Ebü'l-Fazl İbnü'l-Amîd'in hayatı, eserleri ve risâlelerindeki üslûbu
Abu'l-Fazl Ibn al-'Amid's life, works and style in his epistiles
- Tez No: 1010716
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Biyografi, Eastern Linguistics and Literature, Biography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arapların farklı meseleleri yazı ile kayıt altına alma, birbirleriyle yazışma ve mektuplaşma geleneği İslamiyet öncesi dönemde başlamış, Hz. Peygamber (s.a.v.) ve Hulefâ-yı Râşidin zamanında da gelişerek varlığını sürdürmüştür. Emevîler dönemine gelindiğinde uzatılarak yazılmaya başlanan bu mektuplar edebi bir tür olarak risâlenin teşekkülü yolunu açmış, Arap medeniyetinin altın çağı Abbasîler döneminde ise olgunlaşıp daha murassa bir hal almıştır. Abbasîler döneminin risâle alanında yetiştirdiği en büyük isimlerden biri kuşkusuz Ebü'l-Fazl İbnü'l-Amîd'dir. Bu çalışmada hicri IV. asırda risâle türünde oluşturduğu ekolle hem muâsırı olan müelliflerin hem de kendisinden sonra gelenlerin takip ettiği bir isim olarak İbnü'l-Amîd'in hayatı ve risâle üslûbu incelenmiştir. Bir giriş ve üç ana bölümden oluşan çalışma, genel olarak Arap edebiyatında risâle kavramı ve Câhiliye'den Abbasîler dönemine kadar geçirdiği tarihsel süreç ile risâle sanatının güçlü temsilcisi ve geliştiricisi İbnü'l-Amîd'in hayatı, eserleri ve Türkçeye çevirdiğimiz“Bir Arkadaşına Hitâben Yazdığı Risâle”,“Sâhib b. Abbâd'a Yazdığı Risâle”ve“Adudüddevle'ye Cevaben Yazdığı Bir Risâle”başlıklı üç adet risâlesinin edebî açıdan değerlendirilmesi yoluyla kullandığı üslûbun incelenmesini kapsamaktadır. Amacımız Arap edebiyatındaki bu önemli konumuna rağmen Türkiye'de çok az sayıda araştırmaya konu olabilmiş İbnü'l-Amîd'in ülkemizdeki tanınırlığına katkı sunmak ve risâlelerine yönelik yaptığımız tercüme ve edebî açıdan değerlendirme çalışması kapsamında sıklıkla kullandığı bedîî sanatlara da işaret ederek bu bağlamda belirlediğimiz beş sanat olan seci, müvâzene, cinâs, tıbâk ve iktibâs ile ilgili alana yeni örnekler kazandırabilmektir.
Özet (Çeviri)
The tradition of Arabs recording different issues in writing and correspondence began in the pre-Islamic period and continued to develop during the time of the Prophet (pbuh) and Hulefâ-i-Râshidin continued its existence by developing. During the Umayyad period, the letters that began to be written in extended lengths led to the formation of the“risāla”as a literary genre, and they matured and became more artistic during the Abbasid period, the golden age of the Arab civilization. Undoubtedly, one of the greatest figures produced by the Abbasid era in the field of risala (epistle) is Abu'l-Fazl Ibn al-Amid. This study examines the life and epistolary style of Ibn al-Amid, who, through the school he established in the 4th century AH, became a figure followed by both his contemporaries and subsequent generations. Consisting of an introduction and three main chapters, the study generally encompasses the concept of risala in Arabic literature and its historical evolution from the Pre-Islamic (Jahiliyya) period to the Abbasid era. Furthermore, it covers the life and works of Ibn al-Amid, a powerful representative and pioneer of the risala art, and analyzes his style through a literary evaluation of three of his epistles translated into Turkish, titled:“An Epistle Addressed to a Friend,”“An Epistle Written to Sahib b. Abbad,”and“An Epistle Written in Response to Adud al-Dawla.”Despite his significant position in Arabic literature, Ibn al-Amid has been the subject of very few studies in Turkey. Therefore, our objective is to contribute to his recognition in our country and to bring new examples to the field by highlighting the rhetorical devices he frequently employed. In this context, within the scope of our translation and literary evaluation of his epistles, we point out five selected devices: saj' (rhymed prose), muwazana (balanced structure), jinas (paronomasia/pun), tibaq (antithesis), and iqtibas (quotation/allusion).
Benzer Tezler
- Hadis literatüründe Emâlîler ve Ebu'l-Fazl İbnu'ş-Şıhne'nin el-Emâli'l-Muhıbbiyye adlı eserinin edisyon kritiği
The Amalis in the hadith literature and edition-critique of Abu al-Fadl Ibn al-Shihna's al-Amali al-Muhibbiyya
VAHDETTİN YAĞMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDÜLKADİR PALABIYIK
- İmam İbnü'ş-Şıhne El-Halebî ve Garîbü'l-Kur'ân kitabında metodoloji
Methodology in the book of İmam İbnu's-sihne El-Halebî and Garibü'l-Qur'ân
MHD NOUR YOUSFAAN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ÇELİK
- األحاديث التي أعلها ابن ع مار الشهيد ف ي كتابه علل األحاديث ف ي صحيح مسلم (دراسة تحليلية نقدية)
İbn Ammar“Eş-Şehid'in İlelü'l-Ahadis fi Sahih Müslim”adlı eserinde Müslim'e yaptığı eleştirilerin değerlendirmesi
MOHANAD MOHAMMAD ALMASRI
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALKAN
- بحر الكلام ونحر اللئام بإظهار نعمة الإسلام وإشهار نقمة الإجرام" للشيخ محمد بن عبد اللطيف بن عبد الرحمن ابن غانم المقدسي (مات في حدود سنة: 875 هـ) من مقدمة الكتاب إلى مسألة استعمال الذمي لآلات اللهو : دراسة وتحقيقاً
Muhammed b. Abdüllatif İbn Gânim el-Makdisî'nin“Bahru'l-Kelâm ve Nehru'l-Liâm Bi İzhari Nimeti'lislam ve İşhâr-i Nikmeti'l-İcrâm”adlı kitabının (Mukaddimeden zımnîlerin eğlence aletlerini kullanması meselesine kadar) tahkik ve değerlendirilmesi
ABDULRAHMAN LATEEF JASIM
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET İNANIR
- Ebu'l-Fazl Muhammed b. Ca`fer el-Herevî'nin Mefâhıru'l-Makâl fi'l-Mesâdiri ve'l-Ef`âl adlı yazma eserinin 191. varaktan sonuna kadar tahkiki
Verification of the handwritten book of Ebu?l-Fazl Muhammed b. Ca'fer el-Herevî Mefâhiru?l-Makâl fi?l-Mesâdiri ve?l-Ef`âl from 191 page to the end
UĞUR GÜLBİL
Doktora
Türkçe
2010
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TACETTİN UZUN