Bilinçli farkındalık (mindfulness) temelli erken okuryazarlık eğitim programının çocukların erken okuryazarlık becerilerine etkisi
The effect of a mindfulness-based early literacy education program on children's early literacy skills
- Tez No: 1010951
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarına uygulanan Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) Temelli Erken Okuryazarlık Programının çocukların erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesinde okul öncesi eğitim kurumuna devam eden, 21'i deney ve 21'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 42 çocuk oluşturmuştur. Araştırma, ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile Erken Okuryazarlık Testi (EROT) kullanılmıştır. Deney grubuna, araştırma kapsamında hazırlanan Bilinçli Farkındalık Temelli Erken Okuryazarlık Programı sekiz hafta boyunca haftada üç gün uygulanırken, kontrol grubu Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programı doğrultusunda eğitim sürecine devam etmiştir. Uygulama sonrasında her iki gruba son test, deney grubuna ise müdahalenin kalıcılığını ölçmek amacıyla dört hafta sonra kalıcılık testi uygulanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle parametrik olmayan istatistiksel testler kullanılmıştır. Araştırma bulguları, deney grubundaki çocukların erken okuryazarlık toplam puanlarının son test lehine anlamlı düzeyde arttığını göstermiştir. Deney ve kontrol gruplarının son test puanları karşılaştırıldığında, deney grubundaki çocukların sözcük bilgisi, ses bilgisel farkındalık ve dinlediğini anlama alt boyutlarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı belirlenmiştir. Harf bilgisi alt boyutunda ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Kalıcılık testi sonuçları, kazanılan becerilerin uygulama sonrasında da korunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Bilinçli Farkındalık Temelli Erken Okuryazarlık Programının programın okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde etkili ve kalıcı bir müdahale olduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum, erken çocukluk döneminde uygulanan bilinçli farkındalık pratiklerinin, çocukların zihinsel süreçlerini düzenleyerek akademik ve bilişsel gelişimlerini desteklemede kritik bir rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to examine the effect of a Mindfulness-Based Early Literacy Program applied to preschool children on their early literacy skills. The study group consisted of a total of 42 children attending a preschool education institution in the Çankaya district of Ankara during the 2023-2024 academic year, with 21 children in the experimental group and 21 in the control group. The study employed a quasi-experimental design with a pretest-posttest control group. A Personal Information Form and the Early Literacy Test (EROT), developed by the researcher, were utilized as data collection tools. While the experimental group received the Mindfulness-Based Early Literacy Program three days a week for eight weeks, the control group continued their education in accordance with the preschool education program of the Ministry of National Education. Following the intervention, a posttest was administered to both groups, and a retention test was applied to the experimental group four weeks later to measure the persistence of the intervention effects. Due to the non-normal distribution of the data, non-parametric statistical tests were performed. The research findings demonstrated that the total early literacy scores of the children in the experimental group increased significantly in favor of the posttest. When the posttest scores of the experimental and control groups were compared, the children in the experimental group scored statistically significantly higher than those in the control group in the sub-dimensions of vocabulary, phonological awareness, and listening comprehension. However, no statistically significant difference was found between the groups in the letter knowledge sub-dimension. The retention test results revealed that the acquired skills were maintained after the intervention. Consequently, these findings demonstrate that the Mindfulness-Based Early Literacy Program is an effective and permanent intervention for developing the early literacy skills of preschool children. This indicates that mindfulness practices applied in early childhood play a critical role in supporting children's academic and cognitive development by regulating their mental processes.
Benzer Tezler
- Mindfulness temelli bilişsel terapi programı'nın (MBTC) bilişsel duygu düzenleme psikolojik belirtiler ve erken dönem uyumsuz şemalar üzerindeki etkisi
The effect of the mindfulness based cognitive theraphy program on cognitive emotion regulation psychological symptoms and early maladaptive schemales
NUKET OYGUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Mindfulness temelli bilişsel terapi programı'nın (MBCT) bilişsel duygu düzenleme psikolojik belirtiler ve erken dönem uyumsuz şemalar üzerindeki etkisi
The effect of the mindfulness based cognitive theraphy program on cognitive emotion regulation psychological symptoms and early maladaptive schemales
NUKET OYGUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Okul öncesi eğitime devam eden 48-66 aylık çocuklara yönelik bilinçli farkındalık (mindfulness) temelli akran ilişkisi programı önerisi
Proposal for mindfulness based peer relationship program of 48-66 month old children who continue in preschool education
MERVE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU AKTAN ACAR
PROF. DR. RAZİYE BİLGE UZUN
- Meme kanseri hastalarında yaşam kalitesinin iyileştirilmesi için farkındalık temelli bilişsel terapi programının uyarlanması ve etkililiğinin incelenmesi
Adaptation and effectiveness of mindfulness based cognitive therapy program for improving quality of life in breast cancer patients
SEDA ARITÜRK
- Şizofreni hastalarında mindfulness temelli kanıta dayalı ergoterapi müdahalelerinin içselleştirilmiş damgalama üzerine etkisi
The effect of mindfulness-based evidence-based occupational therapy interventions on internalized stigma in Schizophrenia
ÖZLEM YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ASQAROVA