Geri Dön

Tedaviye dirençli depresyon hastalarında uygulanan tekrarlayan transkranial manyetik stimülasyon tedavisinin nörotrofik faktörler (BDNF), inflamatuar belirteçler (hs-CRP, TNF-alfa , IL-6) ve bilişsel işlevler üzerindeki etkisinin incelenmesi

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 1011549
  2. Yazar: RABİA AYDIN ÖZTEMEL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYTÜL KARABEKİROĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Tedaviye dirençli depresyon, rTMS, BDNF, inflamasyon, nöroplastisite, bilişsel işlevler, Treatment-resistant depression, rTMS, BDNF, inflammation, neuroplasticity, cognitive functions
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı Tedaviye Dirençli Depresyon (TDD) tanılı hastalara uygulanan tekrarlayan Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (rTMS) tedavisinin depresyon belirtileri, nörobilişsel işlevler ile serum Brain-Derived Neurotrophic Factor (BDNF), İnterlökin-6 (IL-6), Tümör Nekroz Faktörü-Alfa (TNF-α) ve high-sensitivity C-Reactive Protein (hs-CRP) düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek; ayrıca bu parametreler arasındaki ilişkileri incelemek ve elde edilen bulguları sağlıklı kontrollerle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma TDD tanılı hastalarda aktif rTMS uygulamasının klinik belirtiler, bilişsel işlevler ve serum biyobelirteç düzeyleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla randomize, çift kör ve sham kontrollü prospektif tasarımda yürütülmüştür. DSM-5 tanı ölçütlerine göre Majör Depresif Bozukluk (MDB) tanısı alan ve en az iki antidepresan tedaviye yeterli yanıt vermeyen 57 hasta (30 aktif, 27 sham rTMS) ile 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. TMS protokolü; sol dorsolateral prefrontal korteks (DLPFC) üzerine uygulanan yüksek frekans (10 Hz), %120 motor uyarı eşiği (MT) ile 3000 atım/seans olmak üzere 20 seans şeklinde uygulanmıştır. Sham grubunda benzer ses ve titreşim etkisi yaratan ancak manyetik alan oluşturmayan plasebo bobin kullanılmıştır. Klinik izlem Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D), Montgomery Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği (MADRS) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A) ile ilk seanstan önce, 10. seans ve 20. seans sonunda gerçekleştirilmiştir. Bilişsel işlevler ise İz Sürme Testi (İST), Stroop Testi ve Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (RİSÖT) ile ilk seanstan önce ve 20.seans sonunda değerlendirilmiştir. Serum BDNF, IL-6, TNF-α ve hs-CRP düzeyleri de ilk seanstan önce ve 20.seans sonunda sabah saatleri 08.00 ile 10.00 arasında, gece açlık sonrasında alınan venöz kan örneklerinden analiz edilmiştir. Sağlıklı gönüllülerden; TDD tanılı hastaların serum BDNF, IL-6, TNF-α ve hs-CRP düzeyleri ile karşılaştırmak amacıyla kan örneği alınmıştır ve bilişsel testler uygulanmıştır. Sağlıklı gönüllüler rTMS tedavisine dahil edilmemiştir. Bulgular: Araştırmamız, hasta grubunun başlangıçta sağlıklı kontrollere kıyasla işlemleme hızı, yürütücü işlevler ve sözel bellek alanlarında daha düşük bilişsel performans gösterdiğini ve serum BDNF düzeylerinin anlamlı olarak daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. 20 seans rTMS müdahale sonunda aktif tedavi grubunda HAM-D, MADRS ve HAM-A puanları sham grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla azalmıştır. Klinik yanıt ve remisyon oranları da hem HAM-D hem MADRS değerlendirmelerine göre aktif grup lehine daha yüksek oranda bulunmuştur. Nörobilişsel testlerde her iki grupta da iyileşme izlenmekle birlikte, gruplar arası değişim karşılaştırmasında yalnızca toplam öğrenme kapasitesini yansıtan RİSÖT A1-5 puanındaki artış aktif rTMS grubu lehine anlamlı bulunmuştur. Biyokimyasal değerlendirmede aktif rTMS grubunda serum BDNF düzeylerinde anlamlı artış, IL-6 ve TNF-α düzeylerinde ise anlamlı azalma saptanmıştır. Sham grubunda BDNF düzeylerinin azaldığı ve IL-6 düzeylerinin arttığı görülmüştür. Klinik ve bilişsel düzelme ile periferik biyobelirteç değişimleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde, sham grubunda IL-6 değişimi ile sözel öğrenme kapasitesini yansıtan RİSÖT A1-5 parametresi arasında saptanan negatif korelasyon dışında anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Tartışma ve Sonuç : Bu çalışmada, TDD tanılı hastalarda aktif rTMS uygulamasının klinik belirtiler, bilişsel işlevler ve serum biyobelirteçleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bulgular, aktif rTMS'nin sham uygulamasına kıyasla depresyon ve anksiyete belirtilerinde daha belirgin azalma sağladığını; özellikle tedavinin 20. seansı sonunda klinik ayrışmanın netleştiğini göstermiştir. Aktif grupta yanıt ve remisyon oranlarının daha yüksek bulunması, rTMS'nin yalnızca ölçek puanlarında değil, klinik olarak anlamlı iyileşme düzeyinde de etkili olabileceğini desteklemektedir. Başlangıç değerlendirmelerinde TDD grubunda sağlıklı kontrollere kıyasla işlemleme hızı, dikkat, yürütücü işlevler ve sözel öğrenme-bellek alanlarında belirgin bilişsel etkilenme saptanmıştır. Bu durum TDD'nin yalnızca duygudurum belirtileriyle sınırlı olmayan, bilişsel işlevselliği de etkileyen çok boyutlu bir klinik tablo olduğunu göstermiştir. Tedavi sonrasında bilişsel testlerde hem sham hem aktif grupta bazı iyileşmeler izlenmekle birlikte, gruplar arası değişim analizinde aktif rTMS lehine anlamlı farklılık sözel öğrenme kapasitesinde ortaya çıkmıştır. Biyokimyasal değerlendirmede hasta grubunda başlangıçta serum BDNF düzeyinin sağlıklı kontrollere göre daha düşük olması, TDD'de nörotrofik eksendeki etkisini desteklemiştir. Tedavi sonrasında aktif grupta BDNF düzeylerinde artış ve IL-6 düzeylerinde azalma gözlenmesi, rTMS'nin nöroplastisite ve inflamasyonla ilişkili mekanizmalar üzerinde düzenleyici etkiler oluşturabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte klinik ve bilişsel düzelme ile BDNF, IL-6, TNF-α ve hs-CRP düzeylerindeki değişimler arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Bu bulgu, rTMS'ye bağlı klinik iyileşmenin periferik biyobelirteç değişimleriyle birebir açıklanamayacağını; semptom azalması, ağ düzeyinde nöromodülasyon, bireysel nöroplastisite farklılıkları ve tedaviye özgü olmayan etkenlerin birlikte rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Çalışmamızda advers olay gözlenmemesi ve tedavinin genel olarak iyi tolere edilmesi, rTMS'nin TDD'de güvenli ve uygulanabilir bir nöromodülasyon yöntemi olduğunu desteklemektedir. Genel olarak bulgularımız, aktif rTMS'nin TDD'de klinik düzelme sağlamanın yanı sıra bilişsel ve biyolojik alanlarda da seçici etkiler oluşturabileceğini desteklemektedir. Ancak bu alanlar arasındaki ilişkinin daha net ortaya konabilmesi için daha geniş örneklemli, spesifik hasta grupları üzerine odaklanan, farklı biyobelirteçleri de içeren çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Aim : The aim of this study was to evaluate the effects of repetitive transcranial magnetic stimulation (rTMS) treatment on depressive symptoms, neurocognitive functions, and serum levels of brain-derived neurotrophic factor (BDNF), interleukin-6 (IL-6), tumor necrosis factor-alpha (TNF-α), and high-sensitivity C-reactive protein (hs-CRP) in patients diagnosed with treatment-resistant depression (TRD). The study also aimed to examine the relationships among these parameters and to compare the findings with those of healthy controls. Materials and Methods: This study was conducted in a randomized, double-blind, sham-controlled prospective design to evaluate the effects of active rTMS on clinical symptoms, cognitive functions, and serum biomarker levels in patients diagnosed with treatment-resistant depression (TRD). A total of 57 patients who met the DSM-5 diagnostic criteria for Major Depressive Disorder (MDD) and had not responded adequately to at least two antidepressant treatments were included in the study. Of these patients, 30 were assigned to the active rTMS group and 27 to the sham rTMS group. In addition, 30 healthy controls were included.The TMS protocol consisted of high-frequency stimulation applied to the left dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC) at 10 Hz, 120% of the motor threshold (MT), and 3000 pulses per session, for a total of 20 sessions. In the sham group, a placebo coil that produced similar sound and vibration effects but did not generate a magnetic field was used.Clinical follow-up was performed using the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Montgomery–Åsberg Depression Rating Scale (MADRS), and Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A) before the first session, after the 10th session, and at the end of the 20th session. Cognitive functions were assessed using the Trail Making Test (TMT), Stroop Test, and Rey Auditory Verbal Learning Test (RAVLT) before the first session and at the end of the 20th session.Serum BDNF, IL-6, TNF-α, and hs-CRP levels were analyzed from venous blood samples obtained between 08:00 and 10:00 a.m. after overnight fasting, before the first session and at the end of the 20th session. Blood samples were also obtained from healthy volunteers, and cognitive tests were administered to compare their serum BDNF, IL-6, TNF-α, and hs-CRP levels and cognitive performance with those of patients diagnosed with TRD. Healthy volunteers were not included in the rTMS treatment. Results: Our study showed that, at baseline, the patient group had lower cognitive performance in processing speed, executive functions, and verbal memory compared with healthy controls, as well as significantly lower serum BDNF levels. After 20 sessions of rTMS intervention, HAM-D, MADRS, and HAM-A scores decreased significantly more in the active treatment group than in the sham group. Clinical response and remission rates were also higher in favor of the active group according to both HAM-D and MADRS assessments. Although improvement was observed in neurocognitive tests in both groups, the between-group comparison of changes showed that only the increase in the RAVLT A1–5 score, reflecting total learning capacity, was significant in favor of the active rTMS group. In the biochemical evaluation, the active rTMS group showed a significant increase in serum BDNF levels and significant decreases in IL-6 and TNF-α levels. In the sham group, BDNF levels decreased, whereas IL-6 levels increased. When the relationships between clinical and cognitive improvement and changes in peripheral biomarkers were examined, no significant association was found, except for a negative correlation between the change in IL-6 levels and the RAVLT A1–5 parameter, which reflects verbal learning capacity, in the sham group. Discussion and Conclusion: In this study, the effects of active rTMS on clinical symptoms, cognitive functions, and serum biomarkers were evaluated in patients diagnosed with treatment-resistant depression (TRD). The findings showed that active rTMS led to a greater reduction in depressive and anxiety symptoms compared with sham stimulation, with the clinical difference becoming more evident particularly at the end of the 20th treatment session. Higher response and remission rates in the active group support that rTMS may be effective not only in reducing scale scores but also in achieving clinically meaningful improvement.At baseline, patients with TRD showed marked cognitive impairment in processing speed, attention, executive functions, and verbal learning-memory domains compared with healthy controls. This finding indicates that TRD is a multidimensional clinical condition that is not limited to mood symptoms but also affects cognitive functioning. Although some improvements in cognitive tests were observed in both the sham and active groups after treatment, the between-group change analysis showed a significant difference in favor of active rTMS only in verbal learning capacity. In the biochemical evaluation, lower baseline serum BDNF levels in the patient group compared with healthy controls supported the involvement of the neurotrophic axis in TRD. After treatment, the increase in BDNF levels and the decrease in IL-6 levels observed in the active group suggest that rTMS may exert regulatory effects on mechanisms related to neuroplasticity and inflammation. However, no significant correlations were found between clinical or cognitive improvement and changes in BDNF, IL-6, TNF-α, and hs-CRP levels. This finding suggests that clinical improvement associated with rTMS cannot be explained solely by changes in peripheral biomarkers; symptom reduction, network-level neuromodulation, individual differences in neuroplasticity, and non-specific treatment-related factors may all play a role. The absence of adverse events and the overall good tolerability of treatment in our study support rTMS as a safe and feasible neuromodulation method in TRD. Overall, our findings suggest that active rTMS may not only provide clinical improvement in TRD but also exert selective effects in cognitive and biological domains. However, larger studies focusing on specific patient subgroups and including different biomarkers are needed to clarify the relationships among these domains more clearly.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    842570

    Spinal kord yaralanmalı hastalarda nöropatik ağrı tedavisinde aralıklı teta burst ve 10 hz tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyonun etkinliklerinin karşılaştırılması

    Comparison of the efficacies of intermittent teta burst and 10 hz repetitive transcranial magnetic stimulation in the treatment of neuropathic pain in patients with spinal cord injury

    ÖZGE BÜŞRA ARAR BATUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MÜFİT AKYÜZ

  2. Tez No

    932092

    Tedaviye dirençli depresyon hastalarında çift konili bobin kullanılarak dorsomedial prefrontal kortekse uygulanan transkraniyal manyetik uyarım tedavisi ve buna ilişkin mikroyapısal beyin değişikliklerinin incelenmesi

    Investigation of transcranial magnetic stimulation treatment applied to the dorsomedial prefrontal cortex using a double-cone coil and associated microstructural brain changes in treatment-resistant depression patients

    ELİF BURCU ERSUNGUR ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURÇ ÇAĞRI POYRAZ

  3. Tez No

    926141

    Hızlandırılmış transkranial manyetik stimülasyon tedavisi uygulanan majör depresyon hastalarında elektrofizyolojik biyobelirteçlerin tedavi cevabıyla ilişkisinin incelenmesi

    Examining the relationship between electrophysiological biomarkers and treatment response in patients with major depressive disorder receiving accelerated transcranial magnetic stimulation

    ALİ TARIK ALTUNÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BURÇ ÇAĞRI POYRAZ

  4. Tez No

    846586

    Tedaviye dirençli şizofrenide elektrokonvülsif tedavi (EKT) yanıtını yordayıcı etmenler

    Predictors of electroconvulsive therapy (ECT) response in treatment-resistantschizophrenia

    EMRE AYKUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMET ESRA ÇİÇEK

  5. Tez No

    693679

    Depresif bozuklukta repetetif transkraniyal manyetik uyarım (RTMU) tedavisine yanıt açısından öngörücü (prediktif) etkenlerin araştırılması

    Investigation of predictive factors in response to repetetive transcranial magnetic stimulation (RTMS) therapy in depressive disorder

    ÖZGEN ÖZÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriAkdeniz Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA MEHMET ERYILMAZ

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET CİNEMRE

Geri Dön