Geri Dön

Tip 2 Diyabetes mellituslu hastalarda fiziksel aktivite ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between physical activity and sleep quality in patients with type 2 Diabetes mellitus

PDF İndir

  1. Tez No: 1011132
  2. Yazar: KADRİYE KAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus-tip 2, Fiziksel aktivite, Uyku kalitesi, Diabetes mellitus-type 2, Physical activity, Quality of sleep
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda fiziksel aktivite ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu ilişkinin sosyodemografik ve klinik değişkenlerle birlikte incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla planlanmış kesitsel, tanımlayıcı ve analitik bir çalışmadır. Çalışmaya 161 tip 2 diyabetes mellituslu hasta dahil edilmiştir. Hastaların 81'i (%50,3) kadın olup yaş ortancası 61 (ÇAA: 51-65) olarak bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa kullanılarak değerlendirilmiş; şiddetli fiziksel aktivite, orta şiddette fiziksel aktivite, yürüyüş, günlük oturma süresi ve toplam enerji harcaması ayrı ayrı hesaplanmıştır. Yüksek fiziksel aktivite grubundaki katılımcı sayısının sınırlı olması nedeniyle, karşılaştırmalı analizlerde orta ve yüksek fiziksel aktivite grupları birleştirilerek orta/yüksek fiziksel aktivite grubu olarak değerlendirilmiştir. Uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile değerlendirilmiş; toplam puan ve alt bileşenler incelenmiş, ayrıca iyi uyku kalitesi, orta düzeyde uyku sorunları ve kötü uyku kalitesi olarak sınıflandırılmıştır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0 yazılımı ile yapılmış, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Post-hoc çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesine göre belirlenen düzeltilmiş anlamlılık sınırı esas alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların 100'ü (%62,1) düşük, 61'i (%37,9) orta/yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahipti. Uyku kalitesi sınıflamasına göre 33 (%20,5) hasta iyi uyku kalitesine, 79'u (%49,1) orta düzeyde uyku sorunlarına ve 49'u (%30,4) kötü uyku kalitesine sahipti. Toplam MET skoru uyku kalitesi grupları arasında anlamlı farklılık göstermiş ve kötü uyku kalitesinden iyi uyku kalitesine doğru arttığı saptanmıştır. Günlük oturma süresi ile uyku kalitesi arasında da anlamlı ilişki bulunmuş, kötü uyku kalitesine sahip bireylerde günlük oturma süresinin daha uzun olduğu görülmüştür. Fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmış; orta/yüksek fiziksel aktivite grubundaki bireylerin iyi uyku kalitesi grubunda, düşük fiziksel aktivite grubundaki bireylerin ise kötü uyku kalitesi grubunda beklenenden daha yüksek oranda yer aldığı belirlenmiştir. Toplam PUKİ puanı ile toplam MET skoru arasında orta-güçlü düzeyde negatif yönlü, günlük oturma süresi arasında ise pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptanmıştır. Çok değişkenli analizde düşük fiziksel aktivite düzeyi, hipertansiyon varlığı ve yüksek beden kitle indeksi kötü uyku kalitesi ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar: Bu çalışmada tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda fiziksel aktivite ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu gösterilmiştir. Fiziksel aktivite düzeyinin artmasının ve sedanter sürenin azalmasının uyku kalitesi üzerinde olumlu etkileri olabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular, diyabet yönetiminde yalnızca glisemik kontrolün değil, fiziksel aktivite ve uyku sağlığının da bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to evaluate the relationship between physical activity and sleep quality in patients with type 2 diabetes mellitus and to examine this relationship together with sociodemographic and clinical variables. Methods: This study was designed as a cross-sectional, descriptive, and analytical study to evaluate the relationship between physical activity level and sleep quality in patients with type 2 diabetes mellitus admitted to the Family Medicine Outpatient Clinic of Izmir Katip Celebi University Atatürk Training and Research Hospital. A total of 161 patients were included in the study. Of the patients, 81 (50.3%) were female and the median age was 61 years (IQR: 51–65). Physical activity level was assessed using the International Physical Activity Questionnaire-Short Form; vigorous physical activity, moderate physical activity, walking, daily sitting time, and total energy expenditure were calculated separately. Because the number of participants in the high physical activity group was limited, the moderate and high physical activity groups were combined and evaluated as the moderate/high physical activity group in comparative analyses. Sleep quality was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index; total score and subcomponents were evaluated, and patients were also classified as having good sleep quality, moderate sleep problems, or poor sleep quality. All statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0, and p<0.05 was considered statistically significant. Bonferroni correction was applied in post-hoc multiple comparisons. Results: Of the participants, 100 (62.1%) had low physical activity and 61 (37.9%) had moderate/high physical activity. According to sleep quality classification, 33 patients (20.5%) had good sleep quality, 79 (49.1%) had moderate sleep problems, and 49 (30.4%) had poor sleep quality. Total MET score differed significantly among sleep quality groups and increased from poor sleep quality to good sleep quality. Daily sitting time was also significantly associated with sleep quality, and patients with poor sleep quality had longer sitting times. A significant relationship was found between physical activity level and sleep quality; individuals in the moderate/high physical activity group were represented more frequently than expected in the good sleep quality group, whereas those in the low physical activity group were represented more frequently than expected in the poor sleep quality group. A moderate-to-strong negative correlation was found between total PSQI score and total MET score, while a significant positive correlation was found between total PSQI score and daily sitting time. In multivariable analysis, low physical activity level, hypertension, and higher body mass index were independently associated with poor sleep quality. Conclusion: This study demonstrated a significant relationship between physical activity and sleep quality in patients with type 2 diabetes mellitus. Increased physical activity and reduced sedentary time may have favorable effects on sleep quality. These findings suggest that not only glycemic control but also physical activity and sleep health should be addressed within a holistic approach in diabetes management.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    857293

    Tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda kardiyovasküler risk, fiziksel aktivite düzeyleri ve uyku kalitelerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of cardiovascular risk, physical activity levels and sleep quality in patients with type 2 diabetes mellitus

    NURBANU MERT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSelçuk Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. KAMİLE MARAKOĞLU

  2. Tez No

    814227

    COVID-19 geçirmiş ve geçirmemiş tip-2 diyabetli hastalarda aerobik egzersiz ve gevşeme eğitimi içeren telerehabilitasyon programlarinin etkileri

    Effects of telerehabilitation programs include aerobic exercise and relaxation training in patients with type-2 diabetes with and without COVID-19

    HAYRİYE YILMAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET GÜRHAN KARAKAYA

  3. Tez No

    945648

    Tip 2 diyabetli hastalarda krononütrisyon profili ve yeme jetlagı ile metabolik kontrol arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Chrononutrion profile eating jetlag in patients with type 2 diabetes evaluation of the relationship between metabolic control

    BUSE ERTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL

  4. Tez No

    538539

    Tip 2 diabetes mellitus' lu olgularda vücut ağırlığının fiziksel aktivite düzeyi, fonksiyonel kapasite, denge ve yaşam kalitesine etkisi

    The effect of body weight on physical activity level, functional capacity, balance and quality of life in cases with type 2 diabetes mellitus

    ŞULE TOPÇU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMİRAMİS ÖZYILMAZ

  5. Tez No

    692272

    Tip 2 diabetes mellitus tanısı olan 18-65 yaş arası hastalarda insomnia varlığının yaşam kalitesi, öz bakım ve diyabet regülasyonu üzerine etkisi

    The effect of insomnia on quality of life, self-careand diabetes regulation in patients aged 18-65 years with type 2 diabetes mellitus

    SEMA NUR KOÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN

Geri Dön