Eylem yönelimli veya durum yönelimli çalışanların lider üye etkileşimi ve işe adanmışlık düzeylerini belirlemeye yönelik bir araştırma
A study on determining the levels of leader–member exchange and work engagement of action-oriented and state-oriented employees
- Tez No: 1011370
- Danışmanlar: PROF. DR. OLCA SÜRGEVİL DALKILIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışanların bireysel özellikleri ile örgütsel ilişkilerinin iş sonuçları üzerindeki etkisi, örgütsel davranış alanında önemli bir araştırma konusudur. Bu bağlamda, eylem-durum yönelimi, bireylerin hedefe yönelik davranışlarını başlatma ve sürdürme eğilimlerini açıklayan önemli bir kişisel özellik olarak öne çıkmaktadır. Lider-üye etkileşimi, çalışan ile lider arasındaki ilişkinin kalitesini yansıtan temel bir örgütsel değişkendir. İşe adanmışlık ise, çalışanların işlerine yönelik dinçlik, adanma ve yoğunlaşma düzeylerini ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, eylem-durum yöneliminin işe adanmışlık üzerindeki etkisini incelemek ve bu etkide lider-üye etkileşiminin aracılık rolünü belirlemektir. Araştırma verileri Ege Bölgesi'nde özel sektörde çalışan beyaz yakalılardan anket tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma modeli korelasyon, regresyon ve PROCESS Macro aracılık analizi ile test edilmiş, ayrıca SmartPLS ile yapısal eşitlik modellemesi uygulanmıştır. Bulgular, eylem-durum yöneliminin hem lider-üye etkileşimi hem de işe adanmışlık üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca lider-üye etkileşiminin işe adanmışlık üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Aracılık analizi, lider-üye etkileşiminin bu etkide kısmı aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, çalışanların bireysel eğilimlerinin iş sonuçları üzerindeki etkisinin yalnızca doğrudan değil, aynı zamanda örgütsel ilişkiler aracılığıyla dolaylı olarak da şekillendiğini göstermektedir. Araştırma, lider-üye etkileşiminin bireysel özelliklerin işe adanmışlık üzerindeki etkisini açıklayan önemli bir mekanizma olduğunu ortaya koyarak literatüre katkı sunmakta ve yöneticilere çalışanların adanmışlığını artırmada etkileşim temelli süreçlerin önemine dair uygulamaya yönelik çıkarımlar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The impact of employees' individual characteristics and organizational relationships on job outcomes is an important research topic in organizational behavior. In this context, action–state orientation emerges as a significant personal characteristic explaining individuals' tendencies to initiate and sustain goal-directed behaviors. Leader–member exchange represents a key organizational variable reflecting the quality of the relationship between employees and their leaders. Work engagement refers to employees' levels of vigor, dedication, and absorption. The aim of this study is to examine the effect of action–state orientation on work engagement and to determine the mediating role of leader–member exchange in this effect. Data were collected from white-collar employees in the private sector in the Aegean Region using a survey. The model was tested through correlation and regression analyses, mediation analysis using PROCESS Macro, and structural equation modeling using SmartPLS. Findings show that action–state orientation has a positive and significant effect on both leader–member exchange and work engagement. Leader–member exchange also has a significant effect on work engagement. Mediation analysis indicates that leader–member exchange plays a partial mediating role in this effect. These findings indicate that the effect of employees' individual tendencies on job outcomes emerges both directly and indirectly through organizational relationships. The study contributes to the literature by showing that leader–member exchange is an important mechanism explaining the effect of individual characteristics on work engagement and provides practical implications for managers regarding interaction-based processes to enhance engagement.
Benzer Tezler
- Yaratıcı örgüt kültürü ve yönetim
Başlık çevirisi yok
HALİL TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA AYDIN
- The role of service design as a driver of innovation in the manufacturing industry
İmalat sanayiinde inovasyonu tetikleyen etken olarak servis tasarımının rolü
DENİZ SAYAR
Doktora
İngilizce
2018
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ER
- Pandemi krizinden kaynaklanan dijital dönüşüm kapsamında gündeme gelen İnsan Kaynakları (İK) ve Bilgi Teknolojileri (BT) pratiklerinin kalıcılaştırılması: Otomotiv sektöründe nitel bir araştırma
Permanence of Human Resources (HR) and Information Technologies (IT) practices that come up within the scope of digital transformation caused by the pandemic crisis: A qualitative research in the automotive sector
FATMA ZEHRA KÖKER
Doktora
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim SistemleriAnkara Üniversitesiİnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP VARÇIN
- Toplumsal kültürün hastanelerin kurum kültürüne etkisi: Fırat Tıp Merkezi örneği
The impact of societal culture on corporate culture of hospitals: The case of Fırat Medical Center
RAMAZAN ERDEM
Doktora
Türkçe
2003
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SIDIKA KAYA
- Construction risk management in developing countries
Gelişmekte olan ülkelerde inşaat risk yönetimi
TUNA ERATA
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA HEYECAN GİRİTLİ