Nitrifikasyon inhibitörlü azotlu gübrelerin ekmeklik ve makarnalık buğday ile arpa bitkilerinin verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of nitrogen fertilizers with nitrification inhibitors on yield and quality of bread and durum wheat with barley crops
- Tez No: 1011593
- Danışmanlar: PROF. DR. TEVRİCAN DOKUYUCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ülkemizde yaygın olarak üretilen buğday ve arpa bitkisinde, nitrifikasyon inhibitörlü azotlu gübrelerinin verim ve kalite üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma Kahramanmaraş koşullarında KSÜ, Ziraat Fakültesi araştırma alanında yürütülmüştür. Araştırmada arpa ve buğday çeşitleri, klasik gübreleme ve inhibitörlü gübrelerle tesadüf blokları deneme deseninde, faktöriyel düzenlemeye gore 4 tekerrürlü olarak ekilmiştir. Araştırmada bölgede yaygın olarak üretilen 1 adet makarnalık buğday (Burgos) , 1 adet ekmeklik buğday (Lucilla) ve 1 adette arpa çeşidi (Finola) materyal olarak kullanılmıştır. Çeşitler 1.2x 10 m uzunluğundaki parsellere buğday çeşitleri metrekarede 550 tohum, arpa çeşidi ise metrekarede 450 tohum olacak şekilde ekilmiştir. Araştırmada, gübre dozları saf olarak ekimle birlikte 6 kg/da Azot ve 6 kg/da Fosfor, 6 kg/da Potasyum olacak şekilde gübreleme yapılmıştır. Buna göre, çalışmada klasik gübreleme olarak çeşitlere ekimle birlikte ( 15-15-15) kompoze gübreden 40 kg/da verilmiştir. Üst gübreleme olarak, saf azot hesabıyla 7.8 kg N /da kardeşlenme başlangıcında, 7.8 kg N/da sapa kalkma başlangıcında gübreleme yapılmıştır. Buna göre, klasik üst gübreleme olarak Amonyum Nitrat (%26) gübresinden 30 kg/da kardeşlenme başlangıcında 30 kg/da sapa kalkma başlangıcında kullanılmıştır. İnhibitörlü gübre olarak ekimle birlikte Dogatech firmasının (18-18-5) Basıc gübreden 33 kg/da olarak verilmiştir. Ekimle birlikte inhibitörlü azotlu gübrenin yanında verilen saf potasyum gübresi kompoze gübre oranına eşit olması için 12 parselin herbirine 86 gram Potasyum Sülfat (K2SO4) (%50) gübresinden uygulama yapılmıştır. Yani dekara 8.6 kg/da Potasyum Sülfat gübresi uygulanmıştır. Üst gübre olarak Dogatech firmasının Stable N-30 gübresinden 26 kg/da kardeşlenme başlangıcında , 26 kg/da da sapa kalkma başlangıcında kullanılmıştır. Araştırmada azot kullanım etkinliği (AKE), vejetatif periyod (VP), tane dolum periyodu (TDP), tane verimi (TV), bitki boyu (BB), başaktaki tane sayısı (BTS), bin tane ağırlığı ( 1000-TA), m2deki başak sayısı (MBS), biomass verimi (BV), hasat indeksi (Hİ) , hektolitre ağırlığı (HA) ve protein oranı (PO) gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre; Tür ve çeşitlerde azot kullanım etkinliği vejetatif periyod, tane dolum periyodu, ekim olgunlaşma süresi, başaktaki tane sayısı, m²deki başak sayısı, bayrak yaprak uzunluğu, eni ve alanı, bayrak yaprak yeşil ve kuru ağırlığı, bin tane ağırlığı, tane verimi, hasat indeksi, hektolitre ağırlığı ve tane protein oranı önemli farklılıklar belirlenmiştir. . Gübre uygulamalrına göre; vejetatif periyod, ekim olgunlaşma süresi ve tane protein oranında önemli farklılıklar görülmüştür. Çeşit*gübre interaksiyonunda ise incelenen özellikler bakımından önemli bir farklılık görülmemiştir.
Özet (Çeviri)
This study, it was aimed to determine the effects of nitrogenous fertilizers containing nitrification inhibitors on the yield and quality of wheat and barley plants, which are widely cultivated in our country. The study was carried out in the research area of KSU, Faculty of Agriculture in Kahramanmaraş conditions. In the research, barley and wheat varieties were planted with classical fertilization and inhibitory fertilizers in a randomized block design with 4 replications according to factorial arrangement. In the research, 1 type of durum wheat (Burgos), 1 type of bread wheat (Lucilla) and 1 type of barley (Finola), which are widely produced in the region, were used as materials. Wheat varieties were planted in 1.2x10 m plots at a rate of 550 seeds per square meter, and barley varieties were planted at a rate of 450 seeds per square meter. In the research, fertilization was done with pure fertilizer doses of 6 kg/da Nitrogen, 6 kg/da Phosphorus, and 6 kg/da Potassium along with planting. Accordingly, in the study, 40 kg/da of compound fertilizer (15-15-15) was given to the varieties together with planting as classical fertilization. As top fertilization, 7.8 kg N/da was applied with pure nitrogen calculation at the beginning of tillering and 7.8 kg N/da at the beginning of stem elongation. Accordingly, as classic top dressing, 30 kg/da of Ammonium Nitrate (26%) fertilizer was used at the beginning of tillering and 30 kg/da at the beginning of stem elongation. As an inhibitory fertilizer, 33 kg/da of Basic fertilizer from Dogatech company (18-18-5) was given along with planting. To ensure uniformity in the application of compound fertilizers alongside inhibitor-containing nitrogen fertilizer at planting time, each of the 12 plots was treated with 86 grams of Potassium Sulfate (K2SO4) (%50) fertilizer. In other words, 8.6 kg/da of potassium sulfate fertilizer was applied per decare. As top fertilization, Stable N-30 fertilizer from Dogatech company was used at 26 kg/da at the beginning of tillering and 26 kg/da at the beginning of stem formation. In the research, traits such as nitrogen use efficiency (USE), vegetative period (VP), grain filling period (GFP), grain yield (GY), plant height (PH), number of grains per spike (GPS), thousand grain weight (TKW), number of ears per m2 (SM), biomass yield (BY), harvest index (HI), hectolitre weight (TW) and protein content (GP) were investigated. According to the research results, Species or cultivars significantly cahanged for nitrogen use efficiency, vegetative period, grain filling period, planting maturity time, number of grains per ear, number of ears per m², flag leaf length, width and area, green and dry weight of flag leaves, thousand-grain weight, grain yield, harvest index, hectoliter weight, and grain protein content. Increases were observed in vegetative period, planting maturity time, and grain protein content depending on the fertilizer. In the case of variety*fertilizer interaction, no significant increase in yield and quality was observed.
Benzer Tezler
- Farklı nitrifikasyon inhibitörlü azotlu gübrelerin silajlık mısırın (Zea mays İndentata) verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of nitrogenous fertilizers with different nitrification inhibitors on yield and quality characteristics of silage maize (Zea mays İndentata)
EMİNE UÇAR
- Ispanak (Spinacia oleracea L.) bitkisinin verim ve gelişimi üzerine nitrifikasyon inhibitörlü gübrelerin etkisi
Effect of stabilized nitrogen fertilizers on yield and growth in spinach plant (Spinacia oleracea L.)
HÜSEYİN GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatAnkara ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN TABAN
- Nitrifikasyon inhibitörünün pamuk bitkisinin azot içeriği ve kütlü verimi üzerine etkisinin araştırılması
Nvestigation of the effect of nitrification inhibitor on the nitrogen content and the cultural yield of cotton plant
FERAT ÖNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatHarran ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAYA
- Farklı gübre çeşitlerine uygulanan nitrifikasyon inhibitörünün topraktan N2O salınımını azaltma etkinliğinin araştırılması
Efficiency of nitrification inhibitors mixed to various fertilizer types on mitigating N2O emission from soil
LEYLA İLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatHarran ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAYA
- Farklı azotlu gübre ve dozlarının silajlık mısırın verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effects of different nitrogen forms and doses on yield and quality of silage corn
ŞAKİR MURAT KARAGÖZ