Hava kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bölgelerde tarım topraklarında ağır metal kirliliğinin belirlenmesi
Assessment of heavy metal contamination in agricultural soils of highly air-polluted regions
- Tez No: 1010615
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ŞEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Ağır metal kirliliği, Ağır metaller, Endüstriyel kirlilik, Kimyasal kirlilik, Metal kirlilik, Sürdürülebilir tarım, Heavy metal pollution, Heavy metals, Industrial pollution, Chemical pollution, Metal pollution, Sustainable agriculture
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım ve Tabi Kaynakları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gıda, insan hayatı için vazgeçilmez bir kaynak olup, insanlar için gıda ihtiyacı büyük oranda tarımsal faaliyetlerle karşılanmaktadır. Dünya genelinde insan nüfusunun giderek artmasına ek olarak, tarım alanlarının alansal olarak azalması, toprak kirliliği, tuzluluk, aşırı gübreleme ve su kıtlığı gibi sebeplerle niteliğinin bozulması gıda güvenliğini tehdit etmektedir. Son yıllarda kentsel alanlar, sanayi alanları ve otoyollar ile tarım alanlarının iç içe geçmesi, tarım alanlarındaki ağır metal kirliliğinin başka bir tehdit unsuru olarak ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Tarımsal alanlarında gübreleme ve ilaçlama faaliyetlerinin de etkisiyle tarım topraklarında kirlilik düzeyi daha da artmakta, endişe verici boyutlara ulaştığı bildirilmektedir. Oysa tarım ürünlerinin içerik ve kalitesi doğrudan toprak mineral madde içeriği ile ilişkilidir. Bundan dolayı toprak mineral madde içeriğinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında, hava ve toprak kirliliğinin yüksek düzeyde olduğu bilinen Düzce'de tarım topraklarında hem insan sağlığı açısından tehlikeli ve zararlı olan ağır metallerin, hem de besin elementi olarak gerekli bazı elementlerin konsantrasyonlarının, üretilen tarım ürününe bağlı olarak değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında fındık bahçeleri ile buğday, mısır ve pirinç tarlalarından toprak örnekleri toplanmıştır. Karşılaştırma amaçlı olarak ormanlık alandan da toprak örnekleri alınarak ICP-OES yardımıyla element analizleri yapılmıştır. Çalışma sonuçları topraklardaki özellikle insan sağlığı açısından büyük risk oluşturabilen bazı ağır metal konsantrasyonlarının oldukça yüksek seviyede olduğunu ortaya koymaktadır. Elementlerin çoğunun topraklardaki konsantrasyonlarının, tarımsal faaliyetlere bağlı olarak önemli ölçüde değişmediği belirlenmiştir. Bu durum öncelikle tarım ürünlerinin her yıl farklı alanlarda yetiştirilmesi ve çevresel kirleticilerin etkilerinin tarımsal faaliyetlerden daha baskın olarak ortaya çıkması ile açıklanabilir.
Özet (Çeviri)
Food is an indispensable resource for human survival, and the global demand for food is predominantly met through agricultural activities. In addition to the continuous growth of the global human population, food security is severely threatened by the spatial reduction of agricultural lands and the degradation of soil quality driven by factors such as soil pollution, salinity, excessive fertilization, and water scarcity. In recent years, the encroachment of urban areas, industrial zones, and highway networks into agricultural lands has led to the emergence of heavy metal contamination in agricultural soils as an additional, significant threat. Exacerbated by intensive fertilization and pesticide applications, the level of pollution in agricultural soils continues to rise, reportedly reaching alarming dimensions. Since the nutritional content and overall quality of agricultural products are directly correlated with the mineral composition of the soil, the precise determination of soil mineral content is of paramount importance. This study aims to investigate the variations in the concentrations of both hazardous heavy metals—which pose significant risks to human health—and essential nutritional elements in agricultural soils, depending on the crop cultivated, within the province of Düzce, a region known for elevated levels of air and soil pollution. For this purpose, soil samples were collected from hazelnut orchards as well as wheat, corn, and rice fields. To establish a comparative baseline, control samples were additionally acquired from a forested area, and elemental analyses of all samples were performed using Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry (ICP-OES). The findings reveal that the concentrations of certain heavy metals in the analyzed soils, which pose substantial risks to human health, are notably high. Furthermore, it was observed that the concentrations of the majority of the analyzed elements did not exhibit significant variations dependent on the specific agricultural activities. This phenomenon can primarily be attributed to the practice of cultivating crops in different areas annually (crop rotation), indicating that the systemic impact of environmental pollutants is more dominant than the localized effects of agricultural practices.
Benzer Tezler
- How to understand sovereignty through the prism of cosmopolitan morality
Kozmopolitan ahlak yansımasında egemenliği nasıl anlamalı
YAĞIZ KAĞAN SARIKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. GÜRCAN KOÇAN
- The impact of climate change on NH3 and NMVOCs and their contribution to secondary particle formation
İklim değişikliğinin NH3 ve metan olmayan UOBler üzerindeki etkisi ile bunların ikincil partikül oluşumuna katkısı
EZGİ AKYÜZ
Doktora
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ÜNAL
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- HAVA KİRLİLİĞİNİN YÜKSEK DÜZEYDE OLDUĞU BÖLGELERDE YETİŞTİRİLEN BAZI SEBZELERDE AĞIR METAL KONSANTRASYONLARININ BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF HEAVY METAL CONCENTRATIONS IN SOME VEGETABLES GROWN IN REGIONS WITH HIGH LEVELS OF AIR POLLUTION
HARUN DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiSürdürülebilir Tarım ve Tabi Kaynakları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HAKAN ŞEVİK
- Adana ili hava kirliliğinin meteorolojik analizi ve kirlilik ölçütlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
YUSUF KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. VEDAT OĞUZER
- Kazdağı göknarının (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani (Asc. & Sint. ex Boiss.) Coode & Cullen) ağır metal kirliliğinin izlenmesinde biyomonitor olarak kullanılabilirliği
Usability of Kazdaği fir (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani (Asc. & Sint. ex Boiss) Coode & Cullen) as a biomonitor for heavy metal pollution monitoring
HATİCE ŞEYDA GÖZÜDELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Peyzaj MimarlığıKastamonu ÜniversitesiSürdürülebilir Tarım ve Tabii Bitki Kaynakları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK