Şanlıurfa'nın merkez ilçelerinin temel radyasyon düzeyi ve kanser oluşturma risk faktörünün tespit edilmesi
Determination of the basic radiation level of the Sanliurfa central districts and the risk factor for cancer
- Tez No: 1010512
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER SÖĞÜT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyofizik, Fizik ve Fizik Mühendisliği, Biyomühendislik, Biophysics, Physics and Physics Engineering, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Fizik, Radyasyon, Radyasyon fiziği, Radyasyon sayacı, Radyasyon ölçüm tekniği, Physics, Radiation, Radiation physics, Radiation counter, Radiation measurement technique
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı Şanlıurfa'nın Merkez İlçelerinin temel radyasyon düzeyi ve kanser oluşturma risk faktörünü araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda Şanlıurfa merkez İpek Yolu Bulvarının yaklaşık 2500 metrelik kısmında, 7 gün boyunca, 08.00-12.00 saatleri arasında 8 ayrı noktada temel radyasyon ölçümleri yapıldı. İyonlaştırıcı olmayan (elektromanyetik alan) radyasyon ölçümleri için Narda NBM-550 geniş bant elektromanyetik alan ölçer cihazı ile EF-0691 kodlu probu kullanıldı. İyonlaştırıcı radyasyon ölçümleri için nükleer radyasyon dedektörü GQ GMC-800 Geiger Sayacı ve doz hızını PCE-RAM10 Radiation Scanner cihazları kullanıldı. Narda NBM-550 geniş bant elektromanyetik alan ölçer cihazı ile her noktada maksimum elektrik alan gücü (Emax) ölçüldü. Ölçülen değerler kullanılarak maksimum manyetik alan gücü (Hmax) ile maksimum eşdeğer düzlem dalga güç yoğunluğu (Smax) değerleri hesaplandı. Ölçüm noktaların bir haftalık ortalama maksimum elektrik alan gücü 8.57 V/m olarak hesaplanırken, maksimum manyetik alan gücü 0.022 A/m ve maksimum eşdeğer düzlem dalga güç yoğunluğu 0.240 W/m2 olarak hesaplandı. Ölçülen Emax ile hesaplanan Hmax ve Smax değerleri ICNIRP, ARPANSA, FCC ve BTK tarafından E için 61.4 V/m, H için 0.16 A/m ve S için 10 W/m2 olarak tanımlanan sınır değerleri ile karşılaştırıldı. Ölçülen E ile hesaplanan H ve S değerlerinin ulusal ve uluslararası kurumlar tarafından tanımlanan sınır değerlerinden küçük olduğu tespit edildi. Ek olarak, radyasyon dozu 2102.4 (Wxsaat)/m2 ve RDI 0.023 olarak hesaplandı. RDI<1 olduğu için iyonlaştırıcı olmayan radyasyonunun seçilen çalışma alanında yaşayan insanlar için tehlike oluşturmadığı söylenebilir. Hava da γ doz hızı ölçümleri için PCE-RAM10 Radiation Scanner cihazı ile yapılan ölçümlerin ortalaması hesaplandı ve gama doz hızı 0.393±0.003 μSv/h olarak bulundu. YEDE değeri 0.691 µSv/yıl ve YBKR değeri 2.418×10-6 olarak hesaplandı. YEDE için UNSCEAR tarafından 2000 yılında tanımlanan Dünya ortalama değeri 460 µSv/y'dan bulunan sonuç küçüktür. UNSCEAR, 2000'de verilen YBKR için Dünya ortalama değeri olan 290×10-6'ten bulunan sonuç küçüktür. GQ GMC-800 Geiger sayacı ile ölçülen gama doz hızının (Dr) bir haftalık ortalama değeri 0.084±0.003 mSv/h olarak hesaplanırken, YEDE ve YBKR'nin bir haftalık ortalama değerleri sırasıyla, 0.155 µSv/y ve 0.540x10-6 olarak hesaplandı. YEDE'nin 0.155 µSv/y değeri karasal kaynaklı gama radyasyonu için UNSCEAR tarafından Dünya ortalama değeri olarak tanımlanan 460 µSv/y değerinden küçüktür. 0.540x10-6 olarak hesaplanan YBKR değeri de UNSCEAR tarafından Dünya ortalama değeri olarak tanımlanan 290x10-6 değerinden küçüktür. Sonuç olarak Şanlıurfa ili İpek Yolu Bulvarı üzerinde yaşayanlar için hem iyonlaştırıcı ve hem de iyonlaştırıcı olmayan radyasyonun insan sağlığı için tehlike oluşturmadığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigate the basic radiation level and cancer-causing risk factor of Sanliurfa Central Districts. For this purpose, basic radiation measurements were made at 2500 meters of Sanliurfa central Silk Road Boulevard, at 7 days, between 08.00-12.00 and 8 different points. For measurements of non-ionizing (electromagnetic field) radiation, the Narda NBM-550 broadband electromagnetic field meter which probe coded EF-0691 were used. For ionizing radiation measurements, a GQ GMC-800 Geiger Counter nuclear radiation detector and a PCE-RAM10 Radiation Scanner dose rate measuring device were used. The maximum electric field strength (Emax) was measured at each point using the Narda NBM-550 broadband electromagnetic field meter. Using the measured values, the maximum magnetic field strength (Hmax) and the maximum equivalent plane wave power density (Smax) were calculated. The average maximum electric field strength (Emax) of the measurement points over a one-week period was calculated as 8.57 V/m, while the maximum magnetic field strength (Hmax) was calculated as 0.022 A/m and the maximum equivalent plane wave power density (Smax) was calculated as 0.240 W/m2. The measured Emax and calculated Hmax and Smax values were compared with the limit values defined by ICNIRP, ARPANSA, FCC and BTK as 61.4 V/m for E, 0.16 A/m for H and 10 W/m2 for S. It was determined that the measured Emax and the calculated Hmax and Smax values were smaller than the limit values defined by national and international institutions. Additionally, the radiation dose was calculated as 2102.4 (Wxhour)/m2 and the RDI as 0.023. Since the RDI is <1, it can be said that the non-ionizing radiation does not to create a danger to people living in the selected study area. The average of the airborne γ dose rate measurements taken with the PCE-RAM10 Radiation Scanner was calculated, and the gamma dose rate was found to be 0.393±0.003 μSv/h.The YEDE value was calculated as 0.691 µSv/y and the YBKR value as 2.418×10-6, respectively. The obtained results are smaller than the world average value of 460 µSv/y defined by UNSCEAR in 2000 for YEDE and the world average value of 290×10-6 for YBKR. The one-week average value of the gamma dose rate (Dr), measured with a GQ GMC-800 Geiger counter, was calculated as 0.084±0.003 mSv/h, while the one-week average values of YEDE and YBKR were calculated as 0.155 µSv/y and 0.540x10-6, respectively. The YEDE value of 0.155 µSv/y is less than the 460 µSv/y value defined by UNSCEAR as the world average value for terrestrial gamma radiation. The YBKR value, calculated as 0.540 x 10⁻⁶, is also less than the 290 x 10⁻⁶ value defined by UNSCEAR as the world average value. In conclusion, it can be said that neither ionizing nor non-ionizing radiation creates any danger to human health for those living on the İpek Yolu Boulevard in Şanlıurfa.
Benzer Tezler
- Toplumsal cinsiyet açısından kentlileşme eğilimi: Şanlıurfa örneği
Urbanization tendency in terms of gender: The case of Şanlıurfa
FATMA BETÜL BAYKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kamu YönetimiHarran ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KAYAN
- Şanlıurfa merkez ilçelerdeki mimari eserlerde kullanılan hadislerin değerlendirilmesi
Evaluation of hadiths inscribed in some architectural works in şanliurfa central districts
ZELİHA BEYZA TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinGaziantep ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP ASLAN
- TRC2 bölgesinde kadın yoksulluğunun nedenleri: Sosyo-ekonomik bir araştırma
Causes of female poverty in the TRC2 region: A socio-economic study
FEYZANUR KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiHarran ÜniversitesiBölgesel Kalkınma Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İHSAN KURAN
- Güneydoğu Anadolu Projesi ve bölgesel gelişme
Southeastern Anatolian Project (GAP) and regional development
ENVER CENAN İNCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE AHU AKGÜN
- Okul öncesi eğitime devam eden çocukların yaşam becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation life skills of the children attending to Preschool Education in terms of different variables
MEHMET GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. ABDÜLKADİR KABADAYI