Hz. Peygamber sallâllahu aleyhi ve sellem'in hastalara yönelik yaklaşımında
The“consolation”method in The Prophet Muhammad's (peace be upon him) approach to the sick
- Tez No: 1010970
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN TAHTACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Hadis, Hz. Muhammed, Teselli, Hadith, Hz. Muhammed, Consolation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Hz. Peygamber sallâllahu aleyhi ve sellem'in hastalara yönelik yaklaşımını teselli kavramı çerçevesinde ele alarak, hastalık kavramının İslâm düşüncesindeki anlamını ve bu anlamın nebevî uygulamalardaki yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Kur'ân-ı Kerîm ile birlikte hadis kaynakları sened değerlendirmesine girmeden metin merkezli bir yöntemle ele alınarak elde edilen bilgiler betimleyici bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle teselli kavramı kavramsal çerçevesiyle ele alınmıştır. Sabır, tevekkül, moral ve umut gibi ilişkili kavramlarla bağlantısı ortaya konulmuştur. Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Peygamber'e ve Mü'minlere yönelik teselli içerikli hitapların, özellikle sabır ve ilahî yardım bilinci etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. Bu ilahî teselli dilinin, Hz. Peygamber'in hastalara yönelik yaklaşımında belirgin bir uygulama alanı bulduğu görülmüştür. Hadis literatüründe yer alan rivayetlere bakıldığında, Hz. Peygamber'in hastalara yönelik sözlü ve fiilî teselli yöntemleri kullandığı anlaşılmaktadır. Hasta ziyaretleri, umut verici sözler, dualar ve şefkat içerikli davranışlar ve moral telkinleri, hastalık döneminde bireyin yaşadığı korku, yalnızlık ve ümitsizlik gibi duyguları hafifletmeye yönelik uygulamalar olarak değerlendirilebilir. Bu noktada, Hz. Peygamber sallâllahu aleyhi ve sellem'in hastalara yaklaşımının teselli yaklaşımında belirli tekrar eden temalar bulunduğu söylenebilir. Çalışmada ayrıca hastalığın, İslâmî kaynaklarda yalnızca biyolojik bir rahatsızlık olarak değil de sabır, arınma ve imtihan bağlamında ele alındığı görülmüştür. Hz. Peygamber'in, hastalığı günahların bağışlanmasına vesile olan bir süreç olarak anlamlandırması, hastalara yönelik teselli söyleminin temel dayanaklarından biri olarak değerlendirilmiştir. Bu anlayışın bireyin hastalık sürecini anlamlandırmasına katkı sağladığı ifade edilebilir. Sonuç olarak bu araştırma, Hz. Peygamber sallâllahu aleyhi ve sellem'in hastalara yönelik yaklaşımında tesellinin merkezi ve işlevsel bir unsur olduğunu ortaya koymuştur. Bu yaklaşımın, günümüzde önem kazanan manevi bakım ve psikososyal destek uygulamalarıyla örtüştüğü görülmüş, çalışmanın hadis ilmi, din psikolojisi ve manevi danışmanlık alanlarında yapılacak araştırmalara katkı sunması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the Prophet Muhammad's (peace be upon him) approach toward the sick within the framework of the concept of consolation, and to analyze the meaning of illness in Islamic thought as well as its reflections in prophetic practices. The research is based on a text-centered methodology grounded in the Qur'an and hadith sources, and the obtained data have been evaluated through a descriptive approach. First, the concept of consolation is addressed within its conceptual framework. Its relationship with associated notions such as patience (ṣabr), trust in God (tawakkul), morale, and hope is explored. It is observed that consolatory addresses in the Qur'an directed both to the Prophet and to the believers are shaped particularly around patience and awareness of divine assistance. This divine language of consolation is found to have a clear practical manifestation in the Prophet's approach to the sick. An examination of the narrations in the hadith literature indicates that the Prophet employed both verbal and practical methods of consolation toward the sick. Visiting the ill, offering hopeful expressions, supplication, compassionate behavior, and moral encouragement are evaluated as conscious practices aimed at alleviating feelings such as fear, loneliness, and despair experienced during illness. In this context, it is concluded that the Prophet's approach to the sick was based on a systematic method of consolation. The study further demonstrates that in Islamic sources, illness is not regarded merely as a biological condition but is also understood within the framework of patience, purification, and trial. The Prophet's interpretation of illness as a means for the expiation of sins constitutes one of the fundamental bases of his consolatory discourse toward the sick. This understanding is found to contribute to individuals' meaning-making processes during illness and to enhance their psychological resilience. In conclusion, this research reveals that consolation occupies a central and functional place in the Prophet's approach to the sick. It is observed that this approach largely overlaps with contemporary practices of spiritual care and psychosocial support. The study aims to contribute to further research in the fields of hadith studies, psychology of religion, and spiritual counseling.
Benzer Tezler
- الطعن في رسول الله صلى الله عليه وسلم والرد عليه في المنظور القرآني
Hz. Peygamber'e Sallallahu Aleyhi ve Sellem dil uzatmak ve buna Kur'an perspektifinden reddiye - Challenging the Messenger of God, Mohammed (Peace be Upon Him) and responses of these challenges in the perspective of the Holy Quran
MAMADOU COULIBALY
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSSEF
- الأحاديث الواردة في الأمور التي خاف النبي صلى الله عليه وسلم على امته وسبل الوقاية منها جمعاً ودراسةً
Hz. Peygamber'in ümmeti hakkında korktuğu hususlar ve korunma yolları
ASO MOHAMMADI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER BAYRAKTUTAR
- Bir muallim olarak Hz. Peygamber`in insan telakkisi
Başlık çevirisi yok
SELÇUK COŞKUN
Doktora
Türkçe
1996
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ABDULLAH AYDINLI
- حجية أفعال الرسول: دراسة حول كتاب المحقق لأبي شامة المقدسي
Hz. Peygamber'in fiillerinin hücciyeti: Ebu Şâme el-Makdisî'nin el-Muhakkak eseri özelinde bir inceleme
ÖMER KARADUMAN
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAİL OKUYUCU
- Arap edebiyatında peygambere (SAV) salavat metinleri yapı ve unsurlar
نصوص الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم في الأدب العربيالبنية والعناصر
MOULAY EL HASSAN EL HAFİDİ
Doktora
Arapça
2022
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULHADİ TİMURTAŞ