Otizmli çocuklarda oral hijyenin sağlanmasında görsel pedagojinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of visual pedagogy in providing oral hygiene in children with autism
- Tez No: 1011649
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA DİNÇ, DOÇ. DR. MUSTAFA ESAD TEZCAN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), sosyal etkileşimde güçlükler, iletişim sorunları ve sınırlı, tekrarlayıcı davranış örüntüleri ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB'li çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunması; çiğneme, sindirim ve konuşma fonksiyonlarının sürdürülmesi ile estetik ve genel sağlık açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak bu bireylerde davranışsal güçlükler ve yetersiz el becerileri nedeniyle etkili oral hijyen alışkanlıklarının kazandırılması zor olabilmektedir. Bu nedenle, OSB'li bireylerin özel gereksinimleri göz önünde bulundurularak uygun davranış yönlendirme ve iletişim tekniklerinin kullanılması gerekmektedir. Bu bağlamda görsel pedagoji, otistik bireylerin eğitiminde ve günlük yaşam becerilerinin kazandırılmasında etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, görsel pedagojinin otizmli çocuklarda oral hijyen eğitiminin sağlanmasındaki etkinliğini değerlendirmektir. Bu çalışmaya 6-15 yaş aralığında toplam 105 çocuk dahil edilmiştir. Çalışma grubunu DSM-5 tanı kriterlerine göre OSB tanısı almış 70 çocuk, kontrol grubunu ise yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş, tipik gelişim gösteren 35 çocuk oluşturmuştur. OSB'li çocukların klinik ve davranışsal özellikleri çocuk psikiyatristi tarafından Çocukluk Otizmi Değerlendirme Ölçeği (CARS) ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (AuBC) ile değerlendirilmiştir. OSB tanılı çocuklar rastgele olarak iki gruba ayrılmış; 35 çocuğa görsel destekli oral hijyen eğitimi, 35 çocuğa ise model destekli rutin oral hijyen eğitimi verilmiştir. Plak indeksi (PI) değerleri 1. hafta, 1. ay, 3. ay ve 6. ayda değerlendirilmiştir. Kontrol grubuna da oral hijyen eğitimi verilmiş ve aynı takip protokolü uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, OSB'li grubun başlangıç PI değerlerinin tipik gelişim gösteren çocuklardan oluşan kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, görsel pedagojinin kullanıldığı OSB grubunda PI değerlerinin, klasik model eğitimi verilen OSB grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, görsel pedagojik yöntemlerin OSB'li çocukların oral hijyen eğitiminde etkili ve uygulanabilir bir yöntem olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder characterized by difficulties in social interaction, communication problems, and restricted, repetitive patterns of behavior. Maintaining oral and dental health in children with ASD is of great importance for the preservation of chewing, digestion, and speech functions, as well as for aesthetics and overall health. However, due to behavioral difficulties and insufficient manual skills, establishing effective oral hygiene habits in these individuals can be challenging. Therefore, appropriate behavior guidance and communication techniques should be used by taking into account the special needs of individuals with ASD. In this context, visual pedagogy stands out as an effective method in the education of autistic individuals and in the acquisition of daily living skills. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of visual pedagogy in providing oral hygiene education for children with autism. A total of 105 children aged 6-15 years were included in the study. The study group consisted of 70 children diagnosed with ASD according to DSM-5 criteria, while the control group comprised 35 age- and sex-matched typically developing children. The clinical and behavioral characteristics of children with ASD were assessed by a child psychiatrist using the Childhood Autism Rating Scale (CARS) and the Autism Behavior Checklist (AuBC). Children with ASD were randomly assigned into two groups: 35 received visually supported oral hygiene education and 35 received model-based routine oral hygiene education. Plaque Index (PI) values were evaluated at the 1st week, 1st month, 3rd month, and 6th month. The control group also received oral hygiene education and followed the same evaluation protocol. According to the results, baseline PI values of the ASD group were higher than those of the typically developing control group. Furthermore, PI values in the ASD group that received visual pedagogy-based education decreased to a statistically significant extent compared to the ASD group that received conventional model-based education. The findings of this study indicate that visual pedagogical methods are an effective and feasible approach for oral hygiene education in children with ASD.
Benzer Tezler
- Otizmli çocuklarda ağız sağlığı durumunun belirlenmesi ve 3 boyutlu diş fırçalarının etkinliğinin değerlendirilmesi
Determination of oral health status in children with autism and evaluating the efficiency of 3-headed toothbrush
SEDA ÖNOL
Doktora
Türkçe
2017
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL KIRZIOĞLU
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda oksidatif stres, beslenme durumu ve oral mikrobiyotanın değerlendirilmesi
Evaluation of oxidative stress, nutritional status and oral microbiota in children with autism spectrum disorder
ŞEHRİBAN DUYAR ÖZER
Doktora
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADVİYE GÜLÇİN SAĞDIÇOĞLU CELEP
- Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerde proprioseptif duyu ve stereotipik hareketler arasındaki ilişki ve ergoterapi müdahalesinin etkisinin incelenmesi
Proprioceptive sensation and stereotypic movements in individuals with autism spectrum disorder the relationship between occupational therapy and the effect of occupational therapy intervention
BERKAN BATIN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Otizmli çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı ile ilişkilendirilmesi
Evaluation of oral health–related quality of life in children with autism spectrum disorder and its association with parental oral health literacy
ELİF NUR BEYAZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH ÖZNURHAN
- Okul çağındaki otizmli çocuklarda ağız-diş sağlığı durumu ve uygulamalarının incelenmesi
The study of the oral and dental healht condition and the implementations on the scholl age autistic children
GİZEM TUĞÇE AĞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ HİSAR