Spordan siyasete Bulgaristan'da Türk azınlık kimliğinin inşasında süreklilik ve kırılmalar
From sports to politics : Continuitaries and fractures in the construction of Turkish minority identity in Bulgaria
- Tez No: 1011125
- Danışmanlar: PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Bulgaristan Türkleri, Anlatı Analizi, Lider, Spor, Azınlık, Kimlik, Türkçe Eğitim, Turan Spor Birliği, Bulgaristan, Turks of Bulgaria, Narrative Analysis, Leader, Sports, Minority, Identity, Turkish Education, Turan Sports Union, Bulgaria
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
SPORDAN SİYASETE BULGARİSTAN'DA TÜRK AZINLIK KİMLİĞİNİN İNŞASINDA SÜREKLİLİK VE KIRILMALAR HAYDAR EREN AKIN Bu çalışma, Bulgaristan'ın bağımsızlığı sonrasında ortaya çıkan Tuna Vilayeti'ndeki ve Doğu Rumeli'deki Türk azınlığın liderlik yapısını, süreklilik ve kırılmalar çerçevesinde, günümüze kadar uzanan geniş bir tarihsel çerçevede incelemektedir. Çalışma, liderlerin meşruiyet kaynağını Pierre Bourdieu'nün alan teorisi üzerinden ele alarak, Bulgaristan Türklerinin siyasi elitlerini, Türk Öğretmenler Birliği, Turan Spor Birliği ve demokratik dönemde ise Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) içinde incelemektedir. Bulgaristan'da Türk azınlık siyasi liderliği açısından eğitim sermayesinin önemini tespit eden bu çalışmada, Bulgaristan Türklerinde liderliğin belirleyici şekilde öğretmenlik mesleğiyle ilintili olduğu çıkarımını ortaya koymaktadır. Özellikle iki savaş arası dönemde sporun azınlık kimlik inşasında araçsallaştırıldığı ve bu yolla Türk azınlığı gençlerinin bedensel ve ahlaki olduğu kadar ideolojik açıdan da Türk spor kulüpleri ve Turan cemiyetleri tarafından bir formasyona tabii tutuldukları görülmüştür. Turan Spor Birliği çatısı altında toplanan bu kulüplerin liderlerinin aynı zamanda Türk Öğretmenler Birliği ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bununla birlikte Türk Pedagoji Okulu'nun yetiştirdiği eğitimci genç liderlerin de bu yapıda önemli bir şekilde yer aldığı gözlemlenir. İdeolojik olarak Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşanan Kemalist devrimlerden etkilenen bu Türk azınlık lider kadroları, 1878 sonrasında başlayan süreçte geri bırakılmış ve izole bir biçimde köy ve kasabalarına terk edilmiş Türk azınlığını ideolojik bir paydada ve spor yoluyla geliştirmeyi hedeflemişlerdir. Türk Öğretmenler Birliği ve Turan Spor Birliği'nin kapatılmasının ardından gelen Soğuk Savaş dönemi Komünist yönetiminde Turan'ın mirası Türk azınlık arasında daha çok gizli şekilde devam ettirilmiştir. Komünizm döneminde hem eğitim hem de spor alanında Türk azınlığı temsil eden önemli isimler ortaya çıkmıştır. Özellikle Türkçe adlarını kullanan sporcuların Bulgaristan'ı uluslararası spor organizasyonlarında temsil etmesi, Türk azınlığının varlığını tüm dünyaya göstermiştir. Ayrıca Türk spor kulüpleri gizli yapılanma modelleri ile köy ve kasabalarda gençler üzerinde kimlik inşasını devam ettirmiş, Türk azınlığın kültürel sermayesini artıracak çalışmalara imza atmışlardır. Demokratik dönem sonrasında Türk azınlık kimlik inşasında Türk siyasi partileri, özellikle de HÖH ön plana çıkmıştır. Bu dönem güçlü liderlik yapısıyla dikkat çekmektedir. Ahmed Doğan, Lütfi Mestan, Mustafa Karadayı ve Delyan Peevski azınlık Türk kimliğinin siyasi inşasına lider etkisinin incelenmesi açısından ele alınacaktır. Özelllikle Doğan ile Peevski arasında yaşanan yakın dönem fikir ayrılığı, HÖH partisinde ciddi bir bölünmeye yol açmıştır. Bu bölünme bir asırlık kimlik sorusunu Türk azınlık için yeniden gündeme getirmiştir; Bulgaristan Türkleri mi yoksa Bulgaristan Müslümanları mı? Anlatı analizi, saha çalışması ve arşiv çalışmaları doğrultusunda bu sorulara cevaplar aranacaktır. Sporun ve liderliğin Bulgaristan'da Türk azınlığın siyasi kimlik inşasındaki etkisi Bulgaristan'da Türk azınlığın ortaya çıkışından günümüze ele alınarak Türk akademisine özgün bir katkı hedeflenir.
Özet (Çeviri)
FROM SPORTS TO POLITICS : CONTINUITARIES AND FRACTURES IN THE CONSTRUCTION OF TURKISH MINORITY IDENTITY IN BULGARIA HAYDAR EREN AKIN This study examines the leadership structure of the Turkish minority in the Danube Province and Eastern Rumelia that emerged following Bulgaria's independence, within a framework of continuity and ruptures, in a broad historical context extending to the present day. The study analyzes the sources of legitimacy for leaders through Pierre Bourdieu's field theory, investigating the political elites of the Bulgarian Turks within the Turkish Teachers' Union, the Turan Sports Union, and, in the democratic period, the Movement for Rights and Freedoms (MRF). Identifying the importance of educational capital in terms of Turkish minority political leadership in Bulgaria, this study concludes that leadership among Bulgarian Turks is decisively linked to the teaching profession. Particularly during the interwar period, sports were instrumentalized in the construction of minority identity, and through this, Turkish minority youth were subjected to a formation not only in physical and moral terms but also ideologically by Turkish sports clubs and Turan societies. It is observed that the leaders of these clubs, gathered under the umbrella of the Turan Sports Union, were also associated with the Turkish Teachers' Union. Additionally, the young educator leaders trained by the Turkish Pedagogical School are noted to have played a significant role in this structure. Ideologically influenced by the Kemalist revolutions in the Republic of Turkey, these Turkish minority leadership cadres aimed to develop the Turkish minority, which had been left behind and isolated in their villages and towns in the process that began after 1878, on an ideological basis and through sports. Following the closure of the Turkish Teachers' Union and the Turan Sports Union, during the Cold War-era communist regime that followed, the legacy of Turan was continued among the Turkish minority in a more covert manner. During the communist period, important figures representing the Turkish minority emerged in both education and sports. In particular, athletes using Turkish names representing Bulgaria in international sports organizations demonstrated the existence of the Turkish minority to the entire world. Furthermore, Turkish sports clubs, through covert organizational models, continued identity construction among youth in villages and towns, undertaking efforts to increase the cultural capital of the Turkish minority. In the post-democratic period, Turkish political parties, especially the MRF, came to the forefront in the construction of Turkish minority identity. This period is noteworthy for its strong leadership structure. Ahmed Doğan, Lütfi Mestan, Mustafa Karadayı, and Delyan Peevski will be examined in terms of the impact of leadership on the political construction of the minority Turkish identity. In particular, the recent ideological divergence between Doğan and Peevski has led to a serious split in the MRF party. This split has brought back to the agenda a century- old identity question for the Turkish minority: Bulgarian Turks or Bulgarian Muslims? Answers to these questions will be sought through narrative analysis, fieldwork, and archival studies. The impact of sports and leadership on the political identity construction of the Turkish minority in Bulgaria is examined from the emergence of the Turkish minority in Bulgaria to the present day, aiming to make an original contribution to Turkish academia.
Benzer Tezler
- Siyasal iletişim aracı olarak siyasi partilerde amblem kullanımı:“Türk dünyası örneği”
Use of emblem in political parties as an instrument of political communication: An example of the Turkish world - Cаясий байланыш куралы катары саясий партияларда эмблеманы колдонуу: Tүрк дүйнөсүнүн мисалында
ZEKİ OKYAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI YURDİGÜL
- Halkevi dergilerinde Kemalizm 1932-1951
Kemalism in people's house journals 1932-1951
BEHLÜL BURAK DUMLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN GÜZ
- Bilgi toplumu kuramları bağlamında yeni medyada bilimsel bilgi
Scientific knowledge in new media in the context of information society theories
EŞREF ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim Bilimleriİstanbul Gelişim ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA ÜMİT ARAT
- Sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi bağlamında Covid-19 döneminde yer alan profesyonel disiplin kurulu kararlarının incelenmesi
An analysis of professional football disciplinary committee decision in the Covid-19 period in the context of preventing violence and disorder in sports
BERT CANBOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Adli TıpÜsküdar ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN YALÇIN SARIBEY