İfa ikamesi anlaşmaları
Agreements regarding surrogates of performance
- Tez No: 1010805
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA AKSU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Borçlar Hukuku'nda borcun sona erme şekillerinden biri olan ifa, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlayan temel yoldur. Ancak borç ilişkilerinde taraflar, asıl borç konusu edimden farklı bir edimin ifasıyla alacaklının tatmin edilmesini kararlaştırabilirler. Borcun ifası ile ifa edilmemesi arasında yer alan bu alternatif tatmin yolu, ifanın ikamesi olarak adlandırılır. Tarafların sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde bu yola başvurmalarıyla ortaya çıkan“ifa ikamesi anlaşmaları”, borç ilişkilerine esneklik kazandıran önemli hukuki araçlardır. İfa ikameleri, temel olarak borcun sona erme anı, şekli ve riskin dağılımı bakımından 'ifa uğruna edim' ve 'ifa yerine edim' olmak üzere iki farklı türdedir. Sözleşme özgürlüğü kapsamında borçlu ve alacaklı tarafın iradi olarak bu yola yönelmeleri durumunda ise 'ifa ikamesi anlaşmalarından' bahsedilir. Kökenleri Roma Hukuku'na dayanan bu kurumun hukuki niteliği, türleri arasındaki net ayrım ve modern hukuk sistemlerindeki yeri konusundaki tartışmalar ve düzenleme eksiklikleri, konunun derinlemesine incelenmesini gerekli kılmıştır. Elinizdeki çalışmada öncelikle ifa ikamesine dair kavram sorunu üzerinde durularak ikame edime ilişkin ifa ikameleri dar anlamda ifa ikamesi olarak sınıflandırılmıştır. Ardından önce ifa yerine edim, sonra ifa uğruna edim anlaşmaları hukuki nitelikleri ve unsurları bakımından incelenmiş ve benzer kurumlarla farkları açıklanmıştır. Daha sonra ifa ikamesi anlaşmalarının modern hukuk sistemlerindeki yeri incelenerek önemine binaen ifa ikamesi anlaşmalarına ilişkin taraf iradeleri, yorum kuralları başlığı altında ayrıca ele alınmıştır. Son bölümde ifa yerine edim ve ifa uğruna edim anlaşmalarının hükümleri incelenmiş, sonrasında ifa ikamesi anlaşmalarının alacağın devri, ödeme sistemleri, çek ve bonoyla ödeme, ikinci el araç satımı gibi özel görünümleri ayrıca açıklanmıştır. Tez kapsamındaki konular incelenirken mümkün olduğu kadar benzer kurum ve kavramlarla karşılaştırma yapılmış, farklı hukuk sistemlerindeki yaklaşımlara yer verilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde ise tüm bu açıklamalar ışığında ifa ikamesi anlaşmalarının borçlar hukukundaki yeri ve önemine dair genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the context of the Law of Obligations, performance constitutes a primary procedure for a creditor to obtain satisfaction of his claims, and it is one of the ways of terminating an obligation. However, within the context of debt relations, the parties may enter into an agreement that stipulates the creditor's satisfaction is derived from an act other than the act initially underlying the debt obligation. This alternative method of satisfaction, situated between the performance and non-performance of the obligation, is known as substitution of performance.“Substitution of performance agreements,”which emerge when the parties opt for this approach within the framework of the principle of freedom of contract, are significant legal instruments that provide flexibility to debt relations. Substitutions of performance are classified into two categories:“performance for the sake of performance”and“performance in lieu of performance.”These categories are distinguished by the moment of obligation termination, the form, and the distribution of risk. In the context of freedom of contract, these agreements are formally referred to as“performance substitution agreements.”The legal nature of this institution, which traces its origins to Roman Law, the clear distinction between its types, and its place in modern legal systems, as well as the absence of regulations, necessitated an in-depth examination of the subject. This study commences with an emphasis on the terminology employed in performance substitution agreements, delineating substitutions of performance as performance in the narrow sense. Subsequently, the legal qualities and elements of performance, performance in lieu of performance, and performance for the sake of performance agreements are analyzed, and their differences with similar institutions are explained. The subsequent analysis examines the role of performance substitution agreements in contemporary legal systems. The discussion then shifts to the interpretation of performance substitution agreements, exploring the parties' intentions in light of interpretation rules. The final chapter is dedicated to the examination of the provisions of performance in lieu of performance and performance for the sake of performance agreements, followed by a detailed discussion of the special aspects of substitution of performance agreements, including assignment of receivables, payment systems, payment by check or bill, and sale of second-hand vehicles. In analyzing these issues, comparisons have been made, whenever possible, with similar institutions and concepts found in other legal systems. In the conclusion section, a comprehensive evaluation of the role and significance of substitution of performance agreements in the law of obligations is provided, taking into account all the preceding explanations.
Benzer Tezler
- Distribution of competences between the commission and the national authorities of member states in EC Competition Law
AT Rekabet Hukukunda komisyon ile üye devletlerin ulusal otoriteleri arasında yetki dağılımı
FEYZA BAŞAR
- Çevre politikası açısından: Türkiye'nin Avrupa Topluluğu'na hukuksal uyum
The accommadation of the Turkish legislation to the European Community's legislation: A perspective on environmental legislation
MUSTAFA ALPER
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
HukukAnkara ÜniversitesiAvrupa Toplulukları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAN HAMAMCI
- Türkiye`de para politikası ödemeler dengesi ilişkilerinin parasal yaklaşım çerçevesinde analizi
The Analysis of relationships between monetary policy and balance of payments according to the monetary approach in Turkey
NECMİYE CÖMERTLER
- Sözleşme hukukunda ifa ikameleri ve ifa karineleri
Performance substitutions and presumptions of performance in contract law
YİĞİT ÇELİK
