Görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki özerklikleri ile mesleki etik ilkeleri benimseme durumlarının incelenmesi
An examination of visual arts teachers' professional autonomy and their adoption of professional ethical principles
- Tez No: 1010032
- Danışmanlar: PROF. DR. NİMET KESER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Güzel Sanatlar, Education and Training, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Eğitim politikaları, Görsel sanatlar eğitimi, Mesleki özerklik, Sanat eğitimi, Örgütsel etik, Educational policies, Visual arts education, Professional autonomy, Art education, Organizational ethics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki özerklik düzeyleri ile mesleki etik ilkeleri benimseme durumlarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, açımlayıcı sıralı karma yöntem desenine göre planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Adana ili merkez ilçelerinde (Seyhan, Çukurova, Sarıçam ve Yüreğir) bulunan devlet okullarında görev yapan görsel sanatlar öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel örneklemini 168 öğretmen oluşturmuş; nitel veriler gönüllü 11 öğretmenle gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. Veri toplama sürecinde Öğretmenlik Özerklik Ölçeği, Mesleki Etik İlkeler Ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ile Mann Whitney U, Kruskal Wallis H ve Spearman korelasyon testleri; nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki özerklik düzeylerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ve bu düzeyin demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Öğretmenlerin mesleki etik ilkeleri büyük oranda benimsedikleri; etik ilkelere ilişkin algılarının bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen özerkliği ile mesleki etik ilkeler arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin meslektaşlarının da etik ilkelere yüksek düzeyde uydukları yönündeki algıları, örneklemin dışında kalan öğretmenleri tanımlaması bakımından önemli bir ek bulgu olarak değerlendirilmiştir. Nitel bulgulara göre görsel sanatlar öğretmenleri, öğretmen özerkliğini büyük oranda yaratıcılık, esneklik ve pedagojik karar alma özgürlüğü üzerinden tanımlamaktadır. Öğretmen görüşleri, özerkliğin alternatif üretme, kalıpların dışına çıkma ve öğretim sürecini özgürce şekillendirme olanaklarıyla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte merkezi eğitim yapısı, merkezi karar alma süreçleri, simgesel reformlar ve saha koşullarının göz ardı edilmesi gibi yapısal ve yönetsel etkenlerin, öğretmenlerin özerkliklerini hayata geçirmelerini ve mesleki etik ilkeleri tutarlı biçimde uygulamalarını önemli ölçüde sınırlandırdığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, görsel sanatlar öğretmenlerinin mesleki özerklik ve etik uygulamalarının geliştirilmesinin bireysel girişimlerle sınırlı bir süreç olmadığını; bu gelişimin esas olarak eğitim sisteminin merkezi yapısını dönüştürmeye yönelik yapısal düzenlemelere bağlı olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine visual arts teachers' levels of professional autonomy and their adoption of professional ethical principles. The research was designed according to an explanatory sequential mixed-methods approach. The population of the study consisted of visual arts teachers working in public schools located in the central districts of Adana (Seyhan, Çukurova, Sarıçam, and Yüreğir) during the 2024–2025 academic year. The quantitative sample comprised 168 teachers, while qualitative data were obtained through focus group interviews conducted with 11 volunteer teachers. Data were collected using the Teacher Autonomy Scale, the Professional Ethical Principles Scale, a Semi-Structured Interview Form developed by the researcher, and a Personal Information Form. Quantitative data were analysed using descriptive statistics as well as Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis H, and Spearman correlation tests, whereas qualitative data were analysed through content analysis. The findings indicated that visual arts teachers' levels of professional autonomy were above a moderate level and did not differ significantly according to demographic variables. Teachers were found to largely adopt professional ethical principles; additionally, their perceptions of these principles were found to differ significantly according to certain demographic variables. In addition, a statistically significant positive relationship was identified between teacher autonomy and professional ethical principles. Teachers' perceptions that their colleagues also adhere to professional ethical principles at a high level were evaluated as an important additional finding, as this assessment refers to teachers who were not directly included in the study sample. According to the qualitative findings, visual arts teachers largely define teacher autonomy in terms of creativity, flexibility, and pedagogical decision-making freedom. Teachers' views further indicate that autonomy is closely associated with generating alternatives, moving beyond established patterns, and freely shaping the instructional process. In addition, it was determined that structural and administrative factors - such as the centralised education system, centralised decision-making processes, symbolic reforms, and the neglect of on-the-ground school conditions - significantly constrain teachers' ability to enact autonomy and to apply professional ethical principles consistently. The results indicate that the development of visual arts teachers' professional autonomy and ethical practices is not confined to individual initiatives and is primarily dependent on structural regulations aimed at transforming the centralised structure of the education system.
Benzer Tezler
- Değişik derim zamanı ve önsoğutmanın Bursa siyahı incir çeşidinin meyve kalitesi ve pazarlama süresi üzerine etkileri
Effects of haruest time and precooling on fruit quality and shelf-life of the fig variety“Bursa siyahı”
FÜSUN GÜRSEL ÇELİKEL
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL
- Çekirdeksiz kuru üzümlerde aflatoksin B1, B2, G1, G2 tayini için mevcut bazı metotların karşılaştırılması üzerinde bir çalışma
Başlık çevirisi yok
DİLEK BOYACIOĞLU
- Le Refus du reel dans la porte etroite d'Andre Gide
Başlık çevirisi yok
M.SERDAR ÜNAL
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Cumhuriyet ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
