Geri Dön

Geleneksel Harran dokusu ve betonarme dokuların, mikro–iklim ve termal konfor üzerine etkilerinin karşılaştırmalı incelemesi

A comparative study of the effects of traditional Harran texture and reinforced concrete textures on microclimate and thermal comfort

  1. Tez No: 1011490
  2. Yazar: RAMAZAN ÇALIŞKAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞDAŞ KUŞÇU ŞİMŞEK, DR. GENCAY SERTER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kentsel ısı adası etkileri son yüz yılda artış göstermiştir. Gelişen teknoloji ve artan konforlu yaşam standartları kentlerde daha yaygın hale gelmiştir. Kırsal alanlardan kentsel bölgelere göçün artması, kent içi yoğunluğun artmasına ve dolayısıyla antropojenik ısının yükselmesine neden olmuştur. Artan nüfus kentsel dokunun yoğunlaşmasına yol açarken, buna bağlı olarak hava sirkülasyonunun olumlu etkisi azalmaktadır. Özellikle düzensiz kent dokularında bu durum daha belirgin hale gelmekte ve kentsel ısı adası etkilerini artırmaktadır. Bu çalışma, Şanlıurfa'nın Harran ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada geleneksel kerpiç yapı dokusu ile betonarme yapı dokusunun kentsel mikro iklim üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Ayrıca bu yapı türlerinde kullanılan malzemelerin ve doku içerisindeki yeşil alan dağılımının iklim konforu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, bölgenin kentsel mikro iklim koşullarını ortaya koymak ve elde edilen veriler üzerinden iklime duyarlı kentsel tasarım yaklaşımlarına yönelik çıkarımlar yapmaktır. Çalışmanın ilk aşamasında, bölgenin iklimsel karakterinin belirlenmesi amacıyla uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri teknikleri kullanılmıştır. Landsat uydu görüntülerinden elde edilen veriler ile kentsel doku tipleri ve yüzey sıcaklığı arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Bu aşamada kentsel doku özellikleri, topografya, yeşil alan dağılımı ve yüzey sıcaklığı üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. İkinci aşamada, bisiklet üzerine kurulan mobil ölçüm istasyonu kullanılarak hava sıcaklığı, bağıl nem, rüzgâr hızı ve yüzey sıcaklığı ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Mobil ölçüm sistemi; katlanabilir elektrikli bisiklet, GPS veri kaydedici, dijital termometre, anemometre ve termal kameradan oluşmaktadır. Çalışma 50 × 50 m grid sistemi üzerine kurulmuş olup, veri tabanı bu grid yapısı üzerinde oluşturulmuştur. Belirlenen rota boyunca mobil ölçümler gerçekleştirilmiş ve veriler yersel olarak toplanmıştır. Ölçümler temmuz ayında farklı zaman aralıklarında gerçekleştirilmiştir. Ayrıca balıkgözü lensli fotoğraf makinesi kullanılarak gökyüzü görünüş görüntüleri elde edilmiş ve bu görüntüler üzerinden gökyüzü görünüş faktörü (GGF) hesaplanmıştır. Toplanan meteorolojik veriler RayMan Pro programında analiz edilerek fizyolojik eşdeğer sıcaklık (FES) değerleri hesaplanmıştır. Çalışmanın üçüncü aşamasında, uzaktan algılama verileri ile mobil ölçüm verileri grid veri tabanında birleştirilmiş ve mekânsal analizler gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları ArcGIS ortamında değerlendirilerek mikro iklim ve termal konfor haritaları oluşturulmuştur. Son aşamada ise elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, geleneksel kerpiç yapı dokusunun ve farklı yüzey malzemelerinin mikro iklim ve termal konfor üzerindeki etkilerini ortaya koymakta ve sıcak–kurak iklim bölgelerinde iklime duyarlı kentsel planlama ve tasarım stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Urban heat island effects have increased over the last century. Advances in technology and rising standards of comfortable living have become more widespread in cities. Increasing migration from rural areas to urban regions has led to greater urban density and consequently an increase in anthropogenic heat. While the growing population causes the densification of the urban fabric, the positive effects of air circulation decrease accordingly. This situation becomes more evident particularly in irregular urban patterns and further intensifies the impacts of urban heat islands. This study was conducted in the Harran district of Şanlıurfa, Türkiye. In the study, the effects of traditional adobe building fabric and reinforced concrete building fabric on the urban microclimate were comparatively analyzed. In addition, the effects of the materials used in these building types and the distribution of green areas within the urban fabric on climate comfort were examined. The main aim of the study is to reveal the urban microclimate conditions of the region and to develop inferences for climate–sensitive urban design approaches based on the obtained data. In the first stage of the study, remote sensing and Geographic Information Systems techniques were used to determine the climatic characteristics of the region. The relationships between urban fabric types and land surface temperature were analyzed using data obtained from Landsat satellite images. In this stage, urban fabric characteristics, topography, the distribution of green areas, and their effects on surface temperatures were comparatively evaluated. In the second stage, air temperature, relative humidity, wind speed, and surface temperature measurements were conducted using a mobile measurement station mounted on a bicycle. The mobile measurement system consisted of a foldable electric bicycle, a GPS data logger, a digital thermometer, an anemometer, and a thermal camera. The study was conducted on a 50 × 50 m grid system, and the database was established on this grid structure. Mobile measurements were carried out along a predetermined route and the data were collected through in–situ observations. The measurements were conducted at different time intervals during July. In addition, sky images were obtained using a fisheye lens camera, and the sky view factor (SVF) was calculated from these images. The collected meteorological data were analyzed in the RayMan Pro software to calculate the physiological equivalent temperature (PET) values. In the third stage of the study, data obtained from remote sensing techniques and mobile measurements were integrated into the grid database and spatial analyses were conducted. The results of these analyses were evaluated in the ArcGIS environment to produce microclimate and thermal comfort maps. In the final stage, the obtained data were compared using statistical analysis methods. The findings reveal the effects of traditional adobe building fabric and different surface materials on microclimate and thermal comfort and contribute to the development of climate–sensitive urban planning and design strategies in hot–arid climate regions.

Benzer Tezler

  1. Pişmiş toprak tuğla, bimsbeton, gazbeton ve perlitli yapı malzemelerinin fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi

    A Comparative study of brick, pumice concrete, autoclaved aerated concrete and perlite construction materials including physical, chemical and mechanical properties

    YUNUS EMRE ÇİÇEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA E. KARAGÜLER

  2. Radyofrekans ve elektrokoter cihazlarıyla elektrokoagülasyon sonrası periferik sinirlerde oluşan elektrofizyolojik ve histopatolojik değişiklikler

    Başlık çevirisi yok

    RAFET KELEŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Kulak Burun ve BoğazHarran Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. İMRAN ŞAN

  3. Balıkesir-Havran geleneksel konutları için koruma uygulama rehberi önerisi

    A conservation practice and implementation guideline proposal for the traditional houses in Balikesir–Havran

    ÜMRAN GENÇEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DEMET BİNAN

  4. Burdur Yüreğil Köyü kültür varlıkları ve koruma sorunlarının irdelenmesi

    Cultural heritage and conservation problems of Burdur Yüreğil village

    SELİN AKMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ MAZLUM

  5. Controlled delivery of chalcone via biopolyester nanohybrid

    Biyopoliester nanohibrit ile kalkonun kontrollü salımı

    YASEMİN KAPTAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATOŞ YÜKSEL GÜVENİLİR