Geri Dön

Dijital dönüşüm kapsamında çalışanların dijital yetkinliklerinin uyum performansına etkisinde örgütsel değişim sinizminin rolü

The role of organizational change cynicism in the effect of employees' digital competencies on adaptive performance in the context of digital transformation

PDF İndir

  1. Tez No: 1011526
  2. Yazar: DİLCAN GÜLER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EVRİM MAYATÜRK AKYOL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Örgütsel sinizm, Örgütsel yetkinlik, İş performansı, Organizational cynicism, Organizational competency, Job performance
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dijital dönüşüm, örgütlerin iş süreçlerini, çalışma biçimlerini ve çalışanlardan beklenen yetkinlikleri köklü biçimde değiştiren çok boyutlu bir dönüşüm sürecidir. Bu süreçte teknolojik altyapının geliştirilmesi kadar, çalışanların dijital teknolojileri etkin biçimde kullanabilme ve değişen iş gerekliliklerine uyum sağlayabilme kapasitesi de önem kazanmıştır. Dijital yetkinlikler, çalışanların dijital araçları kullanma, dijital ortamlara uyum sağlama ve teknoloji destekli iş süreçlerini yönetebilme becerilerini kapsayan temel bireysel bir kaynak olarak uyum performansının önemli belirleyicilerinden biri haline gelmiştir. Bununla birlikte dijital dönüşüm süreçleri, örgütlerde sürekli değişim deneyimini beraberinde getirerek çalışanların değişime yönelik algı ve tutumlarını da etkilemektedir. Örgütsel değişim sinizmi, çalışanların değişim süreçlerine yönelik geliştirdikleri güvensizlik, olumsuz beklenti ve şüpheci tutumları ifade eden önemli bir örgütsel davranış değişkeni olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, dijital dönüşüm bağlamında çalışanların dijital yetkinliklerinin uyum performansına etkisini incelemek ve örgütsel değişim sinizminin bu etkideki rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada dijital yetkinlik bağımsız değişken, uyum performansı bağımlı değişken ve örgütsel değişim sinizmi düzenleyici değişken olarak ele alınmıştır. Dijital yetkinlik, işgören dijital yetkinlik algısı ve dijital uyum algısı boyutlarıyla; uyum performansı acil durum adaptasyonu, kişilerarası uyum, yaratıcılık, eğitim çabaları ve stresle başa çıkma boyutlarıyla; örgütsel değişim sinizmi ise yönetsel değişim sinizmi, edinimsel değişim sinizmi ve deneyimsel değişim sinizmi boyutlarıyla incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de Üniversite Bilgi Yönetim Sistemi (ÜBYS) kullanan üniversitelerde görev yapan idari personel oluşturmaktadır. Araştırma verileri, gönüllü katılım esasına dayalı olarak çevrimiçi anket tekniğiyle toplanmıştır. 356 kişiden elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi kapsamında SmartPLS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde ölçüm modelinin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiş, ardından değişkenler arasındaki yapısal ilişkiler test edilmiştir. Araştırma bulguları, çalışanların dijital yetkinliğinin uyum performansını etkilediğini ve örgütsel değişim sinizminin bu etkide düzenleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, dijital yetkinlik, uyum performansı ve örgütsel değişim sinizmi değişkenlerini bütüncül bir model içerisinde ele almaktadır. Araştırmanın, üniversitelerde yürütülen dijital dönüşüm uygulamalarında çalışanların dijital yetkinliklerinin geliştirilmesi ve değişime yönelik olumsuz tutumların azaltılmasına dair uygulamalara rehberlik etmesi beklenmektedir. Bu yönüyle çalışma, dijital dönüşüm sürecinin insan odaklı boyutuna odaklanarak hem akademik literatüre hem de uygulamaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Digital transformation is a multidimensional process that fundamentally alters organizations' business processes, ways of working, and the competencies expected from employees. In this process, not only the development of technological infrastructure but also employees' capacity to effectively utilize digital technologies and adapt to changing job requirements has become important. Digital competencies which encompass employees' ability to use digital tools, adapt to digital environments, and manage technology-supported business processes have become a key determinant of adaptive performance as a fundamental individual resource. However, digital transformation processes influence employees' perceptions and attitudes toward change by bringing about a continuous experience of change within organizations. Organizational change cynicism stands out as a significant organizational behavior variable reflecting employees' distrust, negative expectations, and skeptical attitudes toward change processes. The purpose of this study is to examine the effect of employees' digital competencies on adaptive performance in the context of digital transformation and to identify the role of organizational change cynicism in this effect. In the study, digital competence is considered as the independent variable, adaptive performance as the dependent variable, and organizational change cynicism as the moderating variable. Digital competence is examined through the dimensions of employee digital competence perception and digital adaptation perception; adaptive performance is addressed through the dimensions of emergency adaptation, interpersonal adaptability, creativity, training efforts and coping with stress; and organizational change cynicism is analyzed through the dimensions of administrative change cynicism, acquiring change cynicism and experiential change cynicism. The population of the study consists of administrative staff working at universities in Türkiye that utilize the University Information Management System (UBYS). The research data were collected through an online survey based on voluntary participation. The data collected from 356 participants were analyzed using the SmartPLS software within the framework of structural equation modeling. During the analysis process, validity and reliability analyses of the measurement model were conducted, followed by tests of the structural relationships among the variables. Research findings indicate that employees' digital competence affect adaptive performance and that organizational change cynicism plays a moderating role in this effect. This study examines the variables of digital competence, adaptive performance, and organizational change cynicism within a holistic model. The study is expected to provide guidance for enhancing employees' digital competencies and reducing negative attitudes toward change in digital transformation initiatives implemented in universities. In this respect, the study aims to contribute both to the academic literature and to practice by focusing on the human-centered dimension of the digital transformation process.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    822819

    Okul müdürlerinin informal öğrenme biçimlerinin belirlenmesi ve öz-yönetimli öğrenmeye hazırbulunuşlukları ile yetkinliğe dayalı iş performansı algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Determining the informal learning styles of school principals and investigation of the relationship between their readiness for self-directed learning and competence-based job performance perceptions

    HAMİYET ÇAMUR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Okan Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYTAÇ GÖĞÜŞ

  2. Tez No

    1006629

    Denizcilik sektöründe dijital dönüşüm süreçlerinin yenilik yönetimiperspektifiyle değerlendirilmesi

    An assessment of digital transformation processes in the maritime industry from an innovation management

    AYNUR GÖNÜLER TÜREDİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Denizcilikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Denizcilik Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. PELİN BOLAT

  3. Tez No

    627541

    Dijital yetkinlikler bütünü olarak dijital okuryazarlık: Ölçek geliştirme çalışması

    Digital literacy as a whole of digital competences: Scale development study

    SERKAN BAYRAKCI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İletişim BilimleriMarmara Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HALDUN NARMANLIOĞLU

  4. Tez No

    816153

    Technology and employee collaboration in the wake of organizations' digital transformation

    Organizasyonların dijital dönüşümünde teknoloji ve çalışan işbirliği

    ARZU ARAS

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    İşletmeÖzyeğin Üniversitesi

    Tasarım Teknoloji ve Toplum Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLÇİN BÜYÜKÖZKAN FEYZİOĞLU

  5. Tez No

    929022

    Yapay zekanın temel nitelikleri ile Z kuşağının yetkinliklerinin etkileşiminin çalışanların iş motivasyonuna etkisi: Bilişim çalışanları üzerinde bir araştırma

    The impact of the interaction between the fundamental characteristics of artificial intelligence and the competencies of generation Z on employees' job motivation: A study on it employees

    ESRA ÜNAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İşletmeİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NEZİH METİN ÖZMUTAF

Geri Dön