler tarafından farmakolojik olmayan etkili bir yaklaşım olarak klinik uygulamada kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The study was conducted to evaluate the effect of pelvic floor muscle exercise training based on the Health Belief Model on urinary incontinence, self-efficacy, and quality of life in women with multiple sclerosis. Material and Method: The study was conducted using a randomized controlled experimental design with pre-test, mid-test, and post-test measurements between July 2024 and June 2026. The sample consisted of 46 female patients who met the inclusion criteria (23 intervention, 23 control). At the pre-test stage, all participants were administered a Demographic Characteristics Form, the International Consultation on Incontinence Questionnaire-Short Form (ICIQ-SF), the Incontinence Severity Index (ISI), the Incontinence Quality of Life Questionnaire (I-QOL), the Broome Pelvic Floor Muscle Exercise Self-Efficacy Scale (Broome PMSES), and a bladder diary. The intervention group received pelvic floor muscle exercise training based on the Health Belief Model; participants were instructed to perform the exercises three times daily for 12 weeks and were supported with educational materials. No intervention was applied to the control group. Data collection instruments were administered to both groups at the 1st and 3rd months. For data analysis, t test, Mann-Whitney U test, repeated measures ANOVA, Friedman test, and chi-square tests were used; Bonferroni correction was applied for post-hoc analyses. Results: In the intervention group, following pelvic floor muscle exercise, ICIQ-SF total scores decreased from 15.74±4.35 at 0 month to 9.04±3.01 at 3 months, and the difference was statistically significant (p<0.001). ISI scores decreased from 8.91±3.49 to 3.65±1.75 (p<0.001), while I-QOL total scores increased from 46.80±18.10 to 68.46±13.11 (p<0.001). The Broome PMSES total score increased from 34.59±25.66 to 89.19±13.15, and this increase was statistically significant (p<0.001). Conclusion: The 12-week pelvic floor muscle exercise program planned according to the Health Belief Model significantly reduced urinary incontinence severity and significantly improved self-efficacy and quality of life in the intervention group. This intervention is recommended for use by nurses as an effective non-pharmacological approach in clinical practice.
Benzer Tezler
- Multipl sklerozlu kadın hastalarda mesane eğitimi ve kegel egzersizlerinin üriner şikayet ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of bladder training and kegel exercises on the urinary complaints and quality of life in female patients with multiple sclerosis
ŞÜKRÜ ÖZEN
- Multipl sklerozlu kadın hastalarda transkutanöz tibial sinir stimülasyonu ve parasakral transkutanöz elektrik stimülasyonun aşırı aktif mesane semptomları üzerindeki etkisi
Effect of transcutaneous tibial nerve stimulation and parasacral transcutaneous electrical stimulation on overactive bladder symptoms in female patients with multiple sclerosis
BÜŞRA AYDIN ERKILIÇ
Doktora
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonMarmara ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA OĞUZ
- Multipl sklerozlu hastalarda yorgunluk ve yorgunluğun etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of fatique and its effects on multiple sclerosis patients
TÜRKAN GÖZDE TÜRKBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YÜCEL YILDIRIM
- Kadın multipl skleroz hastalarında cinsel işlev bozukluğu ve partner cinsel şiddet ilişkisi
Sexual dysfunction and partner sexual violence relationship in women with multiple sclerosis
BEGÜM CENGİZLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESRURE KÖSEOĞLU
- Multipl sklerozlu hastalarda difüzyon tensör görüntüleme ve fiber traktografi uygulaması
Diffusion tensor imaging and fiber tractography in multiple sclerosis patients
DEFNE GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık BakanlığıRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAİT ALBAYRAM