Güney Asya jeopolitiğinde Çin-Hindistan rekabeti: Sri Lanka'nın dış politika yönelimi
China-India rivalry in South Asian geopolitics: Sri Lanka's foreign policy behavior
- Tez No: 1010858
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYÇA EMİNOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çin ve Hindistan, küresel sistemdeki ekonomik yükselişleriyle 21. yüzyılın bir Asya Yüzyılı olarak nitelendirilmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Günümüzde Çin ve Hindistan arasındaki ikili ilişkilerin sınır anlaşmazlıklarının yanı sıra deniz alanlarında hakimiyet mücadelesi ve uluslararası sistemde konumlanma gibi yeni dinamiklerle karakterize olması, bu yüzyılın rekabet eksenli şekilleneceğini göstermektedir. Her iki aktörün ekonomik olarak yükselişi ve ortak çıkar alanlarına sahip olmaları, Çin ve Hindistan'ı uluslararası sistemde rekabet eden aktörler olarak konumlandırmıştır. Söz konusu bu rekabetin bölgesel bir tezahürü olarak çalışma, Hindistan'ın geleneksel nüfuz alanı olan ve Çin ile rekabetin giderek derinleştiği Güney Asya bölgesine odaklanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, Hint Okyanusu'nun merkezinde yer alan Sri Lanka'da Çin ve Hindistan'ın hangi stratejik araçlar vasıtasıyla bölgesel nüfuz mücadelesi yürüttüklerini analiz etmektir. Sri Lanka, Hindistan'a olan coğrafi yakınlığının ötesinde Deniz İletişim Hatları (SLOCs) üzerinde yer alan stratejik bir ada ülkesidir. Çin'in 2013 yılında hayata geçirdiği KYG (Kuşak ve Yol Girişimi) ile Sri Lanka, bölgesel ve küresel hedeflere sahip bu iki yükselen gücün çıkarlarının çatıştığı bir rekabet alanı haline gelmiştir. Çin'in ekonomik ve askeri kapasite ile yumuşak güç unsurlarıyla Sri Lanka üzerinde derinleşen nüfuzuna karşılık Hindistan, benzer araçları kullanarak Pekin'i dengelemeye çalışmaktadır. Bu rekabette Sri Lanka ise, iki güç arasında dengeleme politikası ile dikkat çekmektedir. Sri Lanka'nın özellikle 2022'deki ekonomik kriz ve 2025'deki Ditwah kasırgası süreçlerinde, Çin ve Hindistan'ı dengeleme politikası belirginleşmektedir. Sri Lanka, hem stratejik konumu hem de Çin ve Hindistan ile olan tarihsel bağları itibariyle Çin-Hindistan rekabetinin merkezinde yer almaktadır. Ada ülkesi, küçük bir devlet (small states) olmasına rağmen, Asya Yüzyılı'nın öncüleri olan Çin ve Hindistan arasındaki rekabeti dengeleme politikası ile etkileyen ve bu yönüyle de bölgesel ve küresel güç dengelerinin şekillenmesinde rol oynayan stratejik bir aktör olarak konumlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
China and India play a decisive role in the 21st century being characterized as the Asian Century through their economic rise in the global system. Today, bilateral relations between China and India are characterized by new dynamics, such as the struggle for maritime dominance and strategic positioning within the international system, in addition to border disputes, indicating that this century will be shaped along a competitive axis. The economic rise of both actors, along with their shared spheres of interest, has positioned China and India as competing actors within the international system. As a regional reflection of this rivalry, this study focuses on South Asia India's traditional sphere of influence- where the competition with China is progressively deepening. In this context, the primary objective of this study is to analyze the strategic tools through which China and India conduct their struggle for regional influence in Sri Lanka, situated at the heart of the Indian Ocean. Beyond its geographical proximity to India, Sri Lanka is a strategic island nation located along critical Sea Lines of Communication (SLOCs). Following the launch of China's Belt and Road Initiative (BRI) in 2013, Sri Lanka has emerged as a competitive arena where the interests of these two rising powers with regional and global ambitions clash. In response to China's deepening influence in Sri Lanka -facilitated by economic, military, and soft power instruments- India has sought to balance Beijing by employing similar tools. In this rivalry, Sri Lanka stands out with its balancing policy between the two powers. Sri Lanka's balancing policy toward China and India becomes particularly evident during the 2022 economic crisis and the 2025 Cyclone Ditwah events. Sri Lanka lies at the center of the Sino-Indian competition, given both its strategic location and its historical ties with China and India. Despite being a small state, the island nation is positioned as a strategic actor that influences the competition between China and India -the pioneers of the Asian Century- through its balancing policy, thus playing a role in shaping regional and global power balances.
Benzer Tezler
- Geopolitics and factors of instability in Afghan politics
Afgan siyasetinde jeopolitik ve kararsızlık faktörleri
SAJAD ALI SAKANDARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Uluslararası İlişkilerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DENİZ YÜKSEKER TEKİN
- Soğuk savaş sonrası Hindistanın Avrasya jeopolitiğindeki yeri
India in Euraisa geopolicy in post cold war
AHMET AKYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Uluslararası İlişkilerSüleyman Demirel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. TİMUÇİN KODAMAN
- Hazar Havzası'nın Çin Halk Cumhuriyeti enerji politikalarındaki yeri
The place of Caspian Basin in The People's Republic of China's energy policies
İBRAHİM YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
EnerjiHarp Akademileri KomutanlığıUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. R. KUTAY KARACA
- Yeni büyük oyunun jeopolitiği: Küresel güçlerin Orta Asya'ya yönelimine ilişkin karşılaştırmalı bir çalışma
Geopolitics of the new great game: A comparative study of global powers pivot to Central Asia
SHAHZADA RAHİM ABBAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerErciyes ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNER ÖZKAN
- The Us and Afghanistan relations after 9/11 event
9/11 olayı sonrasi Amerika ve Afghanistan ilişkiler
MOHAMMAD FEROZ YAQOOBI
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Uluslararası İlişkilerİstanbul Kültür ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. ÇAĞLA GÜL YESEVİ