Bir aile sağlığı merkezindeki hipertansiyon tanılı hastaların tedavi parametrelerinin ve takiplerinin değerlendirilmesi
Evaluation of treatment parameters and follow-up of hypertansşve patients in a primary care settings
- Tez No: 1010782
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hipertansiyon dünya genelinde kardiyovasküler morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biri olup, erken tanı ve etkin tedavi ile kontrol altına alınabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Birinci basamak sağlık hizmetleri hipertansiyonun tanı, tedavi ve düzenli takibinde önemli bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, birinci basamakta izlenen hipertansiyon tanılı hastalarda klinik ve sosyodemografik özellikleri, kan basıncı kontrol düzeylerini, tedavi uyumunu ve izlem süreçlerini değerlendirmek ve birinci basamak sağlık hizmetlerinin hipertansiyon yönetimindeki rolünü ortaya koymaktır. Bu araştırma kesitsel ve gözlemsel tipte planlanmış olup İstanbul ili Kartal ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı hipertansiyon tanılı hastalarda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18–85 yaş aralığında toplam 300 hipertansiyon hastası dahil edilmiştir. Hastalara ait sosyodemografik özellikler, klinik veriler, antihipertansif tedavi bilgileri ve laboratuvar sonuçları yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiş ve e-Nabız kayıtları üzerinden değerlendirilmiştir. Kan basıncı kontrolü sistolik kan basıncı <140 mmHg ve diyastolik kan basıncı <90 mmHg olarak tanımlanmıştır. Çalışmada hipertansiyon hastalarının büyük bölümünün ileri yaş grubunda, kadın cinsiyette ve en az bir kronik hastalığa sahip bireylerden oluştuğu görülmüştür. Çalışma grubunda tansiyonun %87 oranında düzenli seyrettiği belirlenmiştir. Dul olma durumu, düşük HDL düzeyi ve proteinüri varlığının tansiyonun düzensiz seyri ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Buna karşın multimorbidite varlığı ile tansiyonun düzensiz seyri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Hastaların %93,7'sinin ilaçlarını düzenli kullandığı ve ilaç uyumsuzluğunun tansiyonun düzensiz seyri için önemli bir risk faktörü olduğu belirlenmiştir. Hastaların sağlık hizmetlerini kullanım biçimleri incelendiğinde, hipertansiyon tanısı ve tedavi başlangıcının büyük ölçüde ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında gerçekleştiği, birinci basamağın ise ağırlıklı olarak izlem sürecinde rol aldığı görülmüştür. Bu çalışma, birinci basamakta düzenli izlem ve yüksek tedavi uyumunun sağlandığı hipertansiyon hastalarında kan basıncı kontrolünün başarılı şekilde sürdürülebileceğini göstermektedir. Bununla birlikte hipertansiyon tanısı ve tedavi başlangıcının büyük ölçüde üst basamaklarda gerçekleşmesi, birinci basamağın potansiyelinin tam olarak kullanılamadığına işaret etmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinin hipertansiyon yönetiminde daha etkin bir rol üstlenebilmesi için izlem sürekliliğinin güçlendirilmesi, sevk zincirinin doğru yapılandırılması ve basamaklar arası koordinasyonun artırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Hypertension is one of the leading causes of cardiovascular morbidity and mortality worldwide, and represents a major public health problem that can be controlled through early diagnosis and effective treatment. Primary care plays a crucial role in the diagnosis, treatment, and regular follow-up of hypertension. The aim of this study was to evaluate the clinical and sociodemographic characteristics, blood pressure control levels, treatment adherence, and follow-up processes in hypertensive patients followed up in primary care, and to determine the role of primary care in hypertension management. This cross-sectional and observational study was conducted in patients with hypertension registered at a Family Health Center in the Kartal district of Istanbul. A total of 300 hypertensive patients aged 18–85 years were included. Sociodemographic characteristics, clinical data, antihypertensive treatment information, and laboratory results were obtained through face-to-face interviews and evaluated via e-Nabız electronic health records. Blood pressure control was defined as systolic blood pressure <140 mmHg and diastolic blood pressure <90 mmHg. The majority of hypertensive patients were elderly, female, and had at least one comorbid chronic disease. Blood pressure followed a regular course in 87% of the study group. Widowhood, low HDL levels, and the presence of proteinuria were found to be associated with irregular blood pressure patterns. However, no significant association was found between multimorbidity and irregular blood pressure control. A total of 93.7% of patients reported regular medication use, and medication non-adherence was identified as an important risk factor for irregular blood pressure control. When the healthcare utilization patterns of patients were examined, it was observed that hypertension diagnosis and treatment initiation largely took place at secondary and tertiary care facilities, while primary care played a predominant role in the follow-up process. This study demonstrates that successful blood pressure control can be maintained in hypertensive patients who receive regular follow-up and achieve high treatment adherence in primary care. However, the fact that hypertension diagnosis and treatment initiation largely occur at secondary and tertiary care levels indicates that the potential of primary care is not being fully utilized. Strengthening follow-up continuity, restructuring the referral chain, and improving coordination between healthcare levels are essential for primary care to assume a more effective role in hypertension management.
Benzer Tezler
- Hatay il merkezindeki hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörler
Factors affecting the treatment compliance of hypertension patients in Hatay city center
HİLAL KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Halk SağlığıHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM ARSLAN
- Edirne merkezinde hipertansiyon tanısı almış yaşlı hastaların kronik hastalık uyumunun değerlendirilmesi
The evaluation of adherence in chronic diseases of elderly hypertensive patients in Edirne city center
EZGİ SEZİN CEZİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Hipertansiyon hastalarında tedaviye uyum: Hill-Bone ölçeği ile bir değerlendirme
Treatment adherence in hypertension patients: an evaluation with the Hill-Bone scale
ÖMER MUHTAR YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
DR. HATİCE RUMEYSA SELVİ
- Bir eğitim aile sağlığı merkezinde hipertansiyonlu hastaların ilaç tedavilerine uyum düzeyleri
Medication adherence levels of hypertensive patients WHO applied to the family health center
ORÇUN ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DR. YUSUF ADNAN GÜÇLÜ (BAŞASİSTAN)
- Aile sağlığı merkezine başvuran hipertansiyon tanılı bireylerde tedaviye uyumun anksiyete ve depresyonla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between therapy compliance and anxiety and depression in individuals applying to the family HEATH center with A diagnosis of hypertension
FERİDE ORKUN SERİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM