Kişilik ve dindarlığın müziğe yönelik eğilimlerle ilişkisi üzerine nicel bir araştırma
A quantitative research on the relationship of personality and religiosity with music tendencies
- Tez No: 1011261
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bireylerin kişilik özellikleri ile dinî yönelim biçimlerinin müziğe yönelik tutum ve eğilimleriyle olan ilişkisini incelemektedir. Araştırma, kişilik ve dindarlığın müzik yönelimi üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlayan ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir tasarım çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üzeri 424 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmış; veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Müzik Yönelim Ölçeği ve Müzikal Unsurlar Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği kısa formu ile Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dinî Yönelim Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular, müziğe yönelik yönelim ile dinî yönelim arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Kişilik boyutları açısından ise özellikle uyumluluk ve deneyime açıklık ile müzik yönelimi arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre, kişilik özellikleri ve dinî yönelim değişkenlerinin birlikte ele alındığı model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş ve müziğe yönelik yönelimdeki varyansın yaklaşık %13'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Modelde en güçlü yordayıcı değişkenin dinî yönelim olduğu, uyumluluk boyutunun ise sınırlı düzeyde katkı sağladığı görülmüştür. Elde edilen bulgular, müziğe yönelik yönelimin yalnızca kişilik özellikleriyle değil, aynı zamanda dinî yönelim biçimleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu durum, müzikle kurulan ilişkinin bireysel psikolojik özelliklerin yanı sıra inanç temelli yönelimler çerçevesinde de şekillendiğine işaret etmektedir. Çalışma, kişilik, dindarlık ve müzik yönelimi arasındaki ilişkileri birlikte ele alarak ilgili literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between individuals' personality traits and religious orientation styles and their orientation toward music. The research was designed as a quantitative study based on a correlational survey model aimed at revealing the effects of personality and religiosity on musical orientation. The sample of the study consists of 424 participants aged 18 and above living in Türkiye. Data were collected through an online survey. The data collection instruments included a Personal Information Form, the Music Orientation Scale and Musical Elements Scale, the short form of the Five-Factor Personality Scale, and the Revised Muslim Religious Orientation Scale. The data were analyzed using SPSS, and descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were employed. The findings indicate that there is a significant and positive relationship between musical orientation and religious orientation. In terms of personality traits, agreeableness and openness to experience were found to have low to moderate significant relationships with musical orientation. According to the results of the multiple regression analysis, the model including personality traits and religious orientation variables was statistically significant and explained approximately 13% of the variance in musical orientation. Religious orientation emerged as the strongest predictor in the model, while agreeableness made a limited but significant contribution. The findings suggest that musical orientation is associated not only with personality traits but also with religious orientation styles. This indicates that individuals' engagement with music is shaped not only by psychological characteristics but also by belief-based orientations. The study contributes to the literature by addressing the relationship between personality, religiosity, and musical orientation within an integrated framework.
Benzer Tezler
- Vegan tüketicilerin kişilik özellikleri ile dindarlığın vegan olma motivasyonlarıyla arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırma
A study examining the relationship between the personality traits of vegan consumers and their motivation for becoming vegan
LEYLA TOSUN ADAŞLIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeKocaeli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. HANDE BEGÜM BUMİN DOYDUK
- Gösterişçi dindarlığın psikolojik temelleri
Psychological fundamentals of pretentious piety
HALİME KAYRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiHarran ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇAKMAK
- Kişilik özellikleri ve dinsel yönelimler üzerine bir araştırma
An empiric study on personality traits and religious orientations
YAHYA TURAN
- Dindarlık yönelimi ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki
Relation between religious orientation and personality
EMİNE AZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN SEVİNÇ
- Kişilik özellikleri ve dindarlık ilişkisi üzerine bir araştırma ((Erzurum ili örneği)
A research on the relationship of personalncharacteristics and religiousness (Example of Erzurum province)
NİDA YAĞIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED KIZILGEÇİT