Öğretmenlerin örgütsel bağlılığı bağlamında okul yöneticilerinin yönetim süreçlerinin etkililiği
The effectiveness of school administrators' management processes in the context of teachers' organizational commitment
- Tez No: 1010092
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇE ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Okul Yönetimi, Yönetim Süreçleri, Örgütsel Bağlılık, Karma Yöntem, Teacher, School Administration, Management Processes, Organizational Commitment, Mixed Method
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, okul müdürlerinin yönetim süreçlerini etkin kullanımlarının öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarına etkisini incelemektir. Tezde nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte yürütüldüğü karma yöntem desenlerinden sıralı açımlayıcı desen kullanılmıştır. Tezin nicel boyutunda, yordayıcı korelasyonel desen, nitel boyutunda ise durum çalışması kullanılmıştır. Tezin evrenini Gaziantep ilinin Şehitkamil ilçesindeki ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında veriler, uygun örnekleme yöntemiyle 362 öğretmenden ''yönetim süreçlerinin etkililiği ölçeği'' ve ''örgütsel bağlılık ölçeği'' kullanılarak toplanmıştır. Tezin nitel kısmının çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak belirlenmiş 18 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış ve t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Nitel veriler ise MAXQDA programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Tez sonuçlarına göre, öğretmenlerin okul yöneticilerinin yönetim süreçlerinin etkililiği algılarının“katılıyorum”aralığında, yüksek düzeyde olduğu ve demografik değişkenler açısından istatistiki olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık algılarının“kararsızım”aralığında, orta düzeyde olduğu sonucuna varılmış ve öğretmen algıları yaş, meslekteki toplam hizmet yılı, okulun bulunduğu mahallenin sosyo-ekonomik düzeyi, bulunduğu okuldaki toplam hizmet yılı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermiştir. Öğretmenlerin genel yönetim süreçlerinin etkililiği algıları ile genel örgütsel bağlılık algıları arasında pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde ilişki olduğu ve öğretmenlerin yönetim süreçlerinin etkililiğine ilişkin algılarının, örgütsel bağlılık algısındaki varyansın yaklaşık %27'sini açıkladığı anlaşılmıştır. Yapılan nitel analizlerde ise; Okul müdürlerinin yönetim süreçlerinin etkili ve adil yürütmesinin, öğretmenleri yönetim süreçlerine katmasının, öğretmenlerin okula olan bağlılıklarını olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, uygulayıcı, araştırmacı ve politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of school principals' effective use of management processes on teachers' organizational commitment. The research employed a mixed-methods design, specifically an explanatory design combining quantitative and qualitative methods. The quantitative dimension was designed as a predictive correlational study, while the qualitative dimension was based on a phenomenological design. The study population consisted of teachers working in middle schools in the Şehitkamil district of Gaziantep province. In the quantitative part, data were collected from 362 teachers selected through convenience sampling using the“Management Process Effectiveness Scale”and the“Organizational Commitment Scale.”In the qualitative part, 18 teachers were selected through maximum diversity sampling, a type of purposeful sampling, and data were collected using a semi-structured interview form. Quantitative data were analyzed using SPSS through t-tests, ANOVA, Pearson correlation, and regression analyses. Qualitative data were analyzed through content analysis using MAXQDA. The findings showed that teachers' perceptions of the effectiveness of management processes were high, within the“agree”range, and did not differ significantly according to demographic variables. Teachers' perceptions of organizational commitment were moderate, within the“undecided”range, and differed significantly according to age, total years of professional service, socio-economic level of the school neighborhood, and total years of service at the school. A positive, significant, and moderate relationship was found between teachers' perceptions of management process effectiveness and organizational commitment. It was also determined that management process effectiveness explained approximately 27% of the variance in organizational commitment. Qualitative findings indicated that school principals' effective and fair management of administrative processes, as well as their inclusion of teachers in these processes, positively affected teachers' commitment to the school. Based on these results, recommendations were developed for practitioners, researchers, and policymakers.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin yönetim süreçlerinde veri kullanımının etkili okul bağlamında incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması
Investigation of school administrators' use of data in management processes in the context of an effective school: A mixed methods research
ABDULLAH ÇEVİK
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN DEMİRTAŞ
- Okullarda yönetim süreçlerinin etkililiği ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the relationship between the effectiveness of management processes in school and teachers' organizational commitment
ELİF OKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN AKMAN ERKILIÇ
- Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının okul iklimi ve öğretmen öznel iyi oluşu yönüyle incelenmesi
Examination of teachers' organizational commitment in terms of school climate and teacher's subjective well-being
TUĞBA UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ŞAHİN
- İlköğretim kurumlarında dağıtımcı liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki(Seydikemer örneği)
The relation between the distributed leadership and organizational commitment in the elementary educational institutions (The case of Seydikemer)
ZAFER YETİM
- Okul yöneticilerinin eleştirel liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between school administrators' critical leadership behaviors and teachers' organizational commitment based on certain variables
AYGÜN TAŞDEMİR GÖKDUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU