Hızlı isimlendirmeye yönelik müdahalenin öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin hızlı isimlendirme ve akıcı okuma performanslarına etkisi
The effect of a rapid automatized naming intervention on the rapid automatized naming and reading fluency performance of students with learning disabilities
- Tez No: 1009948
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVRİYE ERGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Özel eğitime muhtaç çocuklar, Özgül öğrenme güçlüğü, Special education, Handicapped children who need special education, Specific learning disability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, hızlı isimlendirme becerisine yönelik olarak geliştirilen müdahale programının öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin hızlı isimlendirme ve akıcı okuma becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada ön test – son test – izleme testi kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını ikinci ve üçüncü sınıfa devam eden, öğrenme güçlüğü tanısı bulunan ve okuma becerilerinde düşük performans sergileyen (disleksisi olan) öğrenciler ile tipik gelişim gösteren akranları oluşturmuştur. Disleksisi olan öğrencilerden 15'i müdahale grubuna, 15'i kontrol grubuna seçkisiz olarak atanmış; müdahale grubundaki öğrencilerle aynı sınıfta öğrenim gören tipik gelişim gösteren 15 öğrenci ise sosyal karşılaştırma grubu olarak belirlenmiştir. Böylece çalışma toplam 45 öğrenciyle yürütülmüştür. ADDIE modeli temel alınarak geliştirilen Hız-RAN Müdahale Programı sekiz hafta boyunca haftada iki oturum şeklinde uygulanmıştır. Müdahale ve kontrol gruplarının ön test, son test ve izleme testi puanları arasındaki farklılıklar gruplar arası ve grup içi düzeyde lineer karma model analizleriyle incelenmiştir. Her iki grubun sosyal karşılaştırma grubu ile aralarındaki farkın değişimi ise betimsel olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, müdahale grubunun hızlı isimlendirme, anlamlı sözcük okuma, metin okuma ve okuma doğruluğu becerilerinde kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Müdahale etkileri hızlı isimlendirme, anlamlı sözcük okuma ve metin okuma becerilerinde son testte ortaya çıkmış, izleme testinde de korunmuştur. Okuma doğruluğunda ise bu etki izleme testinde gecikmeli olarak ortaya çıkmıştır. Yalnızca anlamsız sözcük okumada anlamlı bir müdahale etkisi gözlenmemiştir. Ayrıca müdahale programının, hızlı isimlendirme ve akıcı okuma performansını artırmanın yanı sıra, müdahale grubunun sosyal karşılaştırma grubuyla arasındaki performans farkının azalmasında da önemli rol oynadığı görülmüştür. Tüm bu sonuçlar, hızlı isimlendirme becerisinin geliştirilebilir bir beceri olduğunu ve bu beceride ortaya çıkan gelişimlerin anlamsız sözcük okuma dışındaki akıcı okuma becerilerine aktarılabildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda geliştirilen müdahale programının, disleksisi olan öğrencilerin okuma problemlerinin giderilmesine ve tipik gelişim gösteren akranlarıyla aralarındaki performans farkının azaltılmasına katkı sağlayan işlevsel ve umut vaat eden bir müdahale alternatifi sunduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the effect of an intervention program developed to improve rapid automatized naming skills on the rapid automatized naming and reading fluency performance of students with learning disabilities was examined. An experimental model with a pretest–posttest–follow-up test control group was used in the study. The participants of the study consisted of second- and third-grade students who had a diagnosis of learning disability and exhibited low performance in reading skills (students with dyslexia), and their typically developing peers. Of the students with dyslexia, 15 were randomly assigned to the intervention group and 15 to the control group; 15 typically developing students who were studying in the same classrooms as the students in the intervention group were determined as the social comparison group. Thus, the study was conducted with a total of 45 students. Hız-RAN Intervention Program, developed based on the ADDIE model, was implemented twice a week for eight weeks. The differences between the pretest, posttest, and follow-up test scores of the intervention and control groups were examined at the between-group and within-group levels through linear mixed model analyses. The change in the difference between each of these two groups and the social comparison group was evaluated descriptively. The findings revealed that the intervention group showed significantly greater improvement than the control group in rapid automatized naming, word reading, text reading, and reading accuracy skills. Intervention effects emerged at the posttest in rapid automatized naming, word reading, and text reading skills and were maintained at the follow-up test. In reading accuracy, this effect emerged in a delayed manner at the follow-up test. No significant intervention effect was observed only in pseudoword reading. In addition, it was found that the intervention program played an important role not only in improving rapid automatized naming and reading fluency performance but also in reducing the performance gap between the intervention group and the social comparison group. All these results indicate that rapid automatized naming is a skill that can be improved and that improvements in this skill may transfer to reading fluency skills other than pseudoword reading. Accordingly, the developed intervention program is considered to offer a functional and promising intervention alternative that contributes to improving the reading outcomes of students with dyslexia and reducing the performance gap between these students and their typically developing peers.
Benzer Tezler
- Bilişsel gelişim programının (COGENT) özel öğrenme güçlüğü riski taşıyan okul öncesi çocukların erken okuryazarlık becerilerine etkisi
The Effect of cognitive development program (COGENT) on early literacy skills of preschool children at risk of special learning deficiency
İMGE YURDABAKAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE YILDIZ DEMİRTAŞ
- 60-90 ay arası konuşma sesi bozukluğu olan ve olmayan çocukların çalışma belleği, hızlı isimlendirme ve fonolojik farkındalık becerilerinin incelenmesi
Examination of working memory, fast name and phnologic awareness skills of 60-90 months children with and without speaking voice disorder
ŞULE ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KONROT
- İyi ve zayıf okuyucuların okuduğunu anlama performanslarının bilişsel ve dilsel faktörler açısından karşılaştırılması
Comparison of reading comprehension performances of good and poor readers in terms of cognitive and language factors
CEBRAİL KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
- 60–72 aylık çocuklarda hızlı isimlendirme ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi
An investigation of rapid naming and early literacy skills of children between 60-72 months
DAMLA DİLARA ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE NİLAY KAYHAN
- Öğrenme güçlüğü ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların okuma başarıları ile hızlı isimlendirme ve çalışma belleği performanslarının karşılaştırılması
Comparison of reading achievement, rapid naming and working memory performance in children with learning disabilities and developmental language disorder
ŞURA GÖKŞENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVRİYE ERGÜL