Antalya ili döşemealtı ilçesi 6-14 yaş okul çocuklarında obezite sıklığı ve ilişkili faktörler
Prevalence of obesity and associated factors among school children aged 6-14 years in döşemealti district of Antalya province
- Tez No: 1010514
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ İHSAN BOZKURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı, ilkokul, ortaokul, obezite, Çocuk obezitesi, Childhood, primary school, secondary school, obesity, Pediatric obesity
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Antalya ili Döşemealtı ilçesinde 2024-2025 eğitim/öğretim yılında ilk ve ortaokullarda öğrenim gören öğrencilerde obezite sıklığını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmamız kesitsel bir araştırmadır. Araştırmaya sistematik ve küme örnekleme yöntemi ile seçilmiş dört ilkokul ve dört ortaokuldan (32 sınıftan) 585 öğrenci dahil edilmiş olup, katılımcıların %54,2'sini kız öğrenciler oluşturmaktadır. Öğrencilerin %57,3'ü ilkokul öğrencisidir. Araştırmamızda veli ve öğrencilere anket uygulaması yapılmış ayrıca öğrencilerin boy ve kilo ölçümleri kalibrasyonu yapılmış cihazlarla okullarda gerçekleştirilmiştir. Ölçümler DSÖ kriterleri esas alınarak değerlendirildiğinde 6-14 yaş grubunda obezite sıklığı %17,6, fazla kiloluluk sıklığı %20,0 ve“fazla kiloluluk veya obezite”sıklığı %37,6 olarak bulunmuştur. Kız ve erkek öğrencilerde saptanan sıklıklar benzerdir. İkili analizlerde obezite ile ilişkili faktörler olarak evde yaşayan kişi sayısı, doğum şekli, baba yaşı, ebeveyn sigara kullanımı, ebeveyn obezitesi, öğrencinin günlük ekran süresi ve öğrencinin telefon varlığı bulunmuştur. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, bağımlı değişken olarak öğrencide“obezite”varlığı esas alındığında; evde yaşayan kişi sayısının ≤3 olması obezite riskini 2,7 kat artırırken, her iki ebeveynin obez olması riski 3,6 kat, her iki ebeveynin sigara kullanması ise riski 2,1 kat artırmaktadır. Benzer şekilde,“fazla kilolu/obez olma”durumu bağımlı değişken olarak alındığında, ebeveynlerde“fazla kilo/obezite”varlığı en güçlü belirleyici olup, bir ebeveynde obezite bulunması riski 2,4 kat, her iki ebeveynde obezite bulunması ise 5,3 kat artırmaktadır. Ayrıca ebeveynlerin sigara kullanması riski 2,5 kat ve evde yaşayan kişi sayısının ≤3 olması durumunda ise 2,4 kat arttırmaktadır. Her sınıf artışı da riski 1,1 kat arttırmaktadır. Araştırmamızda konu ile ilgili üç ölçek kullanılmıştır. Ölçek puanları incelendiğinde, ebeveynlerin Obezite Farkındalık Ölçeği puan ortalaması 26,67±3,95, Aile Beslenme ve Fiziksel Aktivite Ölçeği puan ortalaması 57,16±6,89 ve öğrencilerin Beslenme Davranış Ölçeği puan ortalaması 2,89±4,65 olarak saptanmıştır. Öğrencide obezite varlığı durumuna göre her üç ölçek puanı karşılaştırıldığında anlamlı bir ilişki olmaması dikkati çekmektedir. Sonuç olarak, çocukluk çağı obezitesinde ailedeki kişi sayısı ve ebeveyn davranışlarının belirleyici rol oynadığı görülmektedir. Bu bulgular, obezite ile mücadelede aile temelli müdahalelerin önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca sınıf yükseldikçe öğrenci obezitesinde artış görülmesi okulda geçirilen sürenin obeziteyi artırdığını bu nedenle okula yönelik önlemlerin de önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the prevalence of obesity and its associated factors among primary and secondary school students in Döşemealtı district of Antalya province during the 2024-2025 academic year. This was a cross-sectional study. A total of 585 students selected through systematic and cluster sampling from four primary schools and four secondary schools (32 classes) were included in the study. Of the participants, 54.2% were girls, and 57.3% were primary school students. In the study, questionnaires were administered to both parents and students. In addition, students' height and weight measurements were performed at schools using calibrated devices. According to the World Health Organization (WHO) criteria, the prevalence of obesity among children aged 6-14 years was found to be 17.6%, the prevalence of overweight was 20.0%, and the combined prevalence of“overweight or obesity”was 37.6%. The prevalence rates were similar between female and male students. In bivariate analyses, factors associated with obesity included the number of people living in the household, mode of delivery, paternal age, parental smoking status, parental obesity, students' daily screen time, and the presence of a personal mobile phone. In the multivariable logistic regression analysis, when the presence of obesity in the student was considered as the dependent variable, living in a household with ≤3 members increased the risk of obesity by 2.7 times, having both parents with obesity increased the risk by 3.6 times, and having both parents who smoke increased the risk by 2.1 times. Similarly, when“overweight/obesity”was considered as the dependent variable, parental overweight/obesity was the strongest determinant; obesity in one parent increased the risk by 2.4 times, while obesity in both parents increased the risk by 5.3 times. In addition, parental smoking increased the risk by 2.5 times, and living in a household with ≤3 members increased the risk by 2.4 times. Each increase in school grade was also associated with a 1.1-fold increase in risk. Three scales related to the study topic were used in this research. The mean score of the parents on the Obesity Awareness Scale was 26.67±3.95, the mean score on the Family Nutrition and Physical Activity Scale was 57.16±6.89, and the mean score of the students on the Nutrition Behavior Scale was 2.89±4.65. When the scale scores were compared according to the presence of obesity in students, no statistically significant association was observed. In conclusion, family structure and parental behaviors appear to play a determining role in childhood obesity. These findings highlight the importance of family-based interventions in combating obesity. Furthermore, the increase in obesity prevalence with higher school grades suggests that school-related factors may contribute to obesity, indicating that school-based preventive measures are also important.
Benzer Tezler
- Çözüm odaklı kısa süreli yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının lise öğrencilerinin duygusal farkındalık düzeylerine etkisi
The effect of solution-focused brief approach based psychoeducation program on emotional awareness levels of high school students
GAZİHAN MERT ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM TAGAY
- Yaşlılarda bilişsel fonksiyonun fiziksel aktivite, fonksiyonel durum ve toplumsal katılım ile ilişkisi
The relationship between cognitive function to physical activity, functional status and social participation in older adults
HAYRİ AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
GeriatriAkdeniz ÜniversitesiGerontoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE YAĞMUR GÜNEŞ GENCER
- İlk ve orta okullardaki öğretmenlerin narsistik kişilik eğilimleri ile örgütsel özdeşleşme düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Antalya ili örneği
Investigating the relationship between narcissistic personality tendencies and organizational identification levels of primary and secondary school teachers: The case of Antalya city
AHU TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARATAŞ
- Boğaçayı Havzası'nın hidrografik ve jeomorfolojik özelliklerinin morfometrik yöntemlerle analizi
Analysis of hydrographic and geomorphological features of Boğaçayı Basin with morphometric methods
SÜLEYMAN KÖKEN
- Pseudophoxinus antalyae BOGUTSKAYA, 1992 (çiçek balığı)'nın helmint faunası ve mevsimsel değişimlerinin belirlenmesi
Determination of helminth fauna and seasonal variations of Pseudophoxinus antalyae BOGUTSKAYA, 1992
SEMİHA KESTEK