Tarım sektöründe kuraklığın sosyoekonomik ve sosyokültürel etkileri
Socioeconomic and sociocultural impacts of drought on the agricultural sector
- Tez No: 1011489
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM ÇAKIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Afet Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kuralık olayları, geçmişte toplumlar ve çevre üzerinde geniş kapsamlı ve yıkıcı etkiler bırakmıştır. Birçok sektörü etkilemesinin yanında bittikten sonra bile etkilerinin yıllarca devam etmesi kuraklığı en maliyetli afetlerden biri yapmaktadır. Küresel ısınma ve iklim değişikliği dünyanın belirli bölgelerinde kuraklık olaylarını şiddetlendirmesi ve sıklığını arttırması beklenmektedir. Türkiye'de, son yıllarda kuraklık olaylarının sıklığı artmaktadır. Tarım sektörü, yaşanan kuraklık olaylarının etkilerinin en yoğun biçimde hissedildiği alanlardan biridir. Bunlara ek olarak Türkiye, gelecekte kuraklık olaylarının şiddetleneceği ve sıklaşacağı Akdeniz havzasında yer almaktadır. Bu perspektif doğrultusunda, Türkiye tarım sektörünün çok boyutlu durumsal analizi, yakın zaman kuraklık etkilerinin değerlendirilmesi ve uyum-müdahale kapasitesinin incelenmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, kuraklığın sosyoekonomik ve sosyokültürel etkilerini tespit etmek ve bu etkilerin ortadan kaldırılması veya hafifletilmesi için çözüm önerileri geliştirmektedir. Çalışmada alan uzmanlarının teknik gözlem ve değerlendirmeleri ile çiftçilerin saha deneyimlerinden faydalanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda kapsamlı bir çerçeve sunmak için ayrıca katılımcılara; güçlü tarım ülkesi olma kriterleri, son yıllarda tarım sektörüne ilişkin gözlemleri, iklim değişikliğini deneyimleme biçimleri, kuraklık olgusuna anlamlandırma biçimleri, kuraklıkla mücadele, başa çıkma ve kuraklığa uyum sağlama stratejileri konularında sorular sorulmuştur. Çalışma, nitel araştırma metodolojilerinden fenomonolojik desene uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında; alan uzmanlarına yönelik teknik mülakatlar ile sektör çalışanları ve çiftçileri kapsayan deneyim odaklı saha görüşmeleri olmak üzere iki temel aşamadan oluşan veri toplama süreci yürütülmüştür. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler çözümlenerek MAXQDA 2024 Nitel Veri Analiz Programına aktarılmış, kodlar, kod kategorileri alt temalar ve ana temalar oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, Türkiye'de tarım sektörünün; ekonomik, sosyal, kültürel, yapısal, yönetimsel ve çevresel boyutlarda çok katmanlı sorunlarla karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Bu sorunların merkezinde yer alan kuraklığın, tarımsal yapı üzerinde sosyoekonomik, sosyokültürel, çevresel ve halk sağlığı açılarından derin etkilere sahip olduğu saptanmıştır. Çalışma; kuraklık yönetimi çerçevesinde mücadele, başa çıkma ve uyum stratejilerine yönelik kritik veriler sunmaktadır. Karşılaştırmalı analiz sonuçları; uzman katılımcıların çözüm önerileri ile çiftçilerin sahada uyguladıkları stratejilerin birçok noktada radikal bir biçimde farklılaştığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Drought events have historically left widespread devastating impacts on societies and the environment. In addition to affecting numerous sectors, the fact that its effects persist for years even after it has ended makes drought one of the costliest disasters. Global warming and climate change are expected to intensify and increase the frequency of drought events in specific regions of the world. In recent years, Turkey has experienced an increase in the frequency of drought events. The agricultural sector is one of the areas where the impacts of drought events are felt most intensely. Furthermore, Turkey is located in the Mediterranean basin, where drought events are projected to become more severe and frequent in the future. From this perspective, the need has arisen for a multidimensional situational analysis of Turkey's agricultural sector, an assessment of recent drought impacts, and an examination of its adaptation and response capacity. The aim of this study is to identify the socioeconomic and sociocultural impacts of drought and to develop solution proposals for eliminating or mitigating these impacts. Both the technical observations and evaluations of field experts and the practical field experiences of farmers were drawn upon in this study. To provide a comprehensive framework for this objective, participants were also inquired of regarding the criteria for being a strong agricultural nation, their observations of the agricultural sector in recent years, their experiences of climate change, their interpretations of the drought phenomenon, and their strategies for combating, coping with, and adapting to drought. The study was designed based on the phenomenological design, a qualitative research methodology. Within the scope of the research, a two-stage data collection process was conducted, consisting of technical interviews with field experts and experience-focused field interviews involving sector employees and farmers. The data obtained from the semi-structured interviews were transcribed, analyzed, and transferred to the MAXQDA 2024 Qualitative Data Analysis Software, where codes, code categories, sub-themes, and main themes were established. Research findings indicate that the agricultural sector in Turkey faces multifaceted problems across economic, social, cultural, structural, administrative, and environmental dimensions. It was determined that drought, which lies at the center of these problems, has profound effects on the agricultural structure from socioeconomic, sociocultural, environmental, and public health perspectives. The study provides critical data regarding strategies for combating, coping with, and adapting to drought within the framework of drought management. The results of the comparative analysis reveal that the solution proposals of expert participants and the strategies implemented by farmers in the field differ radically on many points.
Benzer Tezler
- Kuraklığın yersel ve uzaktan algılama verileri ilezamansal ve mekansal analizi
Temporal and spatial analysis of drought using ground-based and remote sensing data
KERİM AYKUT GÜMÜŞ
Doktora
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ BEKTAŞ BALÇI
- İklim değişikliğinin su kullanımı açısından türk sanayisine olası etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the potential effects of climate change on the water use in turkish industry
ALPEREN KIR
Doktora
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KİTİŞ
- Integration of geographical information systems and multicriteria decision analysis to determine suitable locations for rainwater harvesting in Erbil province, Iraq
Entegrasyon coğrafya bilgi sistemleri ve kriterlerin karar analizi optimum konum belirlemek ile yağmur suyu toplamak için, Erbil ilinde, Irak
SORAN OMAR AHMED AHMED
Doktora
İngilizce
2024
ZiraatHarran ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ VOLKAN BİLGİLİ
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- How does water scarcity affect agricultural productivity and food security? A case study on Morocco
Su kıtlığının tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri: Fas örneği
ZAİNAB AL BATOUL MA-EL-AININ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER