Enformellik ve dönüşümsüzlük: Neoliberal kentleşme sürecinde Okmeydanı örneği
Informality and detransformation: The case of Okmeydanı in the process of neoliberal urbanization
- Tez No: 1010687
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL DUMAN BAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul Okmeydanı'nda kentsel dönüşüm sürecinin neden uzun yıllar boyunca gerçekleştirilemediğini incelemektedir. Çalışmanın amacı Okmeydanı bölgesinde dönüşümsüzlüğün arkasındaki yapısal dinamikleri ortaya koymak ve bu süreci çok katmanlı bir politika çıkmazı çerçevesinde analiz etmektir. Araştırma, dönüşümün teknik planlama kapasitesi, mülkiyet yapısı, yönetişim ilişkileri ve ekonomik rasyonaliteler arasındaki etkileşim tarafından şekillendiğini ileri sürmektedir. Nitel yöntemle yürütülmüş saha çalışmasına dayalı araştırmanın verileri derinlemesine mülakatlar ve plan belgelerinin incelenmesi yoluyla toplanmıştır. Bulgular alanın parçalı ve hisseli mülkiyet yapısının hukuki belirsizlik yarattığını ortaya koymaktadır. Merkezi ve yerel yönetimler arasındaki yetki çatışmaları planlama süreçlerinde kesintiler üretmiştir. Yatırımcı beklentileri ile hane halkının ödeme kapasitesi arasındaki uyumsuzluk ise ekonomik sürdürülebilirliği zayıflatmıştır. Koruma statüsü ile afet temelli dönüşüm uygulamalarının aynı alanda yürütülmesi karar alma süreçlerini daha karmaşık hale getirerek planlamanın sürekli ertelenmesine neden olmuştur. Bu koşullar altında planlama faaliyetleri teknik yetersizlikten çok hukuki, mekânsal ve siyasal nedenlerle ertelenmiş ve süreç bir bekleme haline dönüşmüştür. Sonuç olarak Okmeydanı örneği dönüşümsüzlüğün basit bir uygulama başarısızlığı olmadığını göstermektedir. Süreç kurumsal, hukuki ve ekonomik düzeylerde uzlaşma üretilememesinin sonucu olan çok katmanlı bir politika çıkmazı olarak değerlendirilmektedir. Bu yönüyle araştırma Türkiye'de kentsel dönüşüm literatürüne kayıt dışı mülkiyet yapısına sahip alanlarda ortaya çıkan dönüşümsüzlüğü açıklayan analitik bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines why the urban transformation process in Okmeydanı, Istanbul has not been implemented for many years. The aim of the study is to identify the structural dynamics behind the stagnation of transformation in Okmeydanı and to analyze this process within the framework of a multi-layered policy deadlock. It contends that the course of transformation is influenced not solely by technical planning capabilities but also by the interplay amongproperty structures, governance relations, and economic rationalities.The research is based on qualitative fieldwork. Data were collected through in-depth interviews and the examination of planning documents. The findings indicate that the fragmented and shared property structure of the area has generated legal uncertainty. Conflicts of authority between central and local governments have produced discontinuities in planning processes. The mismatch between investor expectations and the payment capacity of households has weakened economic sustainability. Furthermore, the coexistence of conservation status and disaster-based redevelopment practices in the same area has complicated decision-making processes and led to the continuous postponement of planning efforts. Under these conditions, planning activities were delayed not due to technical inadequacy but because of legal, spatial, and political factors, turning the process into a prolonged state of waiting. In conclusion, the Okmeydanı case demonstrates that simply an implementation failure. Cannot explain the lack of transformation. Rather, it reflects a multi-layered policy deadlock resulting from the inability to produce compromise at institutional, legal, and economic levels. In this respect, the study offers an analytical framework for understanding urban stagnation in areas characterized by informal property structures within the Turkish urban transformation literature.
Benzer Tezler
- Politico-institutional change and urban renewal in the neoliberal era: The case of Ulus Square, Ankara
Neoliberal dönemde siyasi-kurumsal değişim ve kentsel yenileme: Ulus Meydanı, Ankara örneği
HAMİ DORUK KÖSE
Doktora
İngilizce
2024
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKentsel Politika Planlaması ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUSTAFA KEMAL BAYIRBAĞ
- Mimarlık disiplininde enformel bilgi paylaşım ve iletişim ortamları
Informal knowledge sharing and communication medium in architectural discipline
EYLEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU ERDEM
- Hegemonyanın yerel ve kültürel üretimi: Bursa örneğinde küçük ve orta ölçekte müteahhitlik
Local and cultural production of hegemony: Small and midscale contractors in the case of Bursa
ESRA DABAĞCI
- Zorunlu dış göçmenlerin konuta erişim yolları ve mekâna yerleşme dinamikleri: Fatih/ İstanbul örneği
Housing pathways and settlement dynamics of forced migrants: the Fatih/ İstanbul example
FATMA GÜL ERYILDIZ ŞENVARDAR
Doktora
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Transnational remittances and irregularity: Remitting practices of post-Soviet labor migrants in Istanbul
Ulusaşırı para gönderileri ve düzensizlik: Istanbul'daki post-Sovyet emek göçmenlerinin para gönderme pratikleri
MEHTAP ERGÜNÖZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerBoğaziçi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE EDER